Zondag 17/11/2019

Calvo&Pohlmann

Joachim Pohlmann is woordvoerder van Bart De Wever en schrijver. Zijn wisselcolumn met Kristof Calvo (Groen) verschijnt op vrijdag.

Maandag werd het Chirolokaal in mijn geboortedorp afgebroken. Ik weet dat deze informatie u geen hol kan schelen. Mij ook niet overigens. Al moet ik opletten met wat ik schrijf. Op die plek heb ik immers mijn wederhelft een kleine twintig jaar geleden voor het eerst gekust.

Voor mijn vriendin heeft dat Chiroheem wel een grote emotionele betekenis. En die amoureuze reminiscentie is daarin absoluut bijkomstig. Het is de plaats waar ze een groot deel van haar jeugd doorbracht. Als lid, leidster, verantwoordelijke, opperfee, weet ik veel.

Dat dorp met zijn gemeenschap, dat was niet voor mij. Te veel structuur, te veel mensen, te veel gedoe. Ik dwaalde liever door de bossen of door mijn boeken. Of beide. Ik was ook te excentriek in het dorp. In alle betekenissen.

Ik ging niet bij de Chiro. Mijn beste vriendjes waren degene die ik mij inbeeldde. En ik woonde ook niet echt in het dorp, maar in de bossen, achter de zandputten en recreatiedomeinen, waar dra vluchtelingen zullen worden ondergebracht.

Voor mijn vriendin was de Chiro, en bij uitbreiding het dorp, alles. En nog steeds is die gemeenschap voor haar het waardevolste op deze aarde. Het ergste wat ik haar ooit heb aangedaan - en ik heb haar veel aangedaan - is ze meezeulen naar Borgerhout.

Dat haar oude Chiroheem maandag zou worden afgebroken, daar had ze zich mee verzoend. Net als met het nieuws dat er vluchtelingen naar het dorp zouden komen. Diezelfde maandagavond lichtten de gemeente en Fedasil de dorpsbewoners daarover in.

De komst van die asielzoekers zet haar wereldbeeld onder druk. Ze wordt verscheurd tussen de angst voor de teloorgang van het dorp en de Chiromoraal om mensen in nood te helpen. De vrees dat het kostbare weefsel zal ontrafelen, botst met haar dienstbaarheid aan de gemeenschap.

Met mijn Spengleriaanse cultuurvisie kan ze op dergelijke momenten weinig aanvangen. Die zei dat culturen een cyclus kennen van opkomst, bloei, verval en ondergang. Waarna een nieuwe cultuur komt die dezelfde cyclus zal doorlopen. Niet noodzakelijk beter, maar evenmin per definitie slechter.

Al zijn we de laatsten van het Avondland, dan nog is het onze plicht stand te houden tot het bittere einde. Zoals de legionair die bedolven werd onder het lava van de Vesuvius, omdat men hem nooit het bevel had gegeven zijn post te verlaten. Ik zie haar dan denken: 'make that the cat wise'.

Maar ook zij voelt de verschuivingen op het continent aan. 'Wir schaffen das' was eerst nog een uiting van Duits zelfvertrouwen, neigend naar zelfgenoegzaamheid: 'Wij zijn Duitsers. Ons lukt dat.' In die zin leek het veel op ons eigen 'Wat we zelf doen, doen we beter.'

Daarna werd 'Wir schaffen das' een moreel imperatief. Een boven elke discussie verheven premisse. Wir schaffen das is a moral duty, als het ware. En wie het daar niet mee eens was, was een slecht mens. Zitten, zwijgen en schaffen.

Ondertussen klinkt dat 'Wir schaffen das' eerder als een wanhoopskreet. Alsof iemand je op een in de dieperik duikende Titanic bij de arm grijpt, en paniekerig, met rondvliegende speekselslierten toeschreeuwt: "Deze boot is onzinkbaar! Wir schaffen das!"

Na de infovergadering sloop mijn eega naar de containers met het bouwafval van het Chiroheem. Met een grote brok baksteen in haar koffer reed ze naar huis. "En nu?", vroeg ik toen ze in bed kroop. "We bouwen wel iets nieuws", zei ze. Ik weet niet of ze het over dat lokaal, dat dorp of dat Avondland had. Ik heb er ook niet naar gevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234