Dinsdag 05/07/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

‘Catastrofale vernietiging’: Oekraïne maakt zich op voor massale Russische aanval op Severodonetsk

Een houwitser in dienst van de pro-Russische separatisten in Loehansk vuurt een granaat af richting Severodonetsk. Beeld REUTERS
Een houwitser in dienst van de pro-Russische separatisten in Loehansk vuurt een granaat af richting Severodonetsk.Beeld REUTERS

De strijd om Severodonetsk lijkt zijn cruciale fase te naderen. Het Kremlin zou het Russische leger de opdracht hebben gegeven om de Oost-Oekraïense stad en zelfs heel de provincie Loehansk nog vóór zondag te veroveren. Het verwachte offensief komt er nu de Europese Unie Oekraïne vrijdag allicht verwelkomt als kandidaat-lidstaat.

Tommy Thijs

“Het is er een hel. Alles staat in brand, de beschietingen gaan uur na uur door.” Zo omschrijft Serhiy Hajdaj, gouverneur van de Oekraïense provincie Loehansk, de situatie aan het front in en rond Severodonetsk. Ook in zusterstad Lysytsjansk worden “catastrofale vernietigingen” aangebracht door aanhoudend artillerievuur.

En toch zal het allicht nog erger worden voor de Oekraïense troepen en burgers in beide steden, de enige twee in de provincie Loehansk die nog in Oekraïense handen zijn. Hajdaj erkende maandagavond al dat het leger “extreme moeilijkheden” ondervindt aan het front in de Donbas-regio. Rusland zou alle mogelijke manschappen en materieel verzameld hebben in het gebied voor wat een finale massale aanval moet worden, die elk moment kan beginnen. Volgens Oekraïens viceminister van Defensie Hanna Maljar zou het Ruslands doel zijn om ten laatste op 26 juni, komende zondag, heel Loehansk veroverd te hebben.

Ook president Volodymyr Zelensky leek in zijn dagelijkse tv-boodschap maandagavond de bevolking voor te bereiden op de naderende val van Severodonetsk en Lysytsjansk. Hij voorspelde dat Moskou de aanvallen in aanloop naar de Europese top van donderdag en vrijdag nog zal opvoeren. “We verdedigen Lysytsjansk, Severodonetsk en het hele gebied. Onze beste mannen en vrouwen vechten er. Maar het is moeilijk, de zwaarste gevechten vinden daar plaats”, zo klonk het.

Kandidaat-lidmaatschap EU

Rusland lijkt zo de druk op het Westen en specifiek de Europese Unie op te voeren. Allicht vrijdag valt de beslissing of Oekraïne samen met Moldavië de status van kandidaat-lidstaat krijgt. Volgens Brusselse bronnen heeft geen van de 27 huidige lidstaten bij de voorbereiding van de top bezwaar gemaakt en staat niets dat nog in de weg.

Gouverneur Hajdaj gaf toe dat Russische troepen nu het grootste deel van Severodonetsk controleren. Enkel het industriële complex rond de chemische Azot-fabriek staat nog onder Oekraïense controle, maar dat is bijna volledig omsingeld door de Russen. Er zouden nog meer dan 500 burgers, onder wie 38 kinderen, zich schuilhouden terwijl in de omgeving om straat na straat wordt gevochten.

Kapotgeschoten huizen in Lysytsjansk, dat onophoudelijk door het Russische leger met artillerie wordt bestookt. Beeld REUTERS
Kapotgeschoten huizen in Lysytsjansk, dat onophoudelijk door het Russische leger met artillerie wordt bestookt.Beeld REUTERS

Rusland nam gisteren bovendien de zuidoostelijke buitenwijk Metjolkine in, gaf Hajdaj toe, waarmee de omsingeling van Severodonetsk nog wat dichterbij is gekomen. Alle bruggen over de Donets-rivier zijn sinds vorige week opgeblazen, waardoor de overblijvende Oekraïense troepen in de stad de facto zijn afgesneden van de rest van het leger in de niet-bezette gebieden. Op sociale media circuleren beelden van soldaten die hun strijdmakkers met vlotten en touwen de rivier helpen oversteken richting - relatieve - veiligheid.

De Russen veroverden dinsdag ook Tosjkivka, een stadje 15 kilometer ten zuiden van Lysytsjansk. Volgens pro-Russische separatisten worden er grote hoeveelheden materieel verzameld voor de verwachte grondaanval op Lysytsjansk. Hajdaj erkende dat Oekraïne in de regio terrein had verloren en dat Rusland de weg tussen Lysytsjansk en Bachmoet, de belangrijkste Oekraïense aanvoerroute richting het front, onophoudelijk bombardeert.

Dronebeelden tonen een zwaar Russisch artilleriebombardement op Tosjkivka, ten zuiden van Lysytsjansk, afgelopen zondag. Beeld via REUTERS
Dronebeelden tonen een zwaar Russisch artilleriebombardement op Tosjkivka, ten zuiden van Lysytsjansk, afgelopen zondag.Beeld via REUTERS

Tegenoffensief

Meer succes boekt het Oekraïense leger in het zuiden, waar het sinds enkele weken een tegenoffensief voert in de regio Cherson. Doordat Rusland het merendeel van zijn troepen heeft bijeengebracht in de Donbas konden de Oekraïners in Cherson al behoorlijk wat terreinwinst boeken. Daarbij komt zelfs de stad Cherson zelf in het vizier; Oekraïense troepen zouden het Russische leger tot op 15 kilometer van de stad hebben teruggedrongen.

Vicepremier Iryna Veresjtsjoek riep de bevolking van Cherson maandag op om de regio zo snel mogelijk te verlaten en zichzelf in veiligheid te brengen, als het moet zelfs richting de gebieden die onder Russische controle staan zoals de Krim. Volgens Veresjtsjoek zal Oekraïne zijn tegenoffensief de komende dagen en weken voortzetten, “en geloof me, het zal snel gaan”.

Ook in buurprovincie Zaporizja zou Oekraïne met succes een tegenoffensief gelanceerd hebben en maandag 10 kilometer terreinwinst richting de bezette stad Melitopol geboekt hebben. “Van een defensieve actie zijn we overgegaan tot een offensief”, zei Rodion Koedrjasjov, commandant in het Oekraïense Azov-regiment, op televisie. Omgekeerd zou Rusland zijn defensieve stellingen versterkt hebben en artilleriebeschietingen uitvoeren in een poging de Oekraïners tegen te houden.

Olieplatformen

Oekraïne slaagde er bovendien maandag in drie olieplatformen in de Zwarte Zee met raketten te vernielen. De oorspronkelijk door Oekraïne gebouwde platformen werden in 2014 door Rusland bezet bij de annexatie van de Krim. Bij de aanval zouden minstens drie gewonden zijn gevallen, zeven mensen zijn nog vermist. In totaal bevonden zich volgens Rusland 109 mensen op de platformen, die dinsdag nog altijd in brand stonden.

“Het vuur wordt niet rustiger, we hebben tevergeefs geprobeerd ze per boot te benaderen. Het vuur heeft zich verspreid naar de boorput, pogingen om het te blussen worden voortgezet”, aldus Olga Kovitidi, een senator van de Krim.

De Azot-fabriek in Severodonetsk, de laatste plaats in de stad die nog in Oekraïense handen is. Beeld REUTERS
De Azot-fabriek in Severodonetsk, de laatste plaats in de stad die nog in Oekraïense handen is.Beeld REUTERS
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234