Donderdag 21/10/2021

'Captain Slow' doet het graag rustig aan

Tegen eind 2015 had minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) de eerste resultaten beloofd van de pensioenhervorming. De leeftijd is dan wel opgetrokken naar 67, de eigenlijke omwenteling staat nog nergens. Bacquelaine neemt graag zijn tijd.

"Ik kan hòren wanneer de minister aan komt gelopen", zegt Vincent Van Quickenborne (Open Vld). "Hij heeft de tred van een gentleman die je normaal alleen ergens op een trottoir in een chique buurt in Londen tegenkomt." De commissievoorzitter Sociale Zaken in de Kamer kan qua stijl niet meer verschillen van Daniel Bacquelaine (63), zijn verre opvolger als minister van Pensioenen.

Terwijl Quickie één en al Sturm und Drang was, neemt de burgemeester van Chaudfontaine zijn tijd. De oude vos wacht af, toetst af om uiteindelijk tot beslissingen te komen. Een treuzelaar met panache, maar levert het iets op?

Jef Maes, topper bij ABVV, heeft al lang geen vertrouwen meer in zijn daadkracht. "Je vroeg een stand van zaken over de pensioenhervorming? Wel, het is één grote standstill. Er gebeurt helemaal niets." Ook bij de werkgevers raakt het geduld op. "Captain Slow? Die omschrijving past als gegoten", zegt Unizo-topman Karel Van Eetvelt.

Voor het einde van 2015 had Bacquelaine de eerste resultaten beloofd over de pensioenregeling voor zware beroepen. Wie een zware baan heeft, mag sneller stoppen met werken. Maar wie komt daarvoor in aanmerking? Daarvoor moeten de sociale partners samen met de regering een lijst met criteria opstellen. We zijn nu januari 2016 en de onderhandelingen staan nog nergens.

Momenteel wordt een eerste 'onderzoeksfase' afgerond. Een groep technici zal oplijsten welke gelijkaardige regelingen in binnen- en buitenland bestaan. Daarna worden de verschillende sectorfederaties uitgenodigd. Van dokwerkers, over leerkrachten tot de metaalsector: allen mogen ze hun zegje doen.

Pas als dat ook afgerond is, kunnen de echte onderhandelingen beginnen. Bacquelaine wil nu resultaten voor eind dit jaar, maar zelfs dat wordt zeer moeilijk. Want, iederéén vindt wel dat hij een zware job heeft. Pogingen van vorige regeringen om dit dossier te regelen strandden hopeloos.

Pensioencomité raakt niet op gang

De onderhandelingen worden gevoerd binnen het zogenoemde Nationaal Pensioencomité, dat net voor de zomer werd opgericht. Bonden, werkgevers en de regering leveren in totaal 24 vertegenwoordigers. Maar het orgaan geraakt maar niet op gang. Drie vergaderingen zijn er geweest, telkens draaiden die uit op ruzie. Niet over de fond van de zaak, maar over de vorm. Welke thema's pakken we eerst aan? Is iedereen wel correct vertegenwoordigd?

Intussen werden er binnen het comité verschillende subcommissies opgericht. Eén houdt zich bezig met zware beroepen, maar is op zijn beurt weer opgedeeld in drie werkgroepen: eentje voor de privésector, eentje voor de openbare sector en eentje voor de zelfstandigen. Daarnaast is er nog de 'Subcommissie Strategie', die zich zal bezighouden met het pensioen op punten en het deeltijds pensioen.

Het Pensioencomité werd van voor het begin omschreven als een praatbarak, maar voorlopig lijkt die barak alleen maar kleine barakjes gebaard te hebben. Vraag een van de sociale partners naar de voortgang en er volgt een diepe zucht. Bacquelaine en zijn kabinet nemen te weinig de leiding en laten het gekissebis te veel op zijn beloop.

De werkgevers willen de onderhandelingen starten over het pensioen op punten, de bonden willen het vooral hebben over de zware beroepen. Ieder wil zijn ideologische slag eerst slaan. Bacquelaine heeft er nu voor gekozen om de twee sporen tegelijk te bewandelen. Elke subcommissie behandelt een van de thema's. Zo kunnen de werkzaamheden na een half jaar echt van start gaan. Eindelijk.

Toch verdient Bacquelaine enig krediet. De pensioenhervorming die de regering wil doorvoeren is nu eenmaal bijzonder complex. "Bovendien hebben we een nieuw instituut op poten moeten zetten", zegt de minister. "In zo'n situatie is het logisch dat het even duurt voor je echt kunt beginnen."

En zoals gezegd, de man neemt zijn tijd. Toch heeft hij het voorbije jaar wel degelijk bewezen dat die aanpak kan werken. Zo sloten de sociale partners, op zijn aangeven, afgelopen herfst een akkoord over het aanvullend pensioen. Een dossier dat jarenlang had aangesleept.

Hij kàn doorduwen

En als het moet, kan hij ook doorduwen. Hij trok de laagste pensioenen op en startte met de afbouw van de pensioenvoordelen van ambtenaren. Daarbij ging hij soms zelfs bruusk tekeer, de bonden vinden hem al lang geen gentleman meer. Maar zijn belangrijkste wapenfeit was het optrekken van de wettelijke pensioenleeftijd van 65 naar 67.

De maatregel is van groot symbolisch belang en zal ook een grote impact hebben op de werkende bevolking. Bovendien, door deze beslissing heeft Bacquelaine de sociale partners gedwongen om de onderhandelingen over de zware beroepen én het puntensysteem bijzonder ernstig te nemen.

Over het optrekken van de leeftijd hadden ze weinig in de pap te brokken, maar hoe in die nieuwe context onze pensioenen georganiseerd worden wél. Die gesprekken zijn nog belangrijker, ze herdenken de fundamenten van onze sociale zekerheid.

We staan nog nergens, maar er is nog hoop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234