Woensdag 01/12/2021

Casanova achterna Carnaval en Valentijn in aantocht? Sla een brug tussen de twee feesten en beleef een verleidelijke driedaagse in de slipstream van Giacomo Casanova.

ente 1745. Venetië is in de greep van de carnavalskoorts. Uitgelaten koppels in weelderige kostuums steken de piazza's over op weg naar luisterrijke bals. Maar één koppel heeft een afspraak met de geschiedenis.

Betoverd door de schoonheid van de dame, gaat de man die ooit de beroemdste verleider ter wereld zou worden over tot actie. Het feit dat ze een edelvrouw was, had geen belang. Het feit dat haar man haar vergezelde, was niet meer dan een ongemak.

Zich uitgevend voor een staatsfunctionaris sleepte Giacomo Casanova manlief naar San Giorgio Maggiore - een eilandje tegen het San Marcoplein. Daarna ging hij met vrouwlief tafelen in Do Spade, een gezellige, onopvallend gelegen taverne achter de Rialtomarkt. De dame viel voor Casanova's onweerstaanbare charme, en werd een zoveelste keep in zijn kerfstok.

De tafeltaferelen die over goed een week het aanzien van Venetië bepalen, zullen iets romantischer zijn. Dan viert de stad voluit Valentijnsdag, én carnaval. Maar de legende van Casanova leeft voort. De bardame in Do Spade vertelde met veel plezier nog eens het verhaal van Casanova toen ik er halt hield voor wat gehaktballetjes en een glas rode wijn, een verkwikkende tussenstop die Casanova zelf ook vaak inlaste.

Violist en geheim agent

Casanova werd in 1725 geboren als zoon van acteurs en kwam in opstand tegen zijn lage afkomst. "Acteurs stonden in de achttiende eeuw niet veel hoger op de ladder dan prostituees", legde mijn gids uit toen we de plek bereikten waar het allemaal begon. Een bord in de Calle Malipiero, een typisch Venetiaans straatje met afbrokkelende stenen, geeft aan waar Casanova geboren werd. (02)

Casanova was een ziekelijk kind. Zijn vroegste herinnering was een reisje met de gondel naar een toverdokter op het eiland Murano. Hij werd genezen door wat hij beschreef als een 'magisch ritueel', waaraan hij een levenslange fascinatie voor geneeskunde, alchemie en zwarte magie overhield.

Maar eerst wenkte de kerk. Casanova verliet op negenjarige leeftijd Venetië om naar school te gaan in Padua. Zes jaar later kwam hij terug als priester in opleiding. De toekomst oogde fraai. Zijn eerste preek vond plaats in de San Samuelekerk die uitkijkt over het Canal Grande. (01) De priester Casanova had veel bijval, de donaties - en hier en daar een liefdesbrief - stroomden toe. Bij zijn tweede dienst was hij volgens de kerkgangers dronken en raaskalde hij. Het leidde tot de eerste van vele carrièrewendingen. Violist, bibliothecaris, theaterdirecteur en geheim agent waren maar enkele van de beroepen op Casanova's cv.

We kuierden door de Calle Larga XXII Marzo, een drukke straat met luxewinkels. Op het eind staat de imposante kerk van San Moses. (04) Dit godshuis werd ooit omringd door goktenten, waar Casanova zijn andere passie kon botvieren. Zijn favoriete plek om te kaarten is nu een goed geconserveerde marmeren ontbijtzaal van Hotel Monaco & Grand Canal in de buurt van het San Marcoplein. (03)

Gezien zijn promiscuïteit (112 veroveringen volgens zijn eigen telling) verbaast het niet dat Casanova wel eens een infectie opliep. Er wordt gezegd dat hij zichzelf elf keer met behulp van kwik van syfilis genas, een prestatie waarvoor hij in de hele stad bewonderd werd.

ONTSNAPT UIT HET PALEIS

Vroeg in de ochtend van 26 juli 1755 stond de politie voor zijn deur. Casanova werd zestien maanden lang vastgehouden in het paleis van de doge. Een geleid bezoek aan het paleis doet uit de doeken hoe Casanova vastgehouden werd - en ontsnapte. Je moet kruipen om de cel van Casanova hoog in de 'piombi', de zoldering, binnen te komen, net onder het met leien bedekte dak. De kamer is niet meer dan een kale vloer en één getralied venster. Ik had te doen met Casanova, die groter was dan 1 meter 80. Begrijpelijk dus dat hij een leunstoel vroeg.

Bang dat hij hier zijn hele leven zou moeten doorbrengen, beraamde hij een ontsnappingsplan. Hij begon de vloerplanken onder zijn leunstoel weg te kerven. Maar een paar uur voor hij daar klaar mee was, werd hij naar een andere cel verhuisd. Hij probeerde het opnieuw, deze keer met de hulp van Balbi, een monnik. Ze vluchtten in het holst van de nacht, maar stelden tot hun verbijstering vast dat ze vastzaten in het atrium van het paleis.

Casanova liet zich niet ontmoedigen en riep een wachter. Die dacht dat de twee respectabele gasten waren en hielp ze naar buiten via de Gouden Trap, het meesterwerk van Alessandro Vittoria van wit stucwerk en 24-karaats goud.

Uiteraard verdween Casanova niet in de nacht om nooit meer gezien te worden. Hij stak het San Marcoplein over voor een koffie tussen de fresco's en handgeschilderde spiegels van Caffè Florian. Ik sprong er ook binnen om te mijmeren over zijn ontsnapping - maar bedacht me toen ik zag dat een cappuccino er 9 euro kost.

Voordat hij ervandoor ging keek Casanova nog een laatste keer naar zijn geboorteplek. Hij zou twintig jaar uit Italië wegblijven.

© The Independent

gokken was een andere passie van casanova

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234