Vrijdag 07/05/2021

Cancellara is een echte Spartacus

Karl Vannieuwkerke is sportjournalist bij de openbare omroep VRT

KARL VANNIEUWKERKE is geneigd de winnaar van de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix te verdedigen

Merckxsiaans, de wijze waarop de Zwitser Fabian Cancellara zondag de wielerklassieker Parijs-Roubaix won. Karl Vannieuwkerke komt terug op een vraag die hij tijdens rechtstreekse uitzending stelde.

‘Is dit nog normaal?’ Een paar tientallen keren heb ik de vraag de voorbije 48 uur in mijn gezicht geslingerd gekregen. Uiteraard ging ze over de diabolische wellust waarmee Fabian Cancellara de tegenstand zondag op Noord-Franse wegen oppeuzelde. Zijn afspraakje met de wielerhistorie verpakt in een nummer dat door Eddy Merckx zelf als Merckxsiaans is bestempeld. Moeten zelfverklaarde wielerfilosofen zich daartegen verzetten? Nee toch. De Zwitser blies zondag op een magische hoorn. Talent voor grote gebaren op grote momenten kan hem niet worden ontzegd. Weergaloos reed hij 87 jaar na Heiri Suter de geschiedenis in.

Als een boemerang kwam de vraag die ik zondag tijdens de rechtstreekse uitzending stelde terug. Het was ook de redacteur van De Gedachte niet ontgaan. ‘Kan je daar geen bijdrage over schrijven?’, klonk het. ‘Waarom ik die vraag luidop en voor ruim een miljoen kijkers had gesteld?’ Ach, dat doen we wel vaker. Alleen valt het in Parijs-Roubaix iets feller op dan tijdens een rit in de Ronde van Spanje. Ik stelde de vraag omdat ik vind dat je als commentator de kans krijgt om het kloppen van het hart van anderen voelbaar te maken. Ik zag in gedachten nonkel Henri (102,7 kg, BMI 43), javanais op de schoot en calvados in de hand, voor zijn televisietoestel dezelfde vraag stellen en ook tante Edith (76 kg, BMI 37) had toen ongetwijfeld al een paar keer geroepen dat wat die Zwitser aan het doen was niet normaal meer is. De vraag wordt ons opgedrongen door de voorbije decennia. Een heel peloton aan doping in de vroegere jaren, een lawine van verfijnd en minder geraffineerd bedrog in de jongste jaren. Van Virenque over Landis tot Riccò, van extatisch geluk tot diepe droefenis. Een erfenis die zwaar weegt en zal blijven wegen, ook al omdat net in die decennia de expansie van de snelle media niet te stoppen was. Het internet is een revolutionair medium, maar de snelheid en de vluchtigheid ervan staan al te vaak de nuance van het verhaal in de weg.

Is dit nog normaal? Ik begrijp dat mensen de vraag stellen. Ik stel ze zelf ook. Maar ik stel ze ook als ik Usain Bolt records van de tabellen zie blazen waar mensen al jaren achteraan hollen. Is dat nog gewoon? En als Sven Kramer op 21-jarige leeftijd een 5.000 meter schaatst in een fabelachtige 6 minuten en 3 seconden knipper ik ook met mijn ogen. Wat moeten we daarvan denken? Het is het lot van het alfamannetje in de roedel. Hij die er bovenuit steekt, wordt in de hedendaagse cultuur per definitie als verdacht of minstens apart aanzien. In het geval van Bolt verklaarde atletiekjournalist Ivan Sonck de progressie en de snelle tijden aan de hand van ’s mans morfologie. Ik ben geneigd Sonck te geloven.

Zo ben ik ook geneigd de verdediging van Fabian Cancellara op me te nemen. Cancellara is geen one hit wonder, de Zwitser is een boy wonder. Als eerstejaarsjunior kende hij in het tijdrijden al geen gelijke op het wereldkampioenschap in Valkenburg. Een jaar later werd hij in dezelfde categorie nog eens wereldkampioen. Een trend die zich in de jaren die daarop volgden zou doorzetten. Racen tegen de klok is een discipline die niet liegt. Met een VO2max boven de 80 en een fenomenale zuurstofopname net onder het omslagpunt heeft hij alle kwaliteiten om een van de besten, zoniet de allerbeste, van een hele generatie te zijn. Naast die uitzonderlijke fysiologische capaciteiten is de Zwitserse kampioen ook nog eens begiftigd met een enorme drang om deel uit te maken van de geschiedenis van zijn sport. Zijn wil is onverzettelijk. Hij is uit zijn broek geschud om strijdend af te zien. Oertijdheld. Spartacus. Zelden een passender bijnaam voor een wielrenner gehoord. Na maanden van kordate ijzeren discipline trekt hij in gevechtskledij naar de arena met een aura van onoverwinnelijkheid. Dan is hij de absolute alfaman en daar mag een schouderklopje van een andere kampioen na een kasseistrook niets aan veranderen.

Hoe erg ik ook geloof in de natuurlijke evolutie van de atleet Cancellara, belastende argumentatie vind je ook. Zijn jarenlange relatie, een bloedband bijna, met Bjarne Riis is een element dat niet zo goed staat op zijn curriculum. Riis had in zijn rennerscarrière nooit last van zijn eigen spiegelbeeld. Hij leek verstoken van normen en waarden. Dat Cancellara en Riis mekaars zinnen en gedachten afmaken, stemt tot nadenken. Maar iedereen verdient nieuwe kansen en heeft het recht om te leren uit gemaakte fouten. Dus houden we het bij de essentie. The facts are the facts. Het is een journalistiek beginsel. De feiten zijn de feiten. Mocht toch ooit blijken dat ook Fabian Cancellara cum suis ons heeft bedot, zullen we dan wel zien hoe we ermee omgaan. Gladiator in arena consilium capit. Nietwaar, Spartacus?

In mijn eigen werkelijkheid is er plaats voor optimisme, positivisme en realisme. Er bestaat nu eenmaal geen vademecum met tips om de absolute waarheid achter sportprestaties te ontsluieren. Bovendien blijf ik ervan overtuigd dat generatiegenoten met nagenoeg dezelfde middelen strijden. In een microbiotoop met een groot personeelsverloop is het moeilijk om geheimen te bewaren. Iemand Van Petegem of Bartoli na de bekentenis van Museeuw horen roepen dat die met een deel van hun erelijst was gaan lopen? Ik niet, of ik heb het gemist. De controle op het doen en laten van de coureurs neemt Big Brotherachtige proporties aan. Wat kan er nog meer? En dan zijn we terug bij het begin. Is dit nog normaal? De verlokking om de vraag telkens opnieuw te stellen kan echt niet op tegen de werkelijkheid, tegen de pracht van de atletische prestatie. Die enge dwanggedachte mag ons het genot van heerlijke topsport niet ontnemen. Vorige zondag dachten 1.147.525 Vlamingen er net zo over.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234