Vrijdag 22/11/2019

Column

Centrumrechts regeert, maar we moeten niet al te veel verwachten van een loonkostendaling

Paul De Grauwe Beeld kos

Topeconomen Paul De Grauwe en Koen Schoors wisselen elkaar af en schrijven over mens, wereld en economie. Paul De Grauwe heeft het deze week over loonkosten.

We hebben een centrumrechts kabinet in Vlaanderen. Het ziet er naar uit dat dit ook het geval zal zijn op het federale niveau. Maar welk verschil maakt dat allemaal uit, centrumrechts of centrumlinks? In een vorige column wees ik er op dat in het naoorlogse België de kleur van een coalitie er nauwelijks toe deed. Belastingen stegen even snel of nog sneller wanneer centrumrechts aan de macht was. De uitgaven voor sociale zekerheid stegen niet sneller wanneer centrumlinks aan de macht was. Het aantal voorbeelden van onverwachte politieke uitkomsten is haast eindeloos.

De fundamentele reden waarom de kleur van coalities irrelevant is, heeft te maken met het feit dat hoe langer een regering aan de macht is, hoe meer ze erom bekommerd is om aan de macht te blijven. Ze moet daarom onvermijdelijk naar het midden van het politieke spectrum opschuiven. Een centrumrechtse regering zal dus meer naar links moeten opschuiven. Immers, haar rechts profiel duwt haar in een rechtse hoek. Een handige linkse oppositie zal dat exploiteren en pogen haar te isoleren in die rechtse hoek waar geen meerderheid te vinden is. Hetzelfde is het geval wanneer een centrumlinks kabinet regeert, maar dan in de andere richting.

Er zijn vandaag veel verwachtingen dat het anders zal zijn. Vooral het bedrijfsleven verwacht veel van een centrumrechtse regering. Die zal eindelijk komaf maken met de hoge loonkosten in België. Dat zal gebeuren, zo hopen de bedrijfsleiders, door een diepe vermindering van de patronale bijdragen aan de sociale zekerheid. Die zal dan moeten gecompenseerd worden door een even sterke stijging van de btw.

Maar zo eenvoudig zal dat niet zijn. Ik zal het hier niet hebben over de vraag of een grote herschikking van de belastingstructuur economische wel zinvol is. Ik wil het hier hebben over de politieke dimensie van die ingreep. Een vermindering van de patronale lasten stelt politiek geen grote problemen. Een verhoging van de btw daarentegen stelt wel een torenhoog politiek probleem. De coalitie zal twee partijen hebben, de Open Vld en de MR, die hun electorale steun halen bij de kleine zelfstandigen. Die zijn door de vorige regering (waarin ook de Open Vld zat) hard aangepakt. De btw-verhoging die nodig zal zijn om de vermindering van de patronale bijdragen te financieren, zal diezelfde kleine zelfstandigen opnieuw veel pijn doen. Het is onwaarschijnlijk dat de liberale partijen dit zullen laten gebeuren. Bovendien is het zo dat nogal wat zelfstandigen naar de N-VA zijn overgelopen, uit ongenoegen voor wat de vorige coalitie hen heeft aangedaan. De N-VA staat dus niet te trappelen om zo'n btw-verhoging door te voeren.

We moeten dus niet al te veel verwachten van de aangekondigde vermindering van de loonkosten. Die zullen slechts heel moeizaam kunnen dalen. De belangrijkste politieke reden is dat elke herschikking van de belastingen zijn eigen vijanden creëert. Die zullen zich organiseren om die herschikking indien niet onmogelijk, dan wel onschadelijk te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234