Zaterdag 06/03/2021

Democratie

Burgerparlement wil politici adviseren over ecologische noodtoestand

Youna Marette, de Franstalige perswoordvoerster van het Burgerparlement, tijdens de voorstelling van het initiatief. © rv Beeld RV
Youna Marette, de Franstalige perswoordvoerster van het Burgerparlement, tijdens de voorstelling van het initiatief. © rvBeeld RV

Een twintigtal organisaties roept de regering op om de ‘ecologische noodtoestand’ aan te pakken met hulp van een burgerparlement. Een idee dat in binnen- en buitenland een sterke opmars kent, al blijven er twijfels over de politieke slagkracht. ‘Het mag geen praatbarak blijven.’ 

“Roep een burgerparlement in om de boer, de loodgieter en de leerkracht te laten meedenken over oplossingen voor onze milieucrisis.” Zo luidt, samengevat, de oproep die een coalitie van twintig milieuorganisaties, bewegingen en bezorgde burgers doen aan de nieuwe regering. 

In het burgerparlement zouden 101 gelote burgers zetelen, die qua opleiding, achtergrond, beroep en leeftijd een dwarsdoorsnede van de Belgische samenleving vormen. In elf sessies van telkens drie dagen die in de loop van 2021 plaatsvinden zouden zij zich moeten buigen over de vraag hoe België zijn territorium en de planeet mee bewoonbaar kan houden. Die sessies worden telkens ingeleid door experts – klimaatwetenschappers, ecologen, juridische specialisten, maar ook vertegenwoordigers van het bedrijfsleven – waarna de burgers met elkaar in gesprek gaan en concrete voorstellen uitwerken. 

“De laatste jaren hebben heel wat mensen zich bezorgd getoond over het milieu, bijvoorbeeld in de klimaatprotesten. Ook de verkiezingen hebben getoond dat het thema tal van mensen bezighoudt. Maar het lijkt alsof politici op een andere planeet leven. Dus als het niet met betogingen lukt, moeten we naar andere manieren kijken. Uiteindelijk moet elke laag van de bevolking, welke ideologie je ook hebt, zich hierachter scharen", zegt Sébastien Hendrickx, woordvoerder van het burgerparlement. 

Geïnspireerd door Frankrijk

Ook in Nederland was er deze week een gelijkaardige oproep tot de oprichting van een burgerparlement. Zowel daar als in België wordt gretig verwezen naar eerdere gelijkaardige initiatieven in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Frankrijk. In Ierland hielp de burgerbeweging om de jarenlange politieke knoop rond de abortuswet te ontwarren. In Frankrijk riep president Macron na de maandenlange protesten van de gele hesjes de Convention Citoyenne pour le Climat het leven in, om samen met een uitgeloot panel van burgers na te denken over oplossingen tegen de klimaatcrisis. 

Het Belgisch initiatief lijkt duidelijk zijn brood te halen bij zijn Franse tegenhanger, met een belangrijke nuance, zegt Sébastien Hendrickx. “De Convention Citoyenne focust uitsluitend op klimaatsverandering, maar dat is maar een deel van het verhaal. De ecologische crisis gaat ook over het verlies aan biodiversiteit, de oceaanverzuring, de waterschaarste en nog heel wat meer. Wij vinden dat die blinde vlek in vraag gesteld moet worden.” 

Geen praatbarak

De vraag rijst in welke mate een burgerparlement politiek gewicht in de schaal kan leggen. Hoewel president Macron in Frankrijk voortvarend beloofde dat hij 146 van de 149 voorstellen zou uitwerken, verwaterde die belofte al snel. Leden van het burgerpanel organiseerden zich daarop in de drukkingsgroep Les 150. In België belet de wet zelfs niet-verkozen burgers om wetgevende macht uit te oefenen. 

“Toch mag het niet bij een praatbarak blijven”, zegt Hendrickx. “We willen ervoor zorgen dat politici de voorstellen niet zomaar naast zich neer kunnen leggen. Elk voorstel van het parlement moet geïmplementeerd of ter stemming voorgelegd worden in het parlement. Op afgewezen voorstellen vragen we publieke motivaties.” 

Het Burgerparlement denkt dat ook politici baat hebben bij meer inspraak van de burgers. “De ecologische crisis is een heel complex probleem, oplossingen daarvoor zijn erg lastig te verkopen. Helemaal nu de politiek de voorbije maanden al het vertrouwen heeft doen kelderen. Mensen herkennen zich ook niet in politici: een 16-jarige, een landbouwer of een fabrieksarbeider zetelt niet in het parlement. Via een burgerparlement krijgt men het gevoel dat mensen zoals zij gehoord worden.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234