Woensdag 29/01/2020

privacy

Burgemeester wil alles over u weten

Minister Jan Jambon (N-VA). Beeld Photo News

Lokale besturen moeten zelf de achtergrond kunnen checken van mensen die in hun gemeente een zaak openen. Dat zegt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. Minister Jan Jambon (N-VA) start een proefproject.

Een aannemer die niet deugt, een restaurant zonder klanten of een baas van een jeugdcafé met een drugsverleden. Lokale besturen hebben vaak een vermoeden dat iemand die een vergunning aanvraagt niet helemaal oké is, maar officieel weten ze van niets. Ze hebben geen inzage in de informatie van politie en justitie.

"Iedereen kent wel een café waar nooit iemand binnengaat, terwijl er wel drie mensen werken en een dikke BMW voor de deur staat", zegt de Genkse burgemeester Wim Dries (CD&V). "Dat zijn knipperlichten die aantonen dat er iets niet klopt. Maar een vermoeden alleen is niet voldoende om een vergunning te weigeren."

Geen wettelijke basis

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) pleit voor meer slagkracht. Burgemeesters moeten een 'moraliteitsonderzoek' kunnen uitvoeren naar personen die een zaak opstarten. Dat betekent dat ze in het strafregister veroordelingen kunnen opsporen, maar ook in de politiedatabank kunnen nagaan welke feiten iemand op zijn kerfstok heeft.

"Nu kan iemand die bekend is voor zware drugsfeiten toch een jeugdcafé openen", zegt Koen Van Heddeghem van de VVSG. "Of kun je een restaurant beginnen, terwijl iedereen weet dat je dat wellicht zult gebruiken om geld wit te wassen."

Aangezien burgemeesters geen wettelijke basis hebben om de databanken in te kijken, pleit de VVSG voor een aanpassing van de gemeentewet.

De vraag is: hoe ver mogen burgemeesters gaan? Als het van de VVSG afhangt, kunnen lokale besturen zien of iemand tijdens zijn studententijd werd betrapt op cannabis. Maar is dat een geldige reden om iemand een vergunning te ontzeggen? En wat met het recht op privacy? In het kader van de terreurdreiging werden de bevoegdheden van burgemeesters al uitgebreid, maar critici waarschuwen voor willekeur.

"Hoe je het draait of keert: je gaat bepaalde vrijheden inperken. Dan is het vanzelfsprekend dat je daar een solide wettelijke basis voor nodig hebt", zegt criminoloog Brice De Ruyver (UGent). "Vandaag bestaan er al manieren om gerechtelijke informatie te laten doorstromen naar lokale besturen. Maar vaak weten magistraten niet wat ze wel of niet mogen. Die regels moeten duidelijker worden gespecificeerd."

Privacy vs. daadkracht

"We moeten een evenwicht vinden tussen privacy en daadkracht", zegt minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA). Hij wijst erop dat criminelen de weg van de minste weerstand volgen. In Nederland kunnen lokale besturen al langer vergunningen weigeren. Daardoor wijken motorbendes uit Nederlands Limburg steeds vaker uit naar België. We kunnen niet achterblijven.

In Limburg en Antwerpen starten binnenkort proefprojecten waarbij een 'regionaal informatie- en expertisecentrum' wordt opgericht. Bedoeling is zoals in Nederland informatie uit te wisselen tussen diensten als politie, douane en gerecht. Vervolgens moet die informatie ook bij de lokale besturen geraken.

"Na de proefprojecten zullen we bekijken hoe we dit structureel en wettelijk kunnen aanpakken", zegt Jambon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234