Donderdag 27/06/2019

Defensie

Burn-pits: militaire vakbond beschuldigt legerleiding van schuldig verzuim

Burn-pit op Kandahar Airfield. Beeld RV

De militaire vakbond ACMP beschuldigt de legerleiding van schuldig verzuim over de burn-pit in Afghanistan. ‘Het is alsof men wil weglopen van zijn verantwoordelijkheid.’ Het leger blijft benadrukken dat er geen probleem is.

Voor ACMP, de grootste militaire vakbond, is het duidelijk: de legerleiding heeft veel te weinig voorzorgsmaatregelen genomen om de Belgische militairen in Afghanistan te beschermen tijdens hun missie. En heeft vervolgens ook geen noemenswaardige medische opvolging georganiseerd.

“Wat kun je dit anders noemen dan schuldig verzuim tegenover je eigen mensen. Diezelfde mensen die in naam van het beschermen van onze samenleving werd opgedragen om gevaarlijke missies uit te voeren in Afghanistan”, reageert de vakbond misnoegd in een perscommuniqué.

Kandahar

Bijna 2.000 Belgische militairen zijn in het Afghaanse Kandahar blootgesteld aan giftige rook uit een zogenaamde burn-pit. Dat is een afvalverbrandingsput in de openlucht. Onder meer huishoudafval, maar ook plastic en olieresten werden opgestookt in burn-pits. Op Kandahar Airfield, een grote luchtmachtbasis in het zuiden van Afghanistan, ging elke dag ruim 100 ton afval in vlammen op. In het kamp verbleven tussen 2008 en 2012 in totaal ook 1.938 Belgische militairen, gemiddeld voor vier à vijf maanden.

Volgens de legerleiding stelde zich geen gezondheidsprobleem op Kandahar Airfield, maar ze baseert zich op een twijfelachtig rapport. Onderzoek van deze krant toonde dinsdag aan dat dat rapport gestoeld is op een handvol metingen in Kandahar, afgenomen in slechts negen dagen, op een moment dat de wind uit de verkeerde richting blies en de burn-pit niet op volle toeren draaide.

De militaire vakbond ACMP kan niet begrijpen dat het maar bij deze “beperkte staalname” in 2011 bleef. Terwijl vanaf 2009 al regelmatig berichten en studies opdoken waarin gewaarschuwd werd voor het mogelijke gezondheidsrisico van de rook uit burn-pits. Momenteel denken duizenden Amerikaanse en honderden Nederlandse (oud-)militairen dat ze ziek zijn geworden door die rook in te ademen. Zij vragen tegemoetkomingen aan hun krijgsmacht. Die wordt beschouwd als de verantwoordelijke.

Volgens het boekje

De Belgische legerleiding blijft erbij dat alles volgens het boekje is verlopen. “Er is bij ons geen enkele gezondheidsklacht binnengekomen over de missie in Kandahar”, laat de persdienst weten.

Die benadrukt dat er wel degelijk een medisch opvolgsysteem bestaat. “Tijdens opdrachten is er altijd medische steun aanwezig. Er gaat steeds een arts mee. Daarnaast is er bij Defensie een hele structuur voor arbeidsgeneeskunde. Voor het vertrek naar en bij de terugkomst van een militaire operatie wordt een staal bloed afgenomen in het militair hospitaal. Om te mogen deelnemen aan een operatie moet het ‘individueel medisch dossier operaties’ van de betrokken militair in orde zijn.”

Het leger zegt ook dat militairen met vragen altijd kunnen aankloppen bij de legerartsen, ook jaren na een missie. “Anders dan in andere landen vragen we niet dat ze eerst bewijzen dat ze ziek werden in het buitenland. We starten altijd een onderzoek. Daarvoor ook worden hun oudere bloedstalen in de serotheek van het militair hospitaal geconserveerd. Die zijn achteraf opvraagbaar.”

Voorzorgsbeginsel

De ACMP wuift die argumenten weg. Volgens de vakbond was het aan de legerleiding zelf om een systematische medische opvolging te organiseren. Veel Belgische militairen zijn, of waren althans, niet op de hoogte van de mogelijke gezondheidsrisico’s van de rook uit de burn-pit. Voor velen is de stinkende rook slechts een nare herinnering.

“Men zou verwachten dat de Belgische defensiestaf het voorzorgsbeginsel zou hebben toegepast”, zegt ACMP. “Bijvoorbeeld door het aanleggen van een register met de namen van alle militairen die verbleven hebben in de buurt van burn-pits, zodat ze later op regelmatige basis zouden kunnen worden onderzocht. Neen, dus. Er is helemaal niets gebeurd. Dus ook geen speciale opvolging van betrokkenen bij de latere geneeskundige onderzoeken, wat toch het minste is.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden