Woensdag 19/01/2022

Chaos dreigt bij verkiezingen

Hoewel de polls Obama een comfortabele voorsprong geven, zou dat volgens veel analisten slechts schijn zijn. Beeld UNKNOWN
Hoewel de polls Obama een comfortabele voorsprong geven, zou dat volgens veel analisten slechts schijn zijn.Beeld UNKNOWN

Door Maarten Rabaey in Chicago

Zowel John McCain als Barack Obama benadrukten aan de vooravond voor de verkiezingen dat de strijd om het presidentschap nog niet voorbij is. De vraag is of onmiddellijk na de verkiezingen al duidelijk zal zijn wie de nieuwe president van de VS wordt: een juridische veldslag dreigt op en na verkiezingsdag. Nu al wordt de kiezersregistratie in sommige staten aangevochten door de Republikeinen en zijn 'vroege' stemmen ongeldig verklaard.

Samen met de Amerikaanse kiezer trekken morgen ook duizenden advocaten en juristen van Democraten, Republikeinen en burgerrechtenorganisaties naar de stembus. Zij zien niet alleen toe op het goede verloop van de stembusgang. Ze zoeken vooral fouten. Om stemmen aan te vechten, of toch te laten meetellen. Het doemscenario van de wekenlange hertellingen 2000 steekt de kop op.

Voor de beide kandidaten is het de laatste dag van de campagne van cruciaal belang om de potentiële kiezers te overtuigen dat de strijd nog niet gestreden is. In het kamp van Obama vreest men dat mensen denken dat de buit binnen is en uiteindelijk niet zullen gaan stemmen. Bij de Republikeinen heerst de schrik voor defaitisme in de rangen wat hetzelfde gevolg zou kunnen hebben. Hoewel de polls een op het eerste zicht een vrij comfortabele voorsprong geven aan Obama, zou dat volgens veel analisten slechts schijn zijn. De polls zijn niet altijd even betrouwbaar en hebben een hoge foutenmarge. Bovendien blijft het aantal onbesliste kiezers groot.

Gisteren verkleinde McCain bovendien zijn achterstand op Obama voor het eerst in lange tijd. Het verschil zou nog zes procent bedragen. Beide campagnes houden dan ook rekening met een herhaling van het scenario in 2000. Pas na 36 dagen hertellen van de stemmen uit Florida en een procedure voor het Hooggerechtshof werd de strijd toen beslecht in het voordeel van Republikein George W. Bush, die met 537 stemmen verschil won van Democratisch presidentskandidaat Al Gore. In Florida zetten de Democraten dit jaar liefst 5000 advocaten in.

Net zoals acht jaar geleden kan het manueel hertellen van betwiste electronische stemresultaten dit jaar roet in het eten gooien. Producent Premier Election Solutions waarschuwde zelfs al vooraf, op 19 augustus, in een rondzendbrief dat zijn systeem door een programmafout niet altijd juist optelt wanneer het geheugenkaarten met stemmen van meerdere stembureaus tegelijk te verwerken krijgt. Het defect werd ontdekt in de voorverkiezingen en kan zich voordoen in 31 staten.

In strijdstaten zoals Ohio, Florida, Colorado en Missouri dreigen dan weer betwistingen over voorlopige stembiljetten, de zogeheten 'provisional ballots'. Deze stembiljetten worden gegeven aan kiezers wiens identiteit niet meteen kan worden nagetrokken, maar ook aan kiezers die moeten stemmen als een kiesbureau langer openblijft. Door de recordregistratie van nieuwe kiezers zullen beide situaties zich dit jaar voordoen. Omdat voorlopige stembiljetten pas na de verkiezingen worden geteld, in het geval van Ohio zelfs tot tien dagen later, kunnen zij bij een klein verschil tussen beide kandidaten de inzet worden van bittere betwistingen.

Het juridisch gevecht is nog voor verkiezingsdag al op gang getrokken. De Republikeinen vechten ook de kiezersregistratie in enkele staten nu al aan. Ze richten hun pijlen vooral op de Association of Community Organizations for Reform Now (Acorn), een koepel van buurtngo's waarvan sommige medewerkers onbestaande kiezers zouden hebben geregistreerd. Het FBI onderzoekt of er sprake is van bewuste fraude.

Een andere juridische kopzorg zijn de stemmen van militairen uit het buitenland. Door de oorlogen in Irak en Afghanistan zijn er dat dit jaar vele tienduizenden. Geschat wordt dat slechts dertig procent van hen correct zal kunnen stemmen. Slechte coordinatie is de oorzaak. In Virginia werden dit jaar al stemmen van militairen ongeldig verklaard omdat ze oude stembiljetten hadden gekregen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234