Vrijdag 04/12/2020

'Ceci n'est pas un jazz set'

De eerste Belg op het Blue Note-label sluit morgen het gelijknamige festival af met een halve dj-set. 'Maar wie deze muziek beschouwt als een van de nieuwe evoluties in de jazz, kan ik geen ongelijk geven'

Marc Moulin

Gent

Van onze medewerker

Jempi Samyn

Met Top Secret was Marc Moulin een paar jaar geleden de allereerste Belgische muzikant die op het prestigieuze Amerikaanse Blue Note-label een album uitbracht. Hij vertrok daarbij van samples van eigen materiaal van begin jaren zeventig maar ook Philip Catherine, een medemuzikant van toen, speelde mee. In de herfst verschijnt Moulins nieuwste cd Entertainment. Wie zolang niet wil wachten, krijgt zondag een voorsmaakje op de slotdag van het Blue Note Festival in Gent.

Marc Moulin is een controlefreak. Hij laat liever zo weinig mogelijk aan het toeval over. Daarom maakte hij donderdag een volledige dag vrij om met zijn muzikanten en technici een generale repetitie te houden in de tent van Blue Note. Voor zo'n repetitie arriveert Marc een drietal uren voor zijn muzikanten. Met zijn geluids- en beeldtechnici knutselt hij het volledige audio-visuele dienblad in elkaar waar de groep straks zijn muziek op zal moeten presenteren. De diverse mengtafels en andere geavanceerde geluidsapparatuur achteraan in de zaal hebben meer weg van een laboratorium, een zenuwcentrum van waaruit alles strak wordt gedirigeerd. Maar de bezieler en leider van het project zit op het podium, achter de toetsen. Op het afgesproken uur krijgt hij het gezelschap van trompettist Bert Joris, percussionist Peter Schneider en zangeres Christa, allemaal oude getrouwen.

Voor alle duidelijkheid wil Marc Moulin toch nog even benadrukken: "Ceci n'est pas un jazz set. Het wordt veeleer een soort dj-optreden met solerende muzikanten eroverheen. Ik ben nu eenmaal graag in de weer met drummachines, synthesizers en samplers. Op het podium ben ik dus voor een groot stuk afhankelijk van de techniek en van vooraf geprogrammeerd materiaal. Vergelijk het met een gerecht. In eerste instantie houd ik me bezig met de basissaus. Die bestaat uit een dosis housebeats, een snuifje jazz, een tikkeltje hiphopritmes, enzoverder.

"Wie deze muziek beschouwt als een van de manieren waarop jazz vandaag evolueert, kan ik echter geen ongelijk geven. Jazz was immers oorspronkelijk ook dansmuziek. Entertainment, mijn volgende cd, klinkt trouwens jazzier dan Top Secret. Dat was niet zo gepland, maar het is uit Top Secret gegroeid, als een soort logisch gevolg. De ritmes en stukjes die ik aanvankelijk had geprogrammeerd, lagen in het verlengde van Top Secret, zij het dat de structuur iets complexer was. Daarna ben ik maanden bezig geweest met minutieus knip- en plakwerk, het resultaat noot voor noot te herbeluisteren, weer bijschaven, passages wissen, andere verplaatsen..."

Toen dat achter de rug was, kwam Bert Joris erbij. "Ik beschouw hem als muzikant als mijn referentiepunt en hij heeft mijn werkwijze ondertussen volledig begrepen. Ik hoef je niet te vertellen dat hij voornamelijk een jazzmuzikant is. Hij heeft zijn trompetpartijen zowat in één enkele trek eroverheen gespeeld. Zo krijg je een soort symbiose tussen die twee uitersten, mijn maandenlange voorbereiding versus Berts spontane en directe aanpak. Net als in 'Theo', een nummer met Johan Vandendriessche op drums en tenorsax, heb ik Berts trompetpartijen nagenoeg ongewijzigd gelaten. Dat verklaart meteen de onmiskenbare jazzy sfeer die Entertainment, en dus ook deze liveset kleurt."

Moulin vertrouwt duidelijk blindelings op Bert Joris. Wie diens muziek kent, kijkt nochtans wel even op. Bij Marc Moulin klinkt hij namelijk zoals u en ik hem zelden horen, alsof hij het hier aandurft een verborgen kant van hemzelf te tonen. De verklaring daarvoor is volgens Moulin heel simpel: "In zijn eigen project, met Dado Moroni op piano, speelt hij zijn eigen muziek. Bert is een veeleisend muzikant en zijn composities zijn soms bijzonder complex opgebouwd. Talloze akkoordenwisselingen per minuut en oncomfortabele ritmes horen nu eenmaal bij jazz.

"In mijn project vraag ik hem melodieën te verzinnen op eenvoudige structuren, vaak slechts opgebouwd uit één of twee akkoorden en constant bewegend over diezelfde beat. Ik ken bijzonder weinig muzikanten die erin slagen om daarop een uur lang zinnige melodieën te verzinnen. Voor Bert lijkt het een fluitje van een cent. Van de eerste tot de laatste seconde blijft hij mij verbazen met zijn inventiviteit. Wat hem hier bovendien enorm siert, is dat hij gewoon zichzelf blijft, in tegenstelling tot de meeste jazzmuzikanten. Als je hen confronteert met bijvoorbeeld een vereenvoudigd funkritme, zullen de meesten automatisch een funky pet opzetten, compleet met alle clichés. Bert zal echter altijd clichés proberen te vermijden. Precies dat maakt hem een uitzonderlijk muzikant."

Marc Moulin is altijd al een groot liefhebber geweest van de laatste technische snufjes: "Ik hou van de computer, niet zozeer als leverancier van geluiden, maar als muzikaal productie-instrument. Zelfs in kleine studio's heb je altijd minstens één tussenpersoon die een spoor van zichzelf in je product achterlaat. Dat wil ik vermijden, precies door thuis op de computer te werken. Ik beschouw die machine als een zegen."

Over het Blue Note Festival is Moulin behoorlijk enthousiast, en dat heeft niet per se te maken met de naam. "Ik ben niet zo fetisjistisch ingesteld. Uiteraard denk je bij de naam Blue Note aan grote jazzartiesten uit het verleden, uiteraard ben ik enorm blij en vereerd dat ik momenteel mijn muziek op dat prestigieuze label mag uitbrengen. Anderzijds zijn op ieder label zowel goeie als slechte platen verschenen. Blue Note is daarop geen uitzondering. Kijk bijvoorbeeld maar naar Miles Davis, een van mijn grootste idolen, maar de platen die van hem destijds bij Blue Note verschenen, beschouw ik als zijn zwakste. Het festival zelf staat daarentegen volgens mij na drie jaar al verder dan andere na meer dan twintig jaar."

Marc Moulin speelt zondagavond vanaf halfelf op de laatste dag van Blue Note 2004. Voor hem treden nog Frederic Galliano & The African Divas en Nicola Conte. Na middernacht kunt u verder feesten op de tonen van Squadra Bossa en dj Buscemi. www.bluenotefestival.com.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234