Maandag 18/01/2021

Cees Priem, de man die nooit het achterste van zijn tong laat zien

De gevangenis heeft hij al vanbinnen gezien. Op 23 juli 1998, vijf dagen nadat de Franse krant Aujourd'hui de dopingzaak TVM had uitgebracht, werd ploegleider Cees Priem aangehouden en opgesloten in de gevangenis van Pamiers. Enkele dagen later werd hij overgebracht naar de Robespierre-gevangenis in Reims. Tot 10 augustus bleef hij daar opgesloten en nadien volgde een verplicht verblijf in Frankrijk tot 4 december.

Reims

Eigen berichtgeving

Tony Landuyt

Cees Priem heeft weer een zeer ondraaglijk gevoel. In de rechtszaal in Reims brak hem de voorbije dagen vaak het angstzweet uit. Priem was er niet gerust op, uit vrees opnieuw achter de tralies te belanden. Zo'n vaart zal het wellicht niet lopen. Tenzij rechter Craighero binnen vier weken zwaardere straffen eist dan de openbare aanklager vorderde in het gisteren afgelopen TVM-dopingproces.

Tegen Priem werd een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee jaar geëist. Hij werd door aanklager Laumosne gezien als het brein achter een georganiseerd dopingnetwerk binnen de inmiddels opgeheven wielerploeg. Verder eiste Laumosne een boete van 100.000 Franse francs (615.000 frank, 15.245 euro) voor de ex-ploegleider. Voor ploegarts Andrei Mikhaïlov werd achttien maanden voorwaardelijk en eenzelfde geldboete gevraagd. Voor oud-verzorger Jan Moors eiste de aanklager tien maanden voorwaardelijk. Hem hangt een boete van 40.000 Franse francs (246.000 frank, 6.100 euro) boven het hoofd. Of die boetes door hun voormalige werkgever zullen worden betaald, valt af te wachten. De grote baas van TVM, Arjan Bos, wilde op deze vraag niet antwoorden.

Ook al heeft de Russische arts Andrei Mikhaïlov alle verantwoordelijkheid voor de 106 epo-ampullen die in een TVM-wagen waren aangetroffen op zich genomen, voor de Fransen blijft Priem nog altijd een verdachte ploegleider. De Zeeuw laat nooit het achterste van zijn tong zien. Dus heeft de Franse justitie de grootste twijfels of de ex-ploegleider wel de waarheid sprak, of hij wel alles verteld heeft wat de voorzitter van de rechtbank en de openbare aanklager graag hadden gehoord. Tijdens zijn verhoor ontkende Priem in alle toonaarden dat hij ook maar iets te maken had met het epo-transport in maart 1998.

Aan het verhaal dat de 106 epo-ampullen voor een Russisch ziekenhuis bestemd waren, wordt weinig geloof gehecht, maar een tastbare aanwijzing dat Priem een dopingnetwerk runde, is er niet. Ook al leek de materiaalwagen waarmee wielerploeg TVM in de Tour van 1998 rondreed op een rijdende apotheek, zoals de opgeroepen getuige-deskundige Frichet tijdens haar ondervraging omschreef.

Priem beweert tegen doping te zijn, maar een actief antidopingbeleid heeft hij nooit gevoerd. De openbare klager Laumosne vindt het overigens heel verdacht en hoogsteigenaardig dat Priem niet opgetreden heeft tegen Mikhaïlov. Priem verklaarde immers voor de rechter dat hij de Russische arts had gewaarschuwd dat het "eens, maar nooit weer" was. Wat de aanklager de wenkbrauwen deed fronsen en hem de opmerking ontlokte: "U bent tegen doping, maar u treedt niet op tegen uw arts, stelt zelfs geen onderzoek in." Wat renners achter zijn rug om deden, wilde Priem eigenlijk nooit weten. Voor hem gold één regel: niet gepakt worden bij de dopingcontrole. En gepakt werd nooit iemand uit zijn ploeg.

Toch is voor Laumosne de voormalige ploegleider de spil in een dopingnet. Het feit dat Priem een Russische arts binnenhaalde, werd als zeer verdacht beschouwd. "Mikhaïlov was afkomstig uit de voormalige USSR, een land dat bekend stond om zijn vele dopinggevallen in de sport", benadrukte de aanklager.

De drie voorbije jaren hebben Priem (50) getekend. De Zeeuw bleef van april '98 tot nu ook niet van zorgen gespaard. Eerst reed hij Scott Sunderland van de fiets in de Amstel Gold Race. Een maand geleden werd hij daarvoor veroordeeld tot een voorlopige schadevergoeding van anderhalf miljoen. Of het daarbij zal blijven, is niet zeker. Sunderland vond deze schadeloosstelling veel te weinig en de rechter oordeelde dat een deskundige moet aangesteld worden om de juiste schade te bepalen. Priem ging ondertussen wel in beroep tegen dit vonnis. Half juli 1998 brak tijdens de Tour de vermaarde TVM-affaire los, waarvoor de drie hoofdverdachten, Priem, Mikhaïlov en Moors, de voorbije dagen terechtstonden. Pas na een verblijf van 135 dagen in Frankrijk keerde Priem in de nacht van 4 op 5 december van datzelfde jaar terug naar zijn woonplaats Wemeldinge. Hij snoof eindelijk weer de zilte geur van de Oosterschelde.

Ovezande en Wemeldinge, twee Zeeuwse dorpjes in de buurt van Goes. Daar is Priem thuis. In Wemeldinge slentert hij dagelijks langs de haven en staart hij minutenlang naar de zee en de boten en overpeinst hij 35 jaar wielersport, twintig jaar als renner, vijftien als ploegleider. In Ovezande begon het allemaal voor de kleine Priem. Op 27 oktober 1950 werd hij er geboren en goed twee jaar later, in februari 1953, overleefde hij met zijn ouders een van de grootste waterrampen die Zeeland en de Zuid-Hollandse eilanden trof. De natuurramp eiste 1.835 slachtoffers.

Priem, een boerenzoon, leerde fietsen op weg naar school. Elke dag zestien kilometer van Ovezande naar Goes en terug. Al snel bleek dat hij hard op de pedalen kon duwen. "Jij moet wielrenner worden", gaf een van zijn klasgenoten met wie hij dagelijks de strijd tegen de strakke wind in de polders aanging, hem mee. En Priem werd renner. Met eigen verdiend geld schafte hij zich op veertienjarige leeftijd zijn eerste racefiets aan. Priem bewees direct zijn talent. In de jeugdrangen was hij zo goed als onklopbaar. Hij werd Nederlands kampioen en puntenwinnaar in de Ronde van de Toekomst. Het waren referenties om naar de profs over te stappen. Het petroleumbedrijf Frisol zag trouwens wel wat in wielersponsoring met twee jonge talentvolle neoprofs, Cees Priem en Fedor Den Hertog. Later kwamen daar Raas en Kuiper bij. Ook als broodrijder was Priem geen meerijder. Vijftig profzeges, waaronder twee Tour-ritten en een Nederlandse titel, staan op zijn palmares. Maar Priem geraakte vooral bekend als meesterknecht van streekgenoot Jan Raas. Raas en Priem was een onafscheidelijk duo. Samen maakten ze in de jaren zeventig en tachtig deel uit van het grote Raleigh en Kwantum. Toen halfweg de jaren tachtig een op de sukkel zijnde Raas (rugblessure opgelopen bij een val in Milaan-Sanremo) de fiets voor de volgwagen ruilde, zag het er naar uit dat Priem zijn adjunct zou worden. Het liep echter anders. Transvemij, de Nederlandse verzekeringsmaatschappij, op een bescheiden manier in de wielersport gekomen, ambieerde een volwaardige tegenhanger te worden van de Nederlandse topploegen van Post en Raas, en zag Priem als de geschikte persoon om dat team te leiden.

Priem ging op eigen benen staan en werd gedurende die vijftien jaren dat hij aan het hoofd stond van de TVM-ploeg een succesvol ploegleider. Hij werkte onder meer met renners als Johan Capiot, Phil Anderson, Steven Rooks, Gert-Jan Theunisse, Dimitri Konyshev, Robert Millar, Jeroen Blijlevens, Hendrik Redant, Tristan Hoffman, Maarten Den Bakker, Bart Voskamp, Servais Knaven en Peter Van Petegem, de laatste jaren zijn goudhaantje.

Na de affaire keerde Priem nog terug aan het hoofd van de TVM-ploeg, maar nooit meer zoals voorheen. Hij leidde de ploeg van op afstand. Toen TVM geweigerd werd voor de Tour, viel het team als een kaartenhuisje in elkaar. Renners verhuisden naar andere ploegen en TVM trok zich helemaal terug uit de wielersport. Daarmee verdween ook Priem van het toneel. Bij Farm Frites, de nieuwe hoofdsponsor, bleek plots geen plaats meer voor hem. Toch kondigde hij al die tijd aan met een nieuwe ploeg op de proppen te zullen komen. Totnogtoe is daar niks van in huis gekomen en het zou echt verbazen als het ooit nog zou lukken. Voor Priem hoeft het nu eigenlijk ook niet meer. "Dat de ploeg waar ik vijftien jaar aan gewerkt had, stukging, heeft pijn gedaan. Maar dat is voorbij. Ik heb een nieuwe wereld ontdekt." Met sponsor Libema zorgt hij nu voor neutrale materiaalwagens in wedstrijden. De wielersport laat hem nog steeds niet helemaal los.

Wielrennen

Voor de openbare aanklager is Cees Priem het brein achter een dopingnetwerk

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234