Donderdag 09/12/2021

Camps & Hanot

Onmiddelijk na de wedstrijd vroeg tv-presentator Jack van Gelder aan Bert van Marwijk of hij dacht op te stappen. De bondscoach bleef het antwoord schuldig. Maar na het lezen van de ochtendkranten moet hij toch geschrokken zijn: er deugde niets meer aan hem. Geen gezag, geen bravoure, ouderwets systeemdenker.

Tijdens de wedstrijd Portugal-Nederland snauwde de alweer onzichtbare Arjen Robben een paar keer de bondscoach toe: "Hou je bek, man." Bert deed of hij het niet hoorde. Dat deed hij eigenlijk het hele toernooi wanneer de vedetten van Oranje weer eens met elkaar in de clinch gingen. In de kleedkamer en op het veld.

Zo er nog iets van gezamenlijkheid was, dan wederzijds chagrijn.

Voor de allesbeslissende wedstrijd tegen Portugal gaf de bondscoach gehoor aan de roep van het volk: Klaas-Jan Huntelaar en Rafael van der Vaart in de basis, Van Bommel op de bank. Van het volk word je meestal niet wijzer als het over voetbal gaat. Dat dit Nederlands elftal domweg kwaliteit miste, kwam bij het volk niet op. Allicht niet: Oranje zijn ze zelf.

Huntelaar raakte geen bal, Van der Vaart verzoop na twintig minuten in zijn verzuurde benen, en het offer van een controlerende middenvelder (Van Bommel) bood de Portugezen de ruimte om naar hartenlust door de Nederlandse defensie te snijden. Het had ook 5-1 kunnen worden.

Oranje: het lachertje van het EK.

Vanaf het trainingskamp in Lausanne ging het eigenlijk al mis. De selectie viel uiteen in clans. Van Marwijk jongleerde met privileges voor Robin van Persie en nog een paar grote ego's. Ook daarom sloegen de bankzitters Huntelaar en Van der Vaart al bij de eerste wedstrijd aan het muiten. Ze zegden, tot in de media, het vertrouwen in de bondscoach op.

Vier jaar lang werd Bert van Marwijk bejubeld als rustbrenger bij Oranje. Een prettig autoritaire man. De Nederlandse voetballers dwarrelden door de kwalificatiewedstrijden heen als was het slagroom. Van die finesse en bravoure bleef niets meer over.

Elke wedstrijd werd een lijdensweg voor de bondscoach. Toen hij zondag, na het laatste fluitsignaal, het veld opliep, legde Mark van Bommel even kortstondig de arm om zijn schouders. Een gebaar dat reeds de rouw van het afscheid in zich droeg. Ik zag, nu uitvergroot, de zenuwtic aan de ogen die Bert tijdens dit EK heeft opgelopen.

Hij en Van Bommel gaan de geschiedenis in als een familie van zondebokken. Zo is Nederland ook weer: altijd stigmatiseren.

Bert was te moe en moedeloos om nog een keer naar boven te kijken. Hoog in de tribune stond de oude Eusébio als talisman van het Portugese elftal. De Portugese Péle van de jaren zestig bij het koninklijke Benfica glunderde als een slijpsteen.

Twintig jaar geleden spraken we elkaar in het fenomenale Estadio da Luz. Hij vroeg me toen waarom Hollanders altijd zo moeten zeiken bij tegenslag. "Zelfs Johan Cruijff wordt dan gevierendeeld. Ik ken Cruijff van in de kleedkamer, zwetend met ontbloot bovenlijf. Daar liegt de natuur van een mens niet. En Cruijff is een goed mens."

Meteen na de vernedering van Kharkiv gingen in Nederland de eerste stemmen op om Cruijff naar Oranje te halen. Bert van Marwijk werd nog nauwelijks de tijd gegund om zelf zijn ontslag aan te bieden.

De slachtnatie Nederland.

Natuurlijk houdt hij straks de eer aan zichzelf. Zoals Mark van Bommel dat ook zal doen. Waarom eigenlijk niet de halve selectie? Van Persie, Robben, Huntelaar, Sneijder, Van der Vaart: niets eens nog conciërge van de Hollandse school. IJdeltuiten die overhoop met zichzelf lagen. Het is beschamend dat de beste man van Oranje keeper Maarten Stekelenburg was.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234