Zaterdag 10/04/2021

Burgerlijk ongehoorzaam en gastvrij, ook dat is Hongarije

Een meisje voor het Keleti-station, dat gesloten en ontruimd werd. Beeld GETTY
Een meisje voor het Keleti-station, dat gesloten en ontruimd werd.Beeld GETTY

Gert Loosen (1971) is docent Nederlands aan de Universiteit Debrecen (Hongarije), gewezen leraar Nederlands-Duits aan Vlaamse scholen en docent ILT KU Leuven.

Boedapest is voor wie uit het Westen komt de eerste oostelijk aandoende stad - en het omgekeerde geldt voor wie vanuit het Oosten westwaarts reist. Keleti pályaudvar, 'Station Oost', is er een belangrijke schakel in dit culturele continuüm, een groot, statig, 19de-eeuws, gebouw. Op dit moment is het echter ground zero van de Europese migratiecrisis.

Vooral vanuit Syrië, maar ook uit Irak, de Balkan, Afghanistan, komen vluchtelingen die geen onderkomen hebben gevonden in Iran, Turkije of Libanon terecht in de transitzone van station Keleti. En dat is brute pech voor hen, want Hongarije houdt niet van vreemdelingen (over de xenofobe billboards van de regering, zie: hungarianfreepress.com) - en dat is een ruim begrip: ook gezagsdragers zijn niet vies van antisemitische uitspraken of zigeunerhaat.

Gert Loosen. Beeld rv
Gert Loosen.Beeld rv

Vorig jaar was het een kwarteeuw geleden dat een eerste scheurtje in het IJzeren Gordijn tussen Oostenrijk en Hongarije tot de val van de Muur leidde; nu bouwt de Hongaarse regering een nieuwe muur aan de grens met Servië. Er is geen oorlog om voor te vluchten, het zijn allemaal economische vluchtelingen - aldus een woordvoerder van de regering. Keleti-station? Dat werd vandaag gewoon gesloten en ontruimd. In weerwil van EU-regels organiseert Hongarije de opvang van asielzoekers niet zoals het dat zou moeten doen.

Als er al nieuws uit Hongarije doorsijpelt in Vlaanderen, dan wel dingen als deze. Wat de kranten niet haalt is de civil courage die hier ontwaakt. Veel Hongaren nemen de angstzaaierij van de regering (en haar gemuilkorfde media) niet meer serieus en zetten de Hongaarse gastvrijheid om in hard werk en menslievende daden. Niet de kerk, die pas na woorden van de paus vorige week wat initiatief toonde. Niet het Rode Kruis, dat maar traag in actie schiet. Maar wel bijvoorbeeld de politiek zeer verzwakte oppositie, die gebouwen ter beschikking stelt voor onderdak.

En er is het burgerinitiatief MigrationAid.net. Zodra asielzoekers het land binnen zijn, moeten ze zich binnen de 48 uur in het hun toegewezen vluchtelingenkamp aanmelden. Deze mensen, die al zo lang onderweg waren, vaak zonder voldoende geld, voedsel, water en in barre hygiënische omstandigheden, worden door Migration Aid opgevangen, verzorgd en begeleid naar het kamp.

In Debrecen bijvoorbeeld, waar ik woon, staan dan 'vrijwilligers van wacht' om ze naar het kamp te brengen. Het burgerinitiatief draait op giften en vrijwilligers en de mensen vinden elkaar supersnel dankzij de (nu wel héél) sociale media. Wie een vreemde taal kent, heeft een tussentaal in de communicatie met de vluchtelingen; voedsel, kleren, geneesmiddelen, luiertjes kunnen naar verzamelpunten worden gebracht (ontroerend bericht op de website: "TOYS: currently we don't collect toys because we have got plenty"), er wordt warm eten bereid.

De groep in Debrecen maakt de stedelingen ook op rustige en speelse wijze bewust van de problematiek: kaarsen voor alle slachtoffers van oorlogen, kinderen werden uitgenodigd om met de - die avond hoofdzakelijk Syrische - kindjes samen te spelen, met krijt tekeningen te maken op de grond, enzovoort.

Onder andere de Nederlandse ambassade heeft de organisatie met een mooie geldsom ondersteund.

In deze slordige en koude EU, in een land dat een prototype is van opnieuw op zichzelf terugplooiend nationalisme toch mooie, hoopvolle signalen, die ook eens verteld mogen worden. Maar ik houd mijn hart vast: op het moment dat ik dit schrijf, toont de televisie livebeelden van Keleti-station, waar het protest tegen de sluiting en ontruiming groeit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234