Vrijdag 22/11/2019

Dieselgate

CEO Volkswagen nu ook op de beklaagdenbank. Is hij ook al een sjoemelboef?

Beeld Getty Images

Dr. Herbert Diess in de beklaagdenbank om Dieselgate: het is bijna ondenkbaar. De enigszins timide, immer correcte, hooggeleerde techneut en huidige CEO van Volkswagen – is hij nu ook al een sjoemelboef? Het lijkt erop.

Dinsdag werd Diess samen met enkele (oud-)leden van de raad van bestuur van Volkswagen aangeklaagd door de Duitse justitie. Een kleine opluchting voor de betrokkene: de van oorsprong Oostenrijker wordt niet verdacht van directe betrokkenheid bij het ontwikkelen van sjoemelsoftware. Dat kan ook bijna niet, want de huidige CEO werkte tot juli 2015 voor concurrent BMW, een van de weinige dieselbouwers met een tamelijk onbesmet blazoen. 

De verdenking ligt op een ander front. “Leden van de raad van bestuur van Volkswagen AG worden ervan beschuldigd de kapitaalmarkt opzettelijk te laat te hebben geïnformeerd”, meldde de openbaar aanklager van Braunschweig dinsdag. Met andere woorden: Diess heeft de fraude te lang stilgehouden voor investeerders. Die verloren tientallen miljarden toen het schandaal pas maanden later naar buiten kwam.

Genoeg bewijs

Volgens de aanklagers kwamen Diess, oud-CEO Martin Winterkorn en de toenmalige financiële topman Hans Dieter Pötsch op maandag 27 juli 2015 bijeen om te bespreken wanneer ze tegenover de Amerikaanse toezichthouder zouden toegeven dat het concern sjoemelsoftware had geïnstalleerd, zoals de Amerikanen al geruime tijd vermoedden, maar niet bewezen kregen. Pas op 22 september kwam de VW-leiding met het bericht naar buiten. 

Het drietal heeft zich altijd verweerd met het argument dat het destijds te weinig wist “om de relevantie voor de kapitaalmarkt te kunnen onderkennen”. Maar de aanklager zegt nu genoeg bewijs te hebben verzameld om dit argument van tafel te vegen. 

Cruciaal voor Diess is de vraag of hij in de korte tijd dat hij zijn hoge post bij VW bezette inderdaad al had kunnen inschatten wat de gevolgen zouden zijn.

De VW-baas heeft de laatste maanden geprobeerd te redden wat er te redden valt, stelt Der Spiegel, die schrijft dat Diess afgelopen zomer naar Braunschweig afreisde om de aanklager te overtuigen van zijn versie van het verhaal. Die trip blijkt nu vergeefs. 

Uitgebluste indruk

Terugkijkend lijkt het bijna alsof de topman zich bewust was van het naderende onheil. Tijdens de recente presentatie van de elektrische ID3, die is ontwikkeld onder Diess en die VW een nieuwe, klimaatvriendelijke toekomst moet binnenrijden, maakte hij een uitgebluste indruk.

Diess’ eventuele vertrek zou een ramp zijn voor het concern. De topman leek goed op weg om VW na het dieselschandaal transparanter en milieuvriendelijker te maken. Hij werd geroemd om zijn open communicatie, al waren er ook misstappen, zoals de keer dat hij tijdens een toespraak een paar keer de uitspraak ‘Ebit macht Frei’ bezigde. Een grapje, en niet bedoeld als verwijzing naar het ‘Arbeit macht Frei’ uit Auschwitz. Diess bood excuses aan en de kwestie waaide over.

Nu bestaat dan toch de kans dat zijn carrière binnenkort voorbij is. Ook met vorige VW-topmannen die onder vuur kwamen te liggen na Dieselgate liep het vaak niet goed af. 

Weinig keuze

Volkswagen haastte zich dinsdag om zich achter zijn topman te scharen: binnen twee minuten na de bekendmaking verklaarde integriteitsdirecteur Hiltrud Werner dat haar baas onschuldig is en gewoon aan het roer blijft.

Dat Diess niet op non-actief is gesteld, is veelzeggend en ongebruikelijk voor een topman die onderdeel is van een justitiële aanklacht. Maar het concern uit Wolfsburg heeft weinig keuze, volgens Die Welt: Diess is in deze belangrijke en moeilijke fase onmisbaar voor het concern, al was het maar omdat VW min of meer door zijn opvolgers heen is.

Volkswagen bekende in september 2015 dat het sjoemelde met software, zodat emissies van dieselwagens onder testomstandigheden gunstiger uitkwamen dan bij normaal gebruik op de weg. Zowat 2,5 miljoen wagens moesten teruggeroepen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234