Dinsdag 24/11/2020

Wetstraat

Bye bye bouwvergunning? Niemand weet het echt

UplaceBeeld rv, thv rots

Moeten de milieueffectenrapporten (MER) van projecten als Uplace en Oosterweel door de uitstootfraude van VW worden herberekend? Minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) sluit het niet uit. Volgens mobiliteitminister Ben Weyts (N-VA) loopt het allemaal zo'n vaart niet.

Twee Vlaamse excellenties die elkaars ballonnetjes doorprikken, het is intussen bijna vaste prik geworden in de ploeg van minister-president Geert Bourgeois (N-VA). Dit keer zijn Schauvliege en Weyts aan de bal. "Ons hele beleid is gebaseerd op gegevens die sinds de bekentenis van Volkswagen foutief blijken te zijn. We werden bewust bedrogen", klinkt het bij Schauvliege. En dus moet er mogelijk worden gekeken naar de milieueffectenrapporten (MER) van onder meer Oosterweel. Weyts haalt de schouders op, want er is rekening gehouden met reële emissies. "Sommigen willen echt alles gebruiken om te verhinderen dat we de Antwerpse mobiliteitsknoop zouden aanpakken. Maar in dezen is dat echt geen argument", laat Weyts optekenen.

Beeld © rv, thv rots

Te optimistische gegevens

Wie Schauvliege in dit debat niet meteen aan haar kant heeft staan is het departement voor Leefmilieu, Natuur en Energie (LNE). Net als Weyts beweert ook het LNE dat het in de rapporten om reële gemeten emissiefactoren gaat, en niet om uitstootgegevens van autoconstructeurs. Voorts bevestigt ook Uplace dat het in zijn eigen MER over gemeten uitstoot gaat, al hoeft dat niet te verbazen.

Wie Schauvliege in dit debat merkwaardig genoeg wel aan haar kant heeft staan, is Vlaams oppositielid Hermes Sanctorum (Groen). Hij is blij met Schauvlieges bedenking en vraagt de Vlaamse regering om de MER's van projecten als de Oosterweelverbinding, de verbreding van de Brusselse ring en het 'belevingscomplex' Uplace te herbekijken. "Op dit moment kennen we de echte impact van het uitstootschandaal nog niet", zegt Sanctorum. "En als de dieselwagens zo veel meer uitstoten dan we dachten, kloppen de berekeningen dan nog wel?"

Om de milieu-impact van zulke grote projecten te berekenen, maken de studiebureaus die het MER moeten opmaken gebruik van wiskundige modellen. De Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) is een van de onafhankelijke onderzoeksbureaus die zulke modellen bouwt. "Dat gebeurt op basis van reële metingen die een consortium van Europese onderzoeksinstellingen doet", legt Stijn Janssen van VITO uit.

Op die manier komen ze gemiddeld tot een uitstoot van NOx, de schadelijke broeikasgassen waarover Dieselgate gaat, die ruwweg vier keer hoger is dan wat de autoconstructeurs meegeven. Maar zelfs die correctie is volgens milieuorganisaties een forse onderschatting. "Bij de Oosterweelverbinding is men uitgegaan van veel te optimistische uitstootgegevens", zegt Erik Grietens van de Bond Beter Leefmilieu.

Vooral de metingen van de meest recente Europese uitstootnorm voor personenwagens, Euro 6, staan ter discussie. Die geldt nog maar sinds september 2014, waardoor er op het moment van het opmaken van het Oosterweeldossier enkel gewerkt is met de reële uitstoot van een beperkt aantal prototypes, en niet van een brede waaier aan productiewagens die een veel realistischer beeld zou geven.

Milieuorganisaties vrezen niet alleen dat het realistische beeld veel slechter zal uitvallen dan wat er in de MER is gebruikt, ook de verwachtingen rond de emissies zijn te rooskleurig, zeggen ze. "In zo'n milieueffectenrapport worden de referentiescenario's bijgesteld aan de hand van verwachtingen over 'daling van de emissies'", zegt Manu Claeys van StRaten-Generaal, de Antwerpse actiegroep rond het Oosterweeldossier. "Als men nu foefelt met de uitstoot zullen die projecties in belangrijke mate ook gebaseerd zijn op de vervalste tests."

Voor Uplace heeft het studiebureau Antea, dat ook de berekening voor het MER van Oosterweel heeft gedaan, de eigen projecties in het rapport vergeleken met de effectief gemeten waarden. "We zijn inderdaad uitgegaan van een daling", zegt CEO Jan Parys. "En de metingen van het uiterst schadelijke NO¿ zijn zelfs veel sterker gedaald dan onze eigen projectie. Wat in het MER staat is dus een worstcasescenario."

Maar voor Schauvliege gaat het uiteindelijk om het 'zorgvuldigheidsprincipe' waaraan ze zich wil houden. Woordvoerder Jan Pauwel: "Op dit moment zitten we met redelijk wat vraagtekens en onzekerheden, en er is geen definitief uitsluitsel over die reële waardes. Daarom zouden we dat graag onderzocht zien."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234