Maandag 25/01/2021

Column

Callebaut: "België zal zijn ervaren gids missen"

Beeld bob van mol

Schrijvende medemens Guillaume Van der Stighelen en marktonderzoeker Jan Callebaut schrijven om beurten de column op vrijdag. Vandaag neemt Callebaut afscheid van Jean-Luc Dehaene.

Vandaag dragen we de grootste Belgische politicus van de voorbije vijftig jaar ten grave. De oud-premier had een bijzonder complexe relatie met de media. Zij konden niet zonder hem en hij had hen ook nodig. Toch was er geen sprake van handje klap. Geen van beide gaf de wederzijdse afhankelijkheid graag toe. Het was een worsteling tussen warm en koud. Zijn duidelijkheid sprak aan, zijn onverzettelijkheid en zwijgzaamheid frustreerden soms. Hij werd de man die de problemen oploste op het ogenblik dat ze zich stelden. Het bezorgde de man die geen imago wou een imago.

Alle perskanalen waren de voorbije dagen bijzonder kwistig met epitheta: vader van het federale België, slim, sluw, intelligent, bullebak, empathisch, visionair, staatsman, sociaal voelend, koppig, verantwoordelijk, no-nonsense, grappig, ouderwets, man van het volk, rechttoe-rechtaan, hartelijk, bruut, fervent supporter, man van het compromis, moed, inzicht, boers, leiderschap, sterk karakter, teamspirit, levenslustig, koppig, puinruimer, rechtlijnig, keihard, extreem loyaal, loodgieter, vlijmscherp, toewijding, luisteraar, meester van het mogelijke, kordaat, sociaal bewogen, engagement, luidruchtig, familiaal...

Dehaene was een complexe persoonlijkheid die België democratisch liet evolueren tot een federale staat. De verhouding tussen politiek en media in ons land groeide in het zelfde tijdsgewricht parallel uit tot een symbiotisch monster. De grootste premier van België had het daar lastig mee. De paar keer dat ik het genoegen had om met hem te praten, stak hij zijn respect voor het communicatievak niet weg. Maar hij zag daar voor zichzelf geen rol weggelegd. Premature publieke politieke debatten stonden vanuit zijn standpunt vaak een degelijke oplossing in de weg.

Hij worstelde met de vraag of de media extra hinderpalen zijn dan wel of ze net een wezenlijk onderdeel vormen van de 'volksheerschappij' die een democratie is. Je proefde bij hem hetzelfde dilemma als wat Alexis de Tocqueville beschrijft: een te grote vrijheid (lees: mediaopenheid) kan ten koste gaan van gebalanceerde oplossingen. De gelijkheid van allerlei minderheden kan in gevaar komen en tot verdrukking leiden. De vereenvoudiging van problemen via de media kan leiden tot de tirannie van de meerderheid. Discretie en zwijgzaamheid waren zijn sleutels tot succes.

Maar hij begreep dat de wereld veranderd is. Transparantie op elk moment en mediatoegankelijkheid zijn nieuwe vereisten in het huidige politieke tijdperk. De taak van zijn opvolgers is er alleen maar zwaarder op geworden. Hoe moeilijk worden akkoorden waarvoor vertrouwen nodig is als alles in real time online staat? Hij besefte dat als de beste.

Nochtans is het dilemma in de aanloop van 25 mei acuter dan ooit. Waar gaat onze samenleving het evenwicht vinden tussen de gerechtvaardigde verwachtingen van een meerderheid en de noodzakelijke bescherming van de vele minderheden?

België zal zijn ervaren gids missen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234