Zaterdag 14/12/2019

EVP

CD&V wil niet kiezen tussen Orban en Merkel

Viktor Orban heet Angela Merkel welkom op het EVP-congres in Madrid. Beeld © afp

Het vluchtelingenstandpunt van de Europese christendemocraten (EVP) schuift op naar rechts. Weg van Merkels Wilkommenpolitik, maar richting het 'grenshek' van Orban. CD&V kiest geen duidelijke kant. 'Het is een en-enverhaal', zegt Ivo Belet.

"We kunnen niet langer toestaan dat solidariteit evenwaardig is aan naïviteit, openheid evenwaardig aan hulpeloosheid, vrijheid evenwaardig aan chaos. Daarmee doel ik op de situatie aan onze grenzen." De Poolse EU-Raadsvoorzitter Donald Tusk leverde gisteren op het jaarlijkse congres van de Europese Volkspartij met deze harde woorden bedekte, maar duidelijke, kritiek op de Wilkommenpolitik van zijn meest invloedrijke fractiegenote - de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Merkel riposteerde Tusk later op de avond: "Iedereen die naar Europa komt heeft het recht als een mens behandeld te worden."

De Europese christendemocraten namen op hun bijeenkomst in Madrid een opvallende ruk naar rechts. Hun vluchtelingenstandpunt legt nu de nadruk op de "bescherming van de buitengrenzen" en het "terugsturen van economische migranten". De "verplichting om mensen te helpen die bescherming nodig hebben" wordt wel vermeld, maar niet van harte. "We kunnen geen miljoenen vluchtelingen opvangen. Dat dreigt onze landen en regio's te destabiliseren", zei de Franse EVP-voorzitter, Joseph Daul, die erkende dat de harde aanpak van Hongaars premier Viktor Orban bij zijn leden nu populairder is dan de aanpak van Merkel.

De Vlaamse christendemocraten kiezen géén kant - opnieuw, nadat ze ook in september geen afstand namen van de Orban-lijn. "De inhoud van de EVP-vluchtelingenresolutie ligt in de lijn van wat CD&V altijd heeft gezegd", zegt europarlementslid Ivo Belet. "CD&V wil een aanpak op meerdere sporen voor een sterk, gemeenschappelijk en humaan asielbeleid. Voor ons is het een en-enverhaal: we willen recht op asiel voor wie recht heeft op internationale bescherming, en een snel, humaan terugkeerbeleid voor wie niet in aanmerking komt."

Belet bepleit een beter, gezamenlijk, beheer van de buitengrenzen, waar asielzoekers en economische migranten al kunnen worden gescreend en geregistreerd in zogeheten hotspots. Een "billijk, permanent, hervestigingsmechanisme" moet de vluchtelingen spreiden over lidstaten.

'Desintegratie Europees project'

CD&V bevindt zich volgens Europa-expert Steven Van Hecke (KU Leuven), ook aanwezig op het congres, met zijn standpunt nog aan de linkerzijde van de EVP. "Ze maken hier deel uit van een minderheid, samen met de Waalse CdH en de Luxemburgse christendemocraten (van Commissievoorzitter Juncker, MR)."

Van Hecke wijt de verrechtsing van de EVP aan de problemen waar veel van hun bestuurders mee worden geconfronteerd, op kop de Duitse CDU/CSU. "Veel EVP-leden maken deel uit van regeringen. De cijfers dwingen hen tot herpositionering. Men krijgt de opvang niet gerealiseerd en pleit nu voor een harder asiel- en migratiebeleid. Tegelijk hoor je hier ook wel pleidooien tegen extreem rechts."

Zelfs Tusk waarschuwde dat de slinger niet te fel naar rechts mag doorslaan. "We mogen niet toegeven aan populisme en xenofobie, omdat ons doel het versterken van Europa tegen rechtsextremisme moet zijn en we niet mogen worden zoals zij".

Een schisma binnen de EVP over de vluchtelingen ziet Van Hecke vooralsnog niet. "De spanningen tussen de Duitse CDU en CSU bijvoorbeeld zijn hier niet veralgemeend. Ik ben eerder verbaasd dat men ondanks grote verschillen een gemeenschappelijke positie vond."

Frans Timmermans, de sociaaldemocratische vicevoorzitter van de Europese Commissie, maakt zich wel zorgen over een groeiende politieke polarisering rond de vluchtelingen. Hij waarschuwde dat de verscheurende posities de EU in haar huidige vorm bedreigen. "De uitdaging voor het Europees project is existentieel", zei Timmermans. "De vluchtelingencrisis heeft dat aan het licht gebracht. Wat ondenkbaar was voorheen, wordt denkbeeldig vandaag: de desintegratie van het Europees project."

Andere landen betrekken

Timmermans wijst vooral op een "sterk gebrek aan vertrouwen" tussen de lidstaten. "We moeten hier uit zien te komen. We zijn het spoor bijster over wat we delen of de gemeenschappelijke lotsbestemming die we zouden moeten uitbouwen, en we kijken vooral naar onze verschillen. Dat is een oude Europese ziekte."

Volgens de Nederlandse sociaaldemocraat moet Europa focussen op zijn kernwaarden. "Ik geloof dat de Europese idealen nog altijd sterke steun genieten onder de bevolking, maar wat geen sterk vertrouwen geniet is Europese politici en Europese politiek", stak hij de hand in eigen boezem.

Timmermans stelt een beter Europees systeem voor legale migratie voor, maar ook globale hervestigingsakkoorden waarbij de VS, Canada en Australië worden betrokken. Tegelijk pleit ook hij voor een strenger terugkeerbeleid "voor zij die het asielsysteem misbruiken" en voor "strengere grensbewaking, waaronder een Europese kustwacht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234