Donderdag 28/10/2021

Handelsakkoord

CETA-akkoord nog niet rond: Magnette moet blij zijn met wat kruimels

Waals minister-president Magnette verlaat het overleg met zijn collega-regeringsleiders. Beeld Tim Dirven
Waals minister-president Magnette verlaat het overleg met zijn collega-regeringsleiders.Beeld Tim Dirven

België is er nog niet uit of het handelsverdrag tussen Europa en Canada ondertekend kan worden. Waals minister-president Paul Magnette zou wat verduidelijkingen krijgen, maar echte inhoudelijke aanpassingen komen er niet. "De ngo's die hem vorige week nog op het schild hesen, zullen hem verketteren."

Een gemeenschappelijke verklaring van alle Belgische regeringen. Die moet een uitweg bieden uit de CETA-saga die al meer dan een week aansleept. Daarin zouden een aantal verduidelijkingen staan die tegemoetkomen aan de Franstalige verzuchtingen. Als de tekst ook door de EU wordt aanvaard, dan ondertekent België als laatste land het vrijhandelsakkoord met Canada.

De verschillende regeringsleiders van ons land zaten gisteren een hele dag samen. Na enkele onderbrekingen kwamen ze om negen uur 's avonds bijeen om de definitieve tekst te bespreken, zonder succes. Rond elf uur gingen ze zonder akkoord uit elkaar. De PS vroeg geen inhoudelijke, maar "technische bijsturingen". De cdH stond nog het meest op de rem. Vanochtend worden de gesprekken voortgezet.

Waals minister-president Magnette eist al meer dan een week dat er bij het Canadees-Europese handelsverdrag garanties komen voor de boeren uit zijn regio. Ook eist hij duidelijkheid over de arbitrage-instantie. Magnette vreest dat multinationals die zullen gebruiken om nationale wetgeving te ondergraven.

In de teksten die gisteren al uitlekten, staat onder meer dat CETA "voorlopig" zal worden ingevoerd en dat er zal worden gewacht met de arbitrage-instantie. Ook stipuleert de tekst dat als het Waals Parlement na een eerste evaluatie niet akkoord is, het het handelsverdrag nog altijd kan verwerpen. Klinkt vrij fors, maar in realiteit is dit een uitgebreide uitleg van wat al in het akkoord staat, of wat in de Belgische grondwet staat.

Zo is al eerder afgesproken dat het arbitragehof pas na verloop van tijd zal worden ingevoerd. Dat geldt ook voor het feit dat Wallonië het handelsakkoord, eens ondertekend, nog moet ratificeren. Her en der worden afspraken uit het akkoord verder uitgewerkt, concreter gemaakt en scherper gesteld, maar meer ook niet.

Nog een hele weg afleggen

Want voor alle duidelijkheid: aan CETA zelf wordt geen letter veranderd. Ook aan de zogenaamde 'interpretatieve verklaring', een extra bijlage waarin extra uitleg staat, wordt nauwelijks geraakt. Het gaat om een annex bij de annex: hoe België vindt dat het akkoord moet worden toegepast.

Als er een akkoord is over de gemeenschappelijke tekst, moet die worden doorgestuurd naar de Europese lidstaten ter goedkeuring. Bovendien eisen Wallonië en Brussel dat hun parlementen hun zeg doen vooraleer federaal buitenlandminister Didier Reynders (MR) zijn handtekening kan zetten. Het is dus onmogelijk dat de Canadese premier Justin Trudeau deze namiddag in Brussel zijn handtekening onder het handelsverdrag zet. Aan de Belgische onderhandelingstafel ging iedereen ervan uit dat de Europees-Canadese top van vandaag en morgen wordt uitgesteld.

Justin Trudeau.  Beeld AP
Justin Trudeau.Beeld AP

Kan Magnette nu tevreden zijn met wat voorligt? "Echt inhoudelijke wijzigingen lijkt hij niet binnen te halen", zegt Ferdi De Ville, professor Europese politiek aan de UGent. "De ngo's die hem vorige week nog op het schild hesen, zullen hem op basis van dit resultaat verketteren."

Toen de Canadese minister van Handel vrijdag de onderhandelingstafel verliet was de minister-president er eigenlijk al aan voor de moeite. Zonder tegenpartij aan tafel kun je niet echt onderhandelen. Toen een dag later Europa liet weten dat België het zelf maar moest oplossen, werd ook duidelijk dat er van die kant geen toegevingen zouden komen. Het was het compromis dat nu uit de Belgische koker rolt of de totale confrontatie.

Een complete afgang is evenwel uitgesloten voor Magnette. "Hij heeft aan heel Europa getoond dat het anders kan", vindt Steven Van Hecke, politicoloog aan de KU Leuven. "Magnette raakte een gevoelige snaar. Grote handelsverdragen krijgen te weinig democratische inspraak. Hij heeft het maatschappelijk debat op gang gebracht. Op zich is dat al een overwinning. De EU zal hier bij volgende gelijkaardige dossiers allicht rekening mee houden."

Gezichtsverlies

En dan is er nog een forse boost voor zijn populariteit. Zowat 70 procent van de Franstaligen steunt de aanpak van de minister-president. Ook binnen zijn partij is hij er voor het eerst echt in geslaagd uit te stijgen boven voorzitter Elio Di Rupo, die afzijdig bleef in het hele debat.

Toch schuilt er steeds één groot gevaar in deze strategie: als je zo hoog inzet, dreigt gezichtsverlies wanneer je geen resultaten kunt voorleggen. Die lijken uit te blijven. Magnette zet nu alles op alles om de kleine wijzigingen en aanvullingen op te rekken entoch als een overwinning te verkopen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234