Woensdag 21/10/2020

Catalonië

Catalanen zetten Madrid voor het blok

Artur Mas (links) zet een stap opzij en gunt Carles Puigdemont het ambt van Catalaans minister-president.Beeld AFP

Verrassing van formaat in Catalonië: de omstreden uittredende minister-president Artur Mas zet nu toch een stap opzij, en maakt zo op de valreep de weg vrij voor een nieuwe regionale regering én het aangekondigde onafhankelijkheids­proces. Meteen wordt ook de druk op de Spaanse regeringsonderhandelingen flink opgevoerd.

De datum voor de nieuwe regionale verkiezingen lag al min of meer vast, en in Madrid wreven de belangrijkste Spaanse partijen zich al in de handen bij zoveel Catalaanse interne verdeeldheid. Ruim drie maanden nadat de regionale verkiezingen in Catalonië een klinkende overwinning hadden opgeleverd voor een bonte pro-onafhankelijkheidscoalitie, was die er immers nog altijd niet in geslaagd een nieuwe regering op de been te brengen.

De deadline daarvoor verstreek vandaag, maar zaterdagavond kwam dan plots toch het nieuws dat er een akkoord was voor die nieuwe regering. Artur Mas, de man die zichzelf graag wilde opvolgen als minister-president, kondigde aan af te zien van zijn kandidatuur. Daarmee zwichtte hij finaal voor de eis van de extreemlinkse CUP, die de pro-onafhankelijkheidscoalitie Junts Pel Sí aan de zes ontbrekende zetels moet helpen voor een absolute meerderheid in het Catalaanse parlement. Mas, die de voorbije vijf jaar Catalonië leidde, was bijzonder omstreden omdat hij al jarenlang achtervolgd wordt door allerlei corruptieverhalen.

Het is nu de huidige burgemeester van Girona, Carles Puigdemont, die deze week nog zal worden ingehuldigd als nieuwe minister-president van Catalonië. Hij staat bekend als een nationalist van de harde lijn, en het lijdt dan ook geen twijfel dat het Catalaanse onafhankelijkheidsproces - het belangrijkste programmapunt van Junts Pel Sí - vanaf deze week opnieuw enkele versnellingen hoger zal schakelen.

In ruil voor de stap opzij van Artur Mas heeft CUP, dat in het Catalaanse parlement maar over tien zetels beschikt, overigens ook een aantal niet onbelangrijke toegevingen moeten doen. Zo heeft de partij beloofd dat twee van haar parlementariërs de facto geïntegreerd zullen worden in de fractie van Junts Pel Sí. Ook zal de antikapitalistische partij "nooit meestemmen met partijen die beslissingen nemen die ingaan tegen de belangen van Catalonië". Vrij vertaald: de onafhankelijkheidsagenda van Junts Pel Sí zal geen strobreed in de weg worden gelegd.

Gaspedaal

Dat er nu op de valreep toch een nieuwe Catalaanse regering komt, is bijzonder slecht nieuws voor de onderhandelaars over een nieuwe Spaanse regering in Madrid. Bij de federale verkiezingen in Spanje eind december kwam er, voor het eerst sinds het einde van de dictatuur, immers geen afgetekende winnaar uit de bus. Daardoor zijn de twee grote partijen, de rechtse PP en de linkse PSOE, min of meer tot elkaar veroordeeld voor de vorming van een brede coalitieregering.

Het enige realistische alternatief ligt in een toenadering tussen de linkse protestpartij Podemos en de PSOE, maar ook samen raken die partijen nog niet aan een parlementaire meerderheid. Bovendien lijkt Podemos zichzelf ook al virtueel buitenspel te hebben gezet met de eis dat een Catalaans referendum over onafhankelijkheid deel moet uitmaken van een regeerakkoord. Het staat immers in de sterren geschreven dat de nieuwe Catalaanse regering het gaspedaal meteen fors zal induwen, en handig gebruik zal maken van het huidige machtsvacuüm in Madrid.

Uittredend premier Rajoy liet al weten dat hij nu nog meer overtuigd is dan vroeger van de nood aan een "brede, stabiele coalitie". Lees: de PSOE moet haar verantwoordelijkheid nemen en in een coalitie stappen met rechts, waarin hijzelf dan opnieuw premier zou worden. Aan socialistische kant toonden ze zich niet meteen zwaar onder de indruk, en lieten ze weten dat het net de onbekwaamheid van Rajoy is die Spanje in deze netelige situatie heeft gebracht. Nieuwe verkiezingen in Catalonië zijn dan voorlopig wel van de baan, het lijkt niet uitgesloten dat heel Spanje binnenkort wél opnieuw naar de stembus mag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234