Dinsdag 19/11/2019

'Cacator cave malum'

Men moet niet meer naar het huis van de geviseerde sluipen om er bedreigingen à la 'imanis metula es' in de gevel te krassen. Dat kan nu vanuit de knusse huiskamer

Bart De Wever vergelijkt haatmail met Pompeii-graffiti

@5 INFO Opinie:Bart De Wever is voorzitter van N-VA. Om de twee weken schrijft hij een bijdrage voor De Gedachte

@4 DROP 2 OPINIE:"Alleen dieven steunen Laloux!" Het is niet één van de lieflijkheden over de onfortuinlijke PS-staatssecretaris die je nu al talrijk kan vinden op diverse internetfora. Nee, de uitroep werd ruim 2000 jaar geleden aangebracht op een muur in de stad Pompeii, weliswaar niet ter attentie van Laloux maar van ene Vatia die zich verkiesbaar had gesteld als aedile. Graffiti waren voor de Romeinse Jan met de pet nu eenmaal wat het internet is voor zijn hedendaagse evenknie: een gedroomde manier om anoniem uiting te geven aan zijn lusten en aan zijn bijzonder ongezouten mening.

Wie de duizenden overgebleven graffiti uit Pompeii analyseert, zal menige parallel ontdekken met het internet vandaag. Inhoudelijk draaien ze meestal om seks, en wel in bewoordingen die de smakeloze "F*ck holebi en hetero"-campagne van Kathleen Van Brempt nog heel braafjes doen ogen. Daarnaast vind je tal van haatdragende boodschappen jegens bevolkingsgroepen of individuen, niet het minst jegens gezagsdragers. De plegers van al die schunnig- en hatelijkheden waren overwegend mannelijk. Ze bezigden vaak een vulgair Latijn vol afkortingen, in fonetische spelling en met een eigensoortige woordenschat. De irritatie erover bij de toenmalige elite was groot. In de onvolprezen reeks Rome, die om onbegrijpelijke redenen geen hoge ogen gooit in de kijkcijfers, suggereert men zelfs dat Julius Caesar moest breken met zijn maîtresse Servilia omdat zijn wettige echtgenote Calpurnia de rijkelijk geïllustreerde graffiti over de affaire niet meer kon aanzien. Se non è vero, è bene trovato.

De geschiedenis herhaalt zich weliswaar nooit aangezien de context van ons handelen voortdurend verandert, maar de mens zelf lijkt wel eeuwig in herhaling te vallen. En dus voeren we vandaag in de kranten die de bovenklasse leest een debat over het feit dat Jan met de pet al eens graag op het niveau van de toog zijn gedacht zegt. De context waarin dat gebeurt, is immers de jongste jaren revolutionair veranderd. De toog waarover men via het internet beschikt, is oneindig lang geworden. Bovendien is er razendsnelle en gratis bediening. Men moet niet meer in het holst van de nacht naar het huis van de geviseerde sluipen om er met een spijker bedreigingen à la cacator cave malum (schijter, let maar op voor het onheil) of platitudes à la imanis metula es (je bent een dikke lul) in de gevel te krassen. Men moet niet meer naar een migrantenwijk gaan om er racistische slogans aan te brengen. Dat kan nu allemaal vanuit de knusse huiskamer. Met de grofste opinies kan men terecht op talloze internetfora. En voor wie liever een belediging ad hominem aflevert, bestaat er e-mail. Onmiskenbaar heeft de laagdrempeligheid van de multimedia een bijzonder laxerend effect. De goede oude, anonieme scheldbrief is stilaan een rariteit aan het worden. Dat medium veronderstelt immers dat mensen boos genoeg worden en het lang genoeg blijven om papier te nemen, hun emoties iet of wat ordentelijk uit te schrijven, een omslag te zoeken, een postzegel te kopen en het fysiek adres van de geviseerde op te zoeken. Op de tijd die daarvoor nodig is, verandert zelfs de hulk terug in een sympathieke jongen. Een anonieme mail - "Bartje, gij zijd een dikke zijker"- stelt heel wat minder hindernissen. Er bestaan mensen die vrijwel dagelijks de behoefte hebben om berichten van dat kaliber door te sturen.

Wie echt tijd te veel heeft en lijdt aan een te positief mensbeeld, moet de populaire internetfora eens bezoeken. Je vindt er een groep mensen die het kennelijk tot de hoogste vorm van maatschappelijk engagement hebben verheven om van 's morgens tot 's nachts hun mening in te tikken. Duizenden berichten laten ze aan de wereld na onder de gekste schuilnamen. De enige regulering tegen een al te laag niveau zijn de afwijzende reacties van andere gebruikers. Ook dat is niet nieuw trouwens: "Muur, ik ben verbaasd dat je nog niet bent omgevallen gezien het gewicht van je schande", schreef iemand in Pompeii op een muur vol beledigende graffiti. Laten we dus blijven streven naar een hoger peil van onze beschaving, maar ons tegelijk toch niet al te veel illusies maken over het mensdom.

Dat kranten zorg moeten dragen dat hun digitale discussiefora niet afzakken tot op en onder het niveau van de toog, lijkt me een zeer terechte opmerking. Maar als Le Soir het al normaal vindt om namens de redactie bij wijze van grap te suggereren dat ondergetekende en al zijn geloofsgenoten best verzopen worden in de oceaan, zijn er misschien eerst nog andere katten te geselen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234