Dinsdag 27/07/2021

Update

Buitenlandse Zaken raadt af naar Oekraïne te reizen

Gewapende mannen vandaag in Slavjansk. Beeld AFP
Gewapende mannen vandaag in Slavjansk.Beeld AFP

Een antiterreurteam is onderweg naar het oosten van Oekraïne, waar pro-Russische activisten al sinds het weekend overheidsgebouwen en politiekantoren bezetten. Volgens interim-president Oleksandr Toertsjinov zal het antiterreurteam de regio "snel stabiliseren". Toertsjinov liet ook weten een referendum niet uit te sluiten tijdens de presidentsverkiezingen, die op 25 mei plaatsvinden. Ondertussen raadt het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken af naar de Krim, Oost- en Zuid-Oekraïne te reizen.

Toertsjinov kondigde eerder al aan een "grootscheepse anti-terreuroperatie" in het Donetskbekken in gang te zullen zetten. "Wij zullen Rusland niet toestaan het Krim-scenario te herhalen", zei hij. Het ultimatum dat de regering in Kiev heeft gesteld, is vanochtend afgelopen: Toertsjinov beloofde amnestie aan iedereen die voor vanochtend de wapens neerlegde.

Stevige westerse woorden en de dreigementen van de regering in Kiev zijn aan dovemansoren gericht in Oost-Oekraïne. Het leger aan zwaarbewapende mannen breidt zich enkel uit. Journalist Jim Roberts van Mashable twittert dat gewapende mannen nieuwe checkpoints opzetten rond Slavjansk.

Intussen is tachtig kilometer ten zuiden van Slavjansk in de stad Gorlovka het politiebureau bestormd. Tientallen mannen bekogelden het gebouw met stenen, sloegen ruiten in en vochten zich een weg naar binnen. Ze werden aangemoedigd door een menigte van honderden mensen.

Dikke witte rookpluimen stegen op uit het vernielde politiebureau. Ondertussen hesen de activisten de Russische vlag op het gebouw. Volgens een van de activisten is hun woede gericht tegen mensen die zijn benoemd door de regering, onder wie de lokale politiechef. "Het volk is hem komen vertellen dat hij een marionet is van de junta in Kiev, en dat ze hem niet accepteren."

Referendum
Toertsjinov liet weten niet tegen een referendum te zijn tijdens de presidentsverkiezingen, die op 25 mei moeten plaatsvinden. Een referendum is een van de eisen van de separisten in het oosten van het land.

Toertsjinov zei er zeker van te zijn dat de meerderheid van de Oekraïense bevolking in een referendum zou kiezen voor een onafhankelijk, democratisch en unitair Oekraïne, meldt persbureau Reuters.

Russische uniforms
Rusland, dat vannacht de VN-Veiligheidsraad bijeen riep, heeft stevige kritiek gekregen van onder meer de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Volgens hen is Russische aanwezigheid in Oost-Oekraïne zo goed als bewezen. De Britse ambassadeur Mark Lyall Grant beweerde tijdens de bijeenkomst in New York dat er tussen de 35.000 en 40.000 bewapende Russische militairen nabij de grens met Oekraïne gestationeerd zijn. Dat zou blijken uit satellietfoto's.

Joeri Sergejev, de Oekraïense ambassadeur bij de Verenigde Naties, liet weten dat de gewapende mannen in het oosten van Oekraïne Russische uniforms dragen, zonder insignes, en wapens gebruiken die ook in het Russische leger worden gebruikt.

Russisch minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov ontkent dat de militanten in het oosten van Oekraïne Russisch zijn. "Rusland wil Oekraïne niet opbreken; Rusland wil dat alle inwoners van het land gelijk behandeld worden door Kiev", aldus Lavrov.

Lavrov wil daarnaast opheldering over het gerucht dat CIA-directeur John Brennan de nieuwe leiders van Oekraïne zou hebben gesproken. De gevluchte president Viktor Janoekovitsj beweerde dat gisteren op de Russische staatstelevisie. Hij zei ook dat Brennan "in feite het gebruik van geweld en het uitlokken van bloedvergieten heeft goedgekeurd".

CIA-woordvoerder Dean Boyd zei dat de dienst nooit iets loslaat over de reisplannen van Brennan, maar noemde de claim dat de CIA-directeur de Oekraïense autoriteiten heeft aangemoedigd om tactische operaties binnen Oekraïne uit te voeren "volkomen onjuist".

Deel politie overgelopen
De Oekraïense regering staat voor het probleem dat een deel van de politie in het oosten van het land aan de kant van de pro-Russische activisten staat. Zo liep het hoofd van de politie in Donetsk over naar de activisten.

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Arsen Avakov zouden bij vuurgevechten tussen de veiligheidsdiensten en pro-Russische activisten "aan beide zijden doden en gewonden" zijn gevallen.

Brandpunt van de onrust was Slavjansk, dat dit weekend in feite werd overgenomen door gemaskerde en zwaarbewapende mannen, die het plaatselijke politiearsenaal plunderden.

Ook in Kramatorsk bestormde een groep gemaskerde mannen overheidsgebouwen. Ze zeiden dat ze Afghanistanveteranen waren, maar er zaten ook leden bij van Berkoet, de voormalige Oekraïense oproerpolitie. Die mobiele eenheid werd door de nieuwe regering in Kiev ontbonden na het bloedbad van eind februari onder de anti- Janoekovitsj-betogers.

Ook in Krasny Liman, Droezjkovka en een reeks andere plaatsen overvielen gewapende mannen overheidsgebouwen. Zij riepen Rusland op in te grijpen om hen tegen de Oekraïense veiligheidstroepen te beschermen. Bij de plaats Artjomovsk dwong een menigte pro-Russische activisten Oekraïense militairen die op weg waren naar Slavjansk, hun wapens af te geven.

Isolement
NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen zei "uiterst bezorgd" te zijn over de "georkestreerde campagne van geweld door Russische separatisten". Hij waarschuwde Rusland zich afzijdig te houden. "Ieder Russisch militair optreden, onder welk voorwendsel dan ook, zal het isolement van Rusland alleen maar verergeren."

Ook het Witte Huis zag de hand van Moskou in de gewapende acties. Volgens de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Samantha Power, "dragen de aanvallen onmiskenbaar de sporen van Russische betrokkenheid". "Het is professioneel georganiseerd, er is niets spontaans aan. De troepen doen in alle steden precies hetzelfde", zei ze tegen de nieuwszender ABC. De Britse regering riep Moskou op openlijk afstand te nemen van de gewapende acties.

Via Twitter moedigen Russische organisaties als Novorossija en Anti-Maidan Russischtalige inwoners van Oekraïne aan om met spoed in opstand te komen tegen de "junta in Kiev".

De VN-Veiligheidsraad kwam op verzoek van Rusland bijeen in New York. Beeld AFP
De VN-Veiligheidsraad kwam op verzoek van Rusland bijeen in New York.Beeld AFP
Betogers in de Oost-Oekraïense stad Charkov. Beeld AFP
Betogers in de Oost-Oekraïense stad Charkov.Beeld AFP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234