Dinsdag 27/10/2020

Portret

Catalaanse president klaar om martelaar te worden

De Catalaanse president Carles Puigdemont. Zijn rechtlijnig maar vreedzaam nationalisme blijkt voorlopig een succesformule – met dank aan de onbesuisde premier Rajoy.Beeld REUTERS

Al sinds zijn zestiende is de Catalaanse president Carles Puigdemont (1962) een rechtlijnige onafhankelijkheidsactivist. Een fanaticus, zeggen sommigen. Feit is dat zijn combinatie van onbuigzaamheid en geweldloosheid de nationalisten dichter dan ooit bij hun ultieme doel brengt.

Het verhaal gaat dat Carles Puigdemont als kind in zijn dorp Amer, nabij Gerona, een Catalaanse vlag wou kopen. Toen bleek dat zelfs de lokale Chinese supermarkt geen rood-geel gestreepte vlag verkocht, trok een ziedende ‘Puigdi’ naar zijn grootmoeder die de frustratie van haar kleinzoon wist te temperen door zelf een zogenaamde Estelada te naaien.

Feit is dat Puigdemont samen met zijn zeven broers opgroeide in een zeer nationalistisch gezin, in een zeer nationalistisch dorp en al snel wordt opgenomen in het zeer nationalistische verenigingsleven.

Op zijn zestiende zendt hij al artikelen naar de regionale separatistische krant Punt Diari, waar hij op zijn negentiende als journalist aan de slag gaat en enkele jaren later hoofdredacteur zal worden. Het verspreiden van het onafhankelijkheidsdenken is zijn passie, zijn obsessie. Hij staat mee aan de wieg van het Catalaanse persagentschap ACN en komt ook aan het hoofd te staan van Catalonia Today, een Engelstalige publicatie die de internationale gemeenschap moet warm maken voor de vreedzame Catalaanse onafhankelijkheid.

In 2006 stapt Puigdemont over naar de politiek en wordt hij voor de CiU, het kartel van Catalaanse liberalen en christendemocraten, tot regionaal parlementslid verkozen. Daarna gaat het snel. In 2011 wordt hij burgemeester van Gerona, waar hij in strijd met een nationale wet de Spaanse vlag van het gemeentehuis haalt en vervangt door de Estelada.

Toch is zijn aanstelling tot Catalaanse president in januari 2016 een verrassing. Artur Mas was tot dan de onbetwiste leider van de Catalanen. Maar omdat Mas voor linkse separatisten te machtig en dus onaanvaardbaar was, kwam er met Puigdemont een compromisfiguur uit de bus.

Compromis is hier trouwens een relatief begrip. Bij zijn aanstelling kondigt de nieuwe president aan dat hij maar een ultiem doel voor ogen heeft: de Catalaanse onafhankelijkheid. Eenmaal die droom gerealiseerd, zo kondigde hij aan, zou hij afstand doen van de macht en de fakkel doorgeven aan een opvolger. Zo offerde hij zich op voor de Catalaanse zaak: Puigdemont wordt een separatistische stormram die een langetermijncarrière opgeeft voor een soort Catalaans heldendom.

Begin 2016 staat het er trouwens niet zo goed voor met het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven. Twee jaar daarvoor was er misschien wel een niet bindende volksraadpleging geweest waarbij 80 procent van de kiezers voor onafhankelijkheid koos. Maar daarna raakt de onafhankelijkheidsbeweging verdeeld en dat heeft ook te maken met Puigdemonts voortvarendheid. De Catalaanse president kondigt aan dat hij na de onafhankelijkheid de Spaanse staatseigendommen zal confisqueren en ook enkel het Catalaans als officiële taal zal aanvaarden. Hij raakt in een politiek opbod met de Spaanse premier Rajoy. Die laatste dreigt met arrestaties en het lamleggen van de Catalaanse administratie. Een politieke spanning die nogal wat Catalanen doet huiveren, zo blijkt uit een recente peiling die aantoont dat slechts 42 procent van de Catalanen voor een totale onafhankelijkheid is en 49 procent tegen. Ook nogal wat Catalaanse parlementsleden zetten zich af van de vriendelijke doch rechtlijnige Puigdemont, die omschreven wordt als “de man die tegen 200 kilometer per uur door een straat vlamt waar je maar 50 mag rijden”.

Toch is Puigdemont er de afgelopen 48 uur in geslaagd om vanuit een moeilijke uitgangspositie een gigantische morele overwinning te boeken. Met dank aan premier Rajoy, die blind was voor de negatieve impact van de beelden waarop te zien is hoe zijn nationale politie inhakt op vreedzame en ongewapende burgers.

Puigdemont staat sinds zondag op het toppunt van zijn roem, Rajoy gaat nu door het leven als de verantwoordelijke voor buitensporig geweld op burgers. De machtsverhoudingen zijn daardoor verschoven waardoor de Catalaanse onafhankelijkheid dichterbij is gekomen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234