Donderdag 22/10/2020

preview

Camps interviewt Heleen Van Royen: "Mag je als vrouw een seksueel wezen zijn?"

Schrijfster Heleen Van Royen en Hugo CampsBeeld Karel Duerinckx

Een spat bloed op een tampon, een druppel sperma in het haar, close-up van een schaamlip ... Het is allemaal te zien op de 'Selfmade'-tentoonstelling van schrijfster Heleen van Royen in Den Haag. Hugo Camps ging met haar praten voor de weekendkrant van De Morgen. Dit is een fragment.

De schrijfster heeft zich vandaag in het zwart gekleed. Het tekent haar bleke gezicht af. Voorzichtige make-up ook. Maar zoals ze langs haar fotografische zelfportretten loopt, lopen ze ook in Rome of Parijs. Niet dat vierkante waggelen van de Hollandse polder. En nee, ze bloost geen moment tijdens de rondgang langs tweehonderd selfies, de een nog naakter dan de ander. Alles mag gezien worden: borsten, achter- en onderkant, schaamhaar, de blote heup en een droevig hoofd, dode ogen.

Ze is verguld dat het met haar selfies eindelijk tot een project is gekomen: expositie, boek, veiling... Rode draad: het poëtische en prozaïsche naakt van Heleen van Royen zelf. Ze prijst zich gelukkig dat de expositie plaatsvindt in het deftige Letterkundig Museum en niet in een achterafzaaltje in een Zeeuws vissersdorp. "Het Letterkundig Museum is een mooie plek voor een fotograferende schrijver. De snapshots die ik met mobiel en webcam heb genomen waren aanvankelijk niet bedoeld om tentoon te stellen. Ik heb ze door de jaren heen achteloos voor mezelf genomen om de stand van lichaam en geest nog een beetje bij te houden. Sommige deelde ik met mijn toenmalige minnaar. Als vrouw van 49 moet je wel een drempeltje over, met die blote billen en die kont, met je blote borsten en tepel, met de jaren in je gelaat. Het bleek gelukkig nog mee te vallen. Bij de samenstelling van de expositie groeide mijn zelfvertrouwen."

De ketenen zijn afgeworpen, de ode aan het lichaam is voltooid. Naakt wordt kunst en kunst wordt naakt. Het lijkt voltooide vrijheid. "Dat is ook de finale boodschap van mijn expositie. Door me zelf in diverse standen en houdingen naakt te tonen, ben ik een stap verder gegaan in mijn vrijheid in het schrijverschap."

Beeld ANP

In het voorwoord van haar fotoboek omschrijft de Nederlandse fotojournalist Hans Aarsman de foto's "als de strijd van een vrouw die niets ontziend wil zijn. Niet ten koste van anderen, hoogstens ten koste van zichzelf." Heleen houdt het bescheidener: "Ik laat gewoon zien wat een vrouw van 49 nog te bieden heeft, in goede en in kwade dagen."

Nog voor de deuren van de expositie opengingen, wist ik al wat de kritiek zou zijn: exhibitionisme, narcisme, hysterie... En daaroverheen de klassieke verdachtmaking die me al jaren vergezelt: Heleen van Royen is een marketingtruc. Als het dat maar zou zijn, verkoop je volgens mij in luttele jaren niet een paar miljoen boeken."

"Zoals vrouwen kunnen vloeien, zo is ook de expo uit mezelf gevloeid. Worpen van intuïtie. Ik wist dat ik dit moest doen. Mijn uitgever bleef zeuren over een nieuwe roman, maar deze expositie had voorrang. Bijna alsof het innerlijke dwang was."

Stiletto's
Heleen van Royen ontziet haar eigen kwetsbaarheid niet. Soms stralend als een diva, soms een door verdriet verkruimeld vrouwtje hangt ze daar aan de muren. Wel altijd op stiletto's. Altijd in een aura van erotiek en zin in seks. "Ter promotie van de expositie ben ik in de omgeving van het Letterkundig Museum in het Haagse straatbeeld op een paar billboards te zien. Het verscherpte de commotie. Omstanders en passanten spraken meteen schande van het Museum dat naast attributen van grote schrijvers als Harry Mulisch en W.F. Hermans nu ook het naakt van Heleen van Royen tentoonstelt. Het leek wel de zoveelste stap in de pornoficatie van Nederland. "Mag je als vrouw ook een seksueel wezen zijn met erotische gevoelens? Mag lust ook nog voor een vrouw die volgens de wetten van de natuur langzaam de overgang inglijdt? In theorie mag alles, in Nederland, maar je kunt het toch maar beter niet zien. Taboes hebben me nooit tegengehouden, niet in mijn schrijven, niet in mijn verbeelding. Ik sta zo rauw en eerlijk mogelijk in het leven."

Dit is een fragment uit een langer interview. Lees het volledige gesprek morgen in Zeno, in de weekendkrant van De Morgen.

Beeld ANP
Beeld ANP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234