Donderdag 16/09/2021

InterviewFamilieklap

Chantal en Xavier Pattyn: ‘Ik dacht vaak: wat een raar gozertje is mijn broer toch’

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

De oudste is netmanager van Klara en ­curator van Kunstenfestival Watou, de ­jongste is belastingadviseur. Toen hun ­vader vorige lente stierf, penden ze een tekst neer vol anekdotes. Chantal (53) en Xavier (50) Pattyn, zus en broer.

Chantal

“Ik werkte al bij Studio Brussel toen ik mijn studies kunstgeschiedenis aan het afronden was. Ik had net mijn intrek genomen in een prachtig appartement in Brussel en besloot mijn goed hart te laten zien door mijn kleine broer tijdelijk onderdak te verlenen. Nou, het werd een hels jaar. (lacht) We waren toen al zo verschillend. Ik had een lief met tattoos en een oorbel en ik kleurde weleens buiten de lijntjes, hij begon net zijn loopbaan bij een Amerikaans bedrijf en liep rond in chique kostuumvesten die hij overal liet rondslingeren. Broerlief was in shock dat ik tot 8 uur sliep terwijl ik om 12 uur live op de radio moest. Maar aangezien ik als student nauwelijks had gefeest, was ik in die tijd mijn schade aan het inhalen. Muzikaal liepen onze smaken ook totaal uiteen. Maar ik geef toe: hij speelt saxofoon en ik niet. Dat samenwonen heeft niet lang geduurd, maar we merkten toen wel goed hoe competitief en strijdbaar we allebei zijn. Keihard werken is altijd ons ding geweest.

“Onze ouders waren typische hardwerkende West-Vlaamse ‘middenstanders’. Ze hadden een slagerij en traiteurszaak en werkten bijna zeven dagen op zeven. Mama moest toen ze trouwde zelfs haar loopbaan als onderwijzeres opgeven. Papa was een sociaal voelende mens die zich ook nog inzette voor de brandweer en ‘de 100’. Xavier en ik hebben die verantwoordelijkheidszin en arbeidsethos zeker geërfd, maar we hebben er wel onze eigen versie van gemaakt. Work hard, play hard, is het motto. Toen ik met mijn 10-jarige zoon naar Japan reisde, vroeg mama meermaals: ‘Wat ga je daar in godsnaam doen met die jongen?’ Ze vond zo’n verre reis nogal, euhm, frivool. Maar mijn zoon haalt nog wekelijks herinneringen op aan die zotte trip. Ik kies ervoor om intens te leven. Als ik morgen schielijk kom te overlijden, zal ik in vrede gaan. Ik haalde eruit wat erin zat.

“Over emoties werd er thuis niet gepraat. Xavier had daar minder last van, maar ik vond mijn draai niet. Ik wist al heel snel dat ik op een andere manier zin moest geven aan het leven. Er mocht ook niets in die tijd. Niet op school en niet thuis. Muziek, kunst en boeken leverden de nodige ontsnappingsroutes. Toen we weer eens met het gezin aan zee zaten, en pa lachte met al die in zwart uitgedoste new wavers in de duinen, zat ik drie uur later zelf op het Seaside Festival. Ik vertrok in mijn bourgeois tenue, maar had ergens onderweg een all black-outfit verstopt. Ik bleef zogezegd bij een vriendin slapen, de bekende truc. Bon, zo heb ik wel Fad Gadget gezien. Ik ben door veel ramen gesprongen om te zijn waar ik wilde zijn.

“Xavier en ik waren geen twee handen op één buik. Ik herinner me dat ik vaak de bedenking maakte: wat een raar gozertje is dat nu toch? Ik vond hem eigenlijk totaal geschift. (lacht) Als jongetje was hij al bezig met cijfertjes. Toen we braaf op de achterbank van pa’s Mercedes zaten, zat hij auto’s te tellen. Maar hey, mijn zoontje deed later krèk hetzelfde. Ondertussen zijn we vijftigers en zijn we nog altijd totaal andere mensen. Maar als het er echt toe doet, bellen we niet met vrienden, wel met elkaar.”

Xavier: ‘Bij ons betekent dag en nacht verschillen niet dat we elkaar niet vinden.’ Beeld Wouter Van Vooren
Xavier: ‘Bij ons betekent dag en nacht verschillen niet dat we elkaar niet vinden.’Beeld Wouter Van Vooren

Xavier

“Als kind vonden we elkaar een beetje vreemd. Dat ik haar David Hamilton-posters maar niets vond en de nijptang van mijn timmerdoos uittestte op haar bil, maakte het er niet makkelijker op. (lacht) De verschillen zullen blijven. Ik zal altijd rationeler zijn dan mijn zus. Zij volgt haar passies zonder compromis, wat enkel kan met een militaire agenda waarin de dagen onverbiddelijk getimed zijn. Maar het wederzijds respect is groot. Chantal heeft er in de opvoeding van Julian Jack, haar zoon, altijd grotendeels alleen voor gestaan. Dat moet best wel zwaar zijn geweest. Ik weet nog altijd niet hoe ze het heeft klaargespeeld, maar moeder en zoon zijn echt een hecht team en dat is zo mooi om te zien.

“Chantal vat de koe altijd bij de hoorns. Ook door haar studies kunstgeschiedenis knalde ze zich een weg. Ik voelde de druk om het minstens zo goed te doen. Ik had op het eind van het middelbaar niet de beste prestaties neergezet, dus onze ouders hadden hun – terechte – reserves toen ik aan de universiteit in Leuven toegepaste economische wetenschappen ging studeren.

“Ik was als de dood voor herexamens, laat staan bis-jaren. Ons pa was er niet de man naar om in Leuvens vertier zonder resultaten te investeren. Ik vond gelukkig wel het moeilijk evenwicht tussen het heerlijk studentenleven en de studies zelf. Pa en ma zagen als alternatief voor mijn studies mij toch hun zaak verderzetten, maar dat was mijn plan niet. Papa was zeer intelligent, maar had de luxe niet om te kiezen: hij móést, zo jong nog, in de voetstappen van zijn plots overleden vader treden. Die gemiste kans zat er best diep in.

Gekke gewoontes

Chantal over Xavier: “Hij recycleert, composteert en kweekt tomaten, maar die groene ethiek valt weg als hij oldtimers ziet.”

Xavier over Chantal: “Ze kiest zelden de evidente wegen, maar het komt altijd wonderlijk goed.”

“Toen papa eind maart overleed, staken onze verschillen de kop op. De evidente eerste vraag: ‘Kerk of geen kerk?’, was er al eentje waar onze neuzen niet meteen in dezelfde richting stonden. Maar we vonden elkaar vrij snel, altijd eigenlijk, hoe groot de spreidstand ook soms is. De begrafenis organiseerden we in de mooie witte kerk van De Bosmolens bij Izegem, met live uitvoeringen van de cellosuites van Bach en ‘Petite Fleur’ van Sydney Bechet op sax, zijn lievelingsliedje. Dat nummer heb ik een paar maanden voor zijn overlijden nog gespeeld met mijn zoon Freek, elk op onze sax. Het was de laatste keer dat ik papa gelukkig zag zijn. Toen ik zijn kamer uitging en me omdraaide, wuifde hij een laatste keer. Een bijna geluidloze ‘Ciao, makker’, met een glimlach. Ik kon ermee leven.

“Chantal en ik schreven samen een tekst. Op adrenaline, want in vijf dagen moest alles geregeld zijn. Zij las voor in de kerk, ze ging ervoor. Haar Pattyn-DNA kwam boven. (lacht) Pas toen ze bij de allerlaatste zin kwam, waren de tranen daar. We hebben dat mooi aangepakt, samen, zonder disputen. Ik denk dat papa trots op ons zou zijn. Dag en nacht verschillen betekent bij ons niet dat we elkaar niet vinden. Ik ben trots op die ene zus die ik heb en hopelijk is zij ook een beetje trots op haar kleine broer.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234