Zondag 09/08/2020

Toespraak Puigdemont

Catalonië nog niet onafhankelijk, maar: "Relatie met Spanje is onhoudbaar geworden"

Catalaans minister-president Carles Puigdemont.Beeld REUTERS

Catalaans minister-president Carles Puigdemont heeft vanavond in een toespraak voor het regionale parlement in Barcelona gezegd dat Catalonië "het recht verworven heeft om een onafhankelijke staat te worden". Tegelijk stelde hij echter voor om het resultaat van het referendum over Catalaanse onafhankelijkheid op te schorten om een dialoog op te starten. De Spaanse regering noemt zijn "impliciete onafhankelijkheidsverklaring ontoelaatbaar".

"Ik aanvaard het mandaat van het volk om Catalonië naar onafhankelijkheid te leiden", zei Puigdemont, aangemoedigd door het applaus van de Catalaanse meerderheid. "We hebben het recht op onafhankelijkheid gewonnen. Catalonië zal een onafhankelijke staat in de vorm van een republiek zijn."

Maar hij stelde ook voor dat de praktische gevolgen van de onafhankelijkheid enkele weken opgeschort worden, om de dialoog met Madrid alle kansen te geven. "We staan open voor dialoog. Er zijn oproepen gelanceerd. Ik doe een beroep op de verantwoordelijkheid van iedereen en vraag de EU om betrokken te zijn bij het proces. Vandaag doen we een gebaar van verantwoordelijkheid ten gunste van verdere dialoog."

Het is nu uitkijken naar de toespraak van Rajoy morgen voor het Spaanse parlement in Madrid, aan de vooravond van de Spaanse nationale feestdag. Verwacht wordt dat de Spaanse eerste minister zal reageren op de toespraak van Puigdemont. Een woordvoerder van de Spaanse regering heeft vanavond wel al laten weten dat een impliciete onafhankelijkheidsverklaring "ontoelaatbaar" is voor Madrid.

Ook oppositielid Inés Arrimadas was na afloop scherp voor Puigdemonts toespraak. "Een uitgestelde onafhankelijkheidsverklaring blijft een onafhankelijkheidsverklaring", klonk het. "Dit is de kroniek van een aangekondigde staatsgreep. Maar jullie hebben je vergist van tijd en plaats. De meeste Catalanen voelen zich Catalaans, Spaans en Europees."

De nationalistische partij CUP, coalitiepartner in de regering van Puigdemont, reageerde via Twitter: "We hebben, net als het volk, de Republiek uitgeroepen!"

"Historische momenten"

"We beleven uitzonderlijke en historische momenten", zo was Puigdemont zijn toespraak voor het parlement begonnen. "De gevolgen gaan verder dan ons land." De Catalaanse kwestie is ook een Europese kwestie, verzekerde hij. 

Dialoog was de rode draad in zijn toespraak. "De weg vooruit kan enkel democratie en vrede zijn", klonk het. "We moeten niet bijdragen aan het geweld. We moeten onze verantwoordelijkheden opnemen. We kunnen het niet over alles eens zijn, maar we hebben een dialoog nodig om de interne spanningen in de regio te verminderen."

Pas daarna verwees hij naar het referendum. "Dit is geen persoonlijke kwestie", zei Puigdemont. "Dit is het resultaat van 1 oktober, het referendum", dat "een succes" was. "Miljoenen Catalanen vinden dat Catalonië een eigen staat moet zijn."

De Catalaanse leider sprak daarna onverwacht in het Spaans ook de andere Spanjaarden toe. Hij zei een "boodschap van dialoog" te willen uitzenden naar de rest van Spanje. De huidige relatie met Spanje is volgens hem niet langer houdbaar. 

Uitstel

De vergadering in het parlement was op vraag van Puigdemont zelf met een uur uitgesteld. Volgens een woordvoerder van de Catalaanse regering was de reden van het uitstel "contact met internationale bemiddelaars". De Spaanse regering zou die bemiddeling echter meteen verworpen hebben. Verdere details ontbreken. 

Enkele media berichtten dat Puigdemont aan het spreken was met Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, maar dat werd door een woordvoerster van de Commissie afgedaan als "fake news". De Spaanse zender TVE berichtte dan weer dat de radicale CUP, een coalitiepartner in de regering van Puigdemont, de bijeenkomst van het Catalaanse parlement zou boycotten omdat ze niet akkoord gaat met de tekst die de minister-president zou willen voorlezen. Zonder de CUP heeft de Catalaanse regering geen meerderheid meer.

Catalanen wachten in Barcelona op de toespraak van Puigdemont.Beeld AFP

Referendum

Naar de toespraak werd binnen en buiten Spanje vol verwachting uitgekeken. Verwacht werd dat Puigdemont mogelijk eenzijdig de onafhankelijkheid zou uitroepen van een van de meest welvarende regio's van Spanje. Officieel luidde het dat hij "de actuele politieke toestand" zou bespreken na het onafhankelijkheidsreferendum van vorige week. 90 procent van de Catalanen koos toen voor onafhankelijkheid.

Volgens persagentschap Bloomberg stond de Spaanse nationale politie in ieder geval klaar om hem te arresteren, als hij de onafhankelijkheid zou uitroepen.  

Duizenden aanhangers van Catalaanse onafhankelijkheid verzamelden deze namiddag in de buurt van het Catalaanse parlement. In de aanloop naar de toespraak van Puigdemont werden het er steeds meer. De toespraak was ook op een groot scherm te volgen. Steeds opnieuw weerklonk er applaus en gejubel, toen de Catalaanse minister-president over het resultaat van het referendum van 1 oktober sprak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234