Donderdag 28/10/2021

onafhankelijkheid

Catalanen verhogen druk op Spanje

Leden van het deelstaatparlement in Barcelona tonen Spaanse en Catalaanse vlaggen na de goedkeuring van een resolutie op weg naar onafhankelijkheid. Beeld GETTY
Leden van het deelstaatparlement in Barcelona tonen Spaanse en Catalaanse vlaggen na de goedkeuring van een resolutie op weg naar onafhankelijkheid.Beeld GETTY

Het Catalaanse parlement heeft een resolutie goedgekeurd die de eerste concrete stap vormt naar de onafhankelijkheid van de Spaanse deelstaat. De Spaanse regering in Madrid reageerde furieus en kondigde meteen tegenmaatregelen aan.

Symbolischer kon het haast niet: op de dag af een jaar geleden spraken ruim twee miljoen Catalanen zich in een referendum massaal uit voor Catalaanse onafhankelijkheid. Nog voor dat referendum plaatsvond had het Spaanse Grondwettelijk Hof dat evenwel al onwettig verklaard, en de Catalaanse overheid kreeg toen zelfs een formeel verbod zich in te laten met de organisatie ervan.

Vandaag liggen de kaarten enigszins anders. Bij de deelstaatverkiezingen van eind september boekte de nationalistische eenheidslijst Junts Pel Sí - een los verband van drie partijen en een rits organisaties uit het middenveld dat de Catalaanse onafhankelijkheid als voornaamste programmapunt naar voren schoof - een opvallend sterk resultaat. Samen met de kleine links-nationalistische partij CUP beschikken ze nu in het Catalaanse parlement over een comfortabele meerderheid om het onafhankelijkheidsproces op te starten.

Volgens de resolutie die gisteren met 72 tegen 63 stemmen werd goedgekeurd, moet dat parlement binnen een termijn van dertig dagen een voorstel van grondwet uitwerken, inclusief teksten die een aanzet vormen tot een eigen Catalaans begrotingssysteem en een eigen sociale zekerheid.

De wacht aangezegd

De tekst van de resolutie laat alvast aan duidelijkheid niets te wensen over. Voor het eerst in de Catalaanse geschiedenis worden de Spaanse regering en andere nationale instellingen zoals het Grondwettelijk Hof overduidelijk de wacht aan gezegd. "Dit parlement en het proces tot democratische afscheiding van Spanje worden niet langer gebonden door beslissingen die genomen worden door Spaanse staatsinstellingen", klinkt het letterlijk. Met andere woorden: Catalaanse ambtenaren of instellingen kunnen zich voortaan op deze resolutie beroepen om beslissingen van de centrale overheid in Madrid naast zich neer te leggen.

Zowel voor als na de parlementszitting ging het er bij momenten bijzonder emotioneel aan toe, met voor- en tegenstanders van de onafhankelijkheid die met Spaanse en Catalaanse vlaggen zwaaiden.

De reacties uit Madrid lieten uiteraard niet lang op zich wachten. De Spaanse premier Rajoy, van de rechts-conservatieve Partido Popular, zette meteen een procedure in gang bij het Grondwettelijk Hof om de omstreden resolutie ongrondwettelijk te verklaren. Daarnaast riep Rajoy voor morgen ook een speciale ministerraad bijeen, waarop de Spaanse regering de onmiddellijke opschorting van de Catalaanse resolutie zal eisen.

"We zullen in eerste instantie alle rechtsmiddelen inzetten om dit onafhankelijkheidsproces te stoppen", liet Rajoy weten. "Ik hoop dat dit zal volstaan, maar in deze hangen we volledig af van die mensen die onze samenleving aanvallen", voegde hij er nog enigszins dreigend aan toe.

De Spaanse premier Mariano Rajoy. Beeld EPA
De Spaanse premier Mariano Rajoy.Beeld EPA

In de sterren geschreven

Hoe het nu verder moet, is onduidelijk. Het Catalaanse parlement beseft uiteraard maar al te goed dat Rajoy alle mogelijke rechtsmiddelen zal inzetten, maar heeft intussen ook duidelijk gemaakt dat het zich hierdoor niet langer gebonden voelt. Het lijkt niet onlogisch dat, in een tweede stadium, de centrale regering de pijlen zal richten op individuele Catalaanse politici, zoals de parlementsvoorzitster.

Tegelijk staan er in Spanje binnen anderhalve maand nationale parlementsverkiezingen op de agenda. Het staat nu al in de sterren geschreven dat het Catalaanse onafhankelijkheidsproces daarbij een van de centrale thema's wordt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234