Woensdag 08/04/2020

Casa Rotonda Stabio (1980-81), Mario Botta

Hoe recenter het verleden, hoe risicovoller het wordt 'stromingen' te gaan onderscheiden. Voor zover we dat nu al kunnen beoordelen - de bijbel van de 20ste-eeuwse architectuur komt er ten vroegste volgend jaar - is er na de Tweede Wereldoorlog geen sprake van één allesomvattend 'isme'; er zijn vele -ismen geweest, die bovendien allemaal tegelijk wortel leken te schieten: populisme, structuralisme, productivisme, postmodernisme, neo-avantgardisme, (kritisch) regionalisme, en het -isme dat misschien de grootste impact had, het (Italiaanse) neorationalisme, de zogenaamde 'Tendenza'. De beweging werd op gang getrokken door twee, naderhand heel invloedrijke geschriften: L'architettura della città (1966) van Aldo Rossi en La costruzione logica dell'architettura (1967) van Giorgio Grassi. Rossi benadrukte de rol die vertrouwde 'bouwtypen' zouden moeten spelen bij de morfologische opbouw van een stad. Grassi trachtte de intrinsieke logica van een gebouw bloot te leggen, om zo tot een blauwdruk van compositie- en combinatieregels te komen. In Italië heeft Tendenza vooral invloed gehad op de stadsplanning en de instandhouding van historische centra, veel minder op de particuliere bouw. Buiten Italië oefenden de neorationalisten verreweg de meeste invloed uit in het Zwitserse kanton Ticino, waar al sinds het begin van de jaren 60 een uiterst bedrijvige 'rationalistische' school, de School van Ticino, actief was. Komt daarbij dat in Zwitserland altijd sterke regionalistische tendenzen hebben gespeeld. Het werk van Mario Botta (°1943) is in dit opzicht zeer illustratief. Botta lijkt zonder meer gefascineerd door de specifieke plek waarop dient gebouwd, maar tegelijk volgt hij de neorationalistische methodologie, door gebruik te maken van primaire, bijna mathematische 'bouwtypen' (cilinder, balk, kubus,...), die hij - onder invloed van Carlo Scarpa - verrijkt met pittige ambachtelijke details. Zijn huizen doen vaak aan als een combinatie van bunker en belvédère, waarbij de openingen uitzicht bieden op zorgvuldig gekozen delen van het landschap. Toen, zoals het hoort, de meiboom werd geplaatst op het Casa Rotonda, werd in België de zoveelste fermette neergepoot. Het was er duidelijk weer een te veel.

Luc Van De Steene

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234