Zondag 28/11/2021

'Ça va' van De Onderneming

de Volkskrant, 19-09-2003

De verhandeling over de aardappel komt toch als een verrassing; al zijn er genoeg onverwachte wendingen aan voorafgegaan. In hun voorstelling Ça va, naar (en over) Vladimir Majakovski, houdt het Vlaams collectief De Onderneming beslist 's dichters voorliefde voor het onconventionele in ere. Zo gaat Ça va, geënsceneerd op een podium als een hellend vlak, van start met een schot, het schot waarmee de Russische futurist in 1930 zijn leven beëindigt.

Wat volgt is een met zorg en humor bereide hutspot van flashbacks, flarden uit-het-leven-van, leuzen, kreten en uiteraard verzen van de flamboyante dichter-performer, die ten tijde van de revolutie en het ontstaan van de Sovjet-Unie de (kunst)wereld graag in beroering bracht, en die die wereld pakweg een eeuw later opnieuw weet te inspireren. Ça va (...) is deels tweetalig van opzet; door De Onderneming ook aangegrepen om in de lijn van Majakovski lekker wat verwarring te creëren of eens opgewekt te fulmineren tegen het subsidiesysteem. (...) Zo vervlechten de makers op geslaagde wijze steeds verschillende kanten van Majakovski's roerige bestaan, zijn statements, zijn twijfels, zijn overtuigingen en zijn tedere momenten tot een stevig geheel, dat ook vandaag de dag aanknopingspunten biedt.

Acteur Günther Lesage geeft mooi gestalte aan Majakovski, met zijn lange lijf en gemillimeterde haar. Hem terzijde staan Ryszard Turbiasz en Carly Wijs als Osip en Lilja Brik, het echtpaar met wie de dichter een hechte en veelbesproken relatie onderhield, en Robby Cleiren als vakbroeder Boris Pasternak. De laatste drie stappen net zo gemakkelijk uit die rol om geestig en gortdroog commentaar te leveren op het stuk, zijn held, de stand van het theater, de oorlog in Irak, de leugenachtigheid van de leus.

Tom Lanoye

NRC Handelsblad, 20-09-2003

In Groningen hield schrijver Tom Lanoye gisteravond de Van der Leeuw-lezing. Centraal in zijn betoog stond de veronderstelling dat beelden sterker dan woorden zijn. "Uit jullie beeldenstorm zijn ongelooflijk veel goede dingen voortgekomen. Echt waar."

Tom Lanoye, dat is niet alleen een succesvolle Vlaamse schrijver maar ook een sterk imago: een felle man met een designbril op. Dat hij daarbij een felgekleurd hemd droeg toen hij gistermiddag de eenentwintigste Van der Leeuw-lezing hield, was niet zonder betekenis. In zijn lezing 'Beschadigde beelden', uitgesproken in een volle Martinikerk in Groningen, ging het namelijk behalve over beeldcultuur ook over veelkleurigheid en kleurloosheid, en over religie en rationalisme. Lanoyes beginpunt was, voor een schrijver wiens ambities en zelfvertrouwen niet gering zijn, opmerkelijk deemoedig: ernstige twijfel aan de kracht van woorden, ook zijn eigen woorden.

Wat was nu Lanoyes boodschap? Iconoclasme hoort bij iedere cultuur, bij de onze maar ook bij de islamitische cultuur. Het was daarom wellicht gemakzuchtig om de daad van de Taliban als louter barbarij te veroordelen, toen zij in Afghanistan twee boeddhabeelden tot ontploffing brachten. En bovendien: beelden zijn, of je ze nu vernietigt of niet, sterker dan woorden. Of hij nu de overwinning van het beeld op het woord moest betreuren wist Lanoye niet: "Natuurverschijnselen betreur je ook niet. Wat niet wegneemt dat ikzelf het schrijven nooit zal laten. Iemand moet het doen. Ook de mindere en onnutte bezigheden van de mensheid hebben hun charme."

Ons land stuurt zijn zonen en dochters onverdroten de wijde wereld in. Soms worden ze in den vreemde overladen met lof, soms zijn pek en veren hun deel. In 's Lands Glorie brengen we verslag uit van hun artistieke wedervaren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234