Zondag 20/09/2020

PortretCarlos Brito

Carlos Brito: de CEO die niet meer in zijn eigen efficiënte puzzel past

Critici, en zo zijn er veel, verwijten Brito dat hij zich meer inlaat met de winstgevendheid van zijn bieren dan met de smaak ervan.Beeld Gijs Kast

Bij AB InBev wordt een hoofdstuk afgesloten. De iconische CEO Carlos Brito, de man zonder eigen bureau, wordt in 2021 vervangen aan de top van ’s werelds grootste brouwer. De Braziliaanse ‘kostencutter’past niet meer in de puzzel die hij zelf heeft gelegd.

Een ‘wonderkind’, zo werd Carlos Brito, CEO van AB InBev, weleens genoemd. Hij bouwde een van oorsprong lokale brouwer uit tot een dominante wereldspeler. Om u een idee te geven: AB InBev heeft een marktaandeel van 29,8 procent wereldwijd. Het nummer twee in die wereldranglijst, het Nederlandse Heineken, volgt op ruime afstand met ‘slechts’ 12,3 procent. In een zeldzaam interview met deze krant zei Carlos Brito nochtans dat het nooit zijn streven was om de grootste te zijn. “Groot zijn op zich stelt niks voor als het enkel dat is. Je moet iets te betekenen hebben.”

AB InBev gaf betekenis aan de manager Brito. “Ik ben gepassioneerd door wat ik doe. Mijn werk is mijn leven, dit is wie ik ben, en wat ik doe.”

Toch komt er een eind aan die verwevenheid. AB InBev heeft de Amerikaanse headhunter Spencer Stuart ingeschakeld om de zoektocht naar een nieuwe CEO aan te vatten, weet The Financial Times te melden. Over de redenen voor de vervanging van Brito gaan vele geruchten rond. Hij zou de prijs betalen voor de enorme schuldenlast van omgerekend zo’n 74 miljard euro waarmee de brouwer kampt sinds de gedurfde, zeer dure (zowat 90 miljard euro) overname van sectorgenoot SAB Miller. Het gemor van de aandeelhouders over de beurswaarde klinkt oorverdovend. AB InBev noteert nu zowat 60 procent onder zijn topniveau van eind 2015. Toen stond het aandeel op een recordhoogte van 123,25 euro, vandaag op 48,68 euro. “Uw bierprijzen volgen de inflatie wel, maar uw dividendbeleid niet”, riep een misnoegde belegger op de jaarvergadering. Nuance: tijdens het bewind van Brito stegen de AB InBev-aandelen wel met 116 procent.

Tegelijk leidt Brito de groep al sinds 2008. Een verjonging aan de top moest er ooit eens van komen. Brito is de eerste om te beseffen dat zijn houdbaarheidsdatum ooit afloopt. “Als de dag komt dat ik niet goed meer presteer, make no mistake, I’m out. Ze zullen me niet houden voor mijn mooie ogen”, klonk het enkele jaren terug.

Hoegaarden

Maar wie is die koele sfinx die schijnbaar emotieloos saneert en ontslaat, en alles lijkt te offeren op het altaar van de rendabiliteit?

Carlos Brito is gehuwd met Belinda Badcock, het koppel heeft vier kinderen. Brito werd in Rio de Janeiro geboren als Carlos Alves de Brito. Als kind uit een doorsnee middenklassegezin werkte hij zich op tot de baas van de meest dominante biergroep in de wereld.

Zoals AB InBev zijn er geen twee. De groep ontstond in 2008, toen InBev (eigenaar van onder meer Stella Artois en Beck’s) via een vijandige overname het Amerikaanse Anheuser-Busch, de trotse maker van Budweiser, op- slokte. En zoals Brito zijn er evenmin twee. Achtenveertig uur nadat de deal was getekend, sprak hij in Saint Louis het Amerikaanse management van Anheuser-Busch toe. Hij gaf de drie kernwoorden mee die zijn principes moesten omschrijven: dream, people, culture. Zowat 1.400 van de toenmalige luisteraars werden even later ontslagen.

Het tekent de 60-jarige Carlos Brito. Zijn handelen en denken is sterk beïnvloed door Jack Welch, die als CEO bij General Electric destijds hard en consequent de lijnen uitzette. Jaarlijks ontsloeg Welch de 10 procent minst presterende managers van zijn groep, om zo de interne competitie scherp te houden. Weinig emoties, competitief, recht door zee.

Carlos Brito is een workaholic en een strateeg. Hij analyseert razendsnel. Op het hoofdkwartier in New York, aan 250 Park Avenue, houdt hij de identificatiebadge van het bedrijf op zijn middel, waar iedereen ze kan zien, hoewel iedereen perfect weet wie hij is.

Het staat in schril contrast met zijn uitgesproken bescheiden optreden in de rest van de wereld. Aanvragen voor interviews worden vaak geweigerd. “Op het einde van de dag telt niet de CEO, maar de cultuur”, zei hij ooit. “In wezen zou mijn vertrek geen verschil mogen uitmaken voor het bedrijf.” Brito is koel, heet het. Hij staat symbool voor werelddominantie en dat maakt niet altijd sympathiek. Al is dat de laatste van zijn zorgen, sympathiek bevonden worden.

Zijn bijnaam is ‘de machine’. Hij dankt dat etiket aan zijn beredeneerde aanpak. Hij zegt niet veel, en als hij iets zegt, is het doordacht. Hij is ook niet snel uit zijn lood te slaan.

Critici – en zo zijn er velen – verwijten hem dat hij zich minder inlaat met de roots of de smaak van de bieren dan met de winstgevendheid ervan. Zo was er zwaar protest tegen de – uiteindelijk teruggedraaide – sluiting van de brouwerij in het dorp Hoegaarden en die van de 227 jaar oude brouwerij Boddingtons in Manchester. De grieven gleden van Brito af als water van een eend.

Dat hij vooral als kostencutter bekendstaat, deert hem niet. Na de deal met Anheuser-Busch sneed hij zomaar even 1,1 miljard dollar ‘overtollig vet’ weg. Bierprijzen werden opgetrokken, de werkgelegenheid ging naar beneden.

Maar Carlos Brito is voor zichzelf even meedogenloos als voor anderen. Op dat vlak zijn inconsequenties onbestaand. Brito heeft geen bedrijfsauto, vliegt altijd in economy. Hij heeft zelfs geen eigen bureau. “Een zeer openhartige en transparante manier van werken”, zegt een voormalig directielid. “What you see is what you get. Geen franjes, geen verrassingen. Je moet leveren, en dat weet je.” Dat is de prijs om een wereldspeler te worden, en te blijven. “Het is een managementstijl die hard overkomt, maar de concurrentie op wereldschaal is dat ook”, zegt het ex-directielid.

Beeld REUTERS

Mentor voor het leven

Om Brito te begrijpen, moet je ook Jorge Paulo Lemann kennen, en begrijpen, zeggen waarnemers. Lemann is Brito’s mentor voor het leven.

Brito studeerde werktuigbouwkunde aan de federale universiteit van Rio de Janeiro. Hij wilde graag een MBA van een Amerikaanse school behalen, maar kon zich dat niet veroorloven vanwege het hoge collegegeld. Toen botste hij op iemand die zijn leven zou veranderen. Via een vriend van de familie ontmoette de jonge Brito de rijke Braziliaanse bankier Jorge Paulo Lemann. De eigenaar van Lemann Bank zag potentieel in de jonge, ambitieuze knaap. Hij financierde zijn MBA aan Stanford University, op voorwaarde dat Brito na zijn studies eerst bij hem zou aankloppen voor werk.

Lemann groeide, net als Carlos Brito, op in Rio de Janeiro. Zijn vader was een Zwitserse kaashandelaar die in de jaren 20 naar de Braziliaanse hoofdstad emigreerde. Jorge Paulo mocht studeren aan Harvard, wat voor Brazilianen geen sinecure was in de jaren 50. Jorge Paulo Lemann ging in 1971 van start met de Banco Garantia, een Braziliaanse weerspiegeling van het Amerikaanse Goldman Sachs. De bedrijfscultuur van de zakenbank was loeihard, met een sterke interne concurrentie tussen de werknemers. Er werden veel uren geklopt, er werden geen bedrijfsmiddelen verspild. Dezelfde strenge bedrijfscultuur zou Brito kopiëren.

Het model-Brito wordt generaliserend buy and cut gedoopt. Overnames doen, en fors in de kosten snijden. Maar nu de consolidatie van de biermarkt op haar laatste benen loopt, gewagen sommige analisten van het einde van zijn model. Extra omzet kopen via overnames zit er niet meer in, de grote puzzel is gelegd. En de grote Carlos Brito zelf past niet langer meer in die door hem gelegde puzzel.

Critici, en zo zijn er veel, verwijten hem dat hij zich meer inlaat met de winstgevendheid van zijn bieren dan met de smaak ervan 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234