Donderdag 25/02/2021

Buitenlandse ‘vrienden’ keren kolonel de rug toe

Wereldwijd zitten politici en zakenlui verveeld met de relaties die ze de voorbije jaren aanknoopten met kolonel Kadhafi. Een overzicht van de mensen die lastige vragen kunnen krijgen over hun partnerschap met de dictator.

door maarten rabaey

Silvio Berlusconi

In 2008 sloot de Italiaanse premier een ‘vriendschapspact’ met Kadhafi en beloofde hij vijf miljard dollar compensatie voor het Italiaanse koloniale bewind van 1911 tot 1943. Vanuit de internationale gemeenschap is er sindsdien veel kritiek gekomen op de nauwe banden die de Cavaliere aanknoopte met de Groene Gids. Volgens Wikileaks-telegrammen hadden VS-diplomaten veel vragen over de deelname van het Italiaanse stuntteam Frecce Tricolore aan de veertigste verjaardag van Kadhafi’s bewind. Berlusconi’s excuus om Kadhafi te vriend te houden zijn de energiecontracten tussen de Italiaanse oliemaatschappij ENI en Libië, onder meer over een pijplijn naar Italië, en samenwerking over het tegengaan van illegale bootvluchtelingen. Vandaag zegt Berlusconi blij te zijn ‘met de wind van democratie’ in Libië, maar hij blijft verontrust dat de Libische leider opgevolgd zou kunnen worden door islamisten.

Marco Tronchetti Provera

In maart 2009 werd de voorzitter van bandengigant Pirelli bestuurslid van Kadhafi’s investeringsmaatschappij Libyan Investment Authority (LIA). “Omwille van de tragische gebeurtenissen in Libië” nam hij eergisteren ontslag uit het LIA-bestuur. Maar Tronchetti Provera’s relatie met Kadhafi gaat verder dan dat. Hij is ook vicevoorzitter van Mediobanca, de Milanese investeringsbank die talrijke Libische investeringen in Italië begeleidde.

Hugo Chávez

De Venezolaanse leider Hugo Chávez heeft Kadhafi de voorbije jaren herhaaldelijk ontmoet. Chávez was eregast op Kadhafi’s jubileum en werd vorige herfst tijdens een staatsbezoek nog uitgebreid gefêteerd in Tripoli. Er werd zelfs een voetbalstadion naar hem genoemd. Beide leiders vonden elkaar in 2009 in hun streven om het begrip ‘terrorisme’ te herdefiniëren door een onderscheid te maken tussen blinde terreur en strijd voor zelfbeschikking.

London School of Economics

Na een sit-in van haar studenten moest Sir Howard Davies, de voorzitter van de beroemde Britse universiteit, zich openlijk distantiëren van Kadhafi. Als voormalig, onbetaald, adviseur van diens Libyan Investment Authority had hij voor het Noord-Afrikaprogramma van zijn school in 2009 een ‘gift’ van 1,5 miljoen pond aanvaard van de Gadaffi International Charity and Development Foundation. De LSE zegt nu de nog te betalen schijven ter waarde van 1,2 miljoen pond niet te aanvaarden.

Frank Carlucci

Zelfs bij zijn vroegere aartsvijand, de VS, werd de clan-Kadhafi door sommige zakenlui ontvangen. In 2007 organiseerde Frank Carlucci, de ondertussen gepensioneerde voorzitter van de machtige investeringsgroep Carlyle, een diner voor Kadhafi’s zoon Seif al-Islam. Carlucci was defensieminister onder Ronald Reagan, die Kadhafi ooit omschreef als “dolle hond”, maar vergat de vijandschap omdat Carlyle meedong naar de aankoop van een meerderheidsaandeel in de Libische olieraffinagegroep Tamoil. Uiteindelijk ging concurrent Colony Capital van miljardair Thomas Barrack met de deal van 4 miljard euro aan de haal.

Tony Blair

In 2004 noemde de toenmalige Britse Labourpremier Tony Blair de kolonel “een partner in de oorlog tegen terreur”. In 2007 sloot hij op bezoek in Libië een akkoord over de transfer van gevangenen. Libië zette aan tot dat ‘woestijnakkoord’ in de hoop Abdelbasset al-Megrahi vrij te krijgen, de veroordeelde dader van de terreuraanslag op het Pan Amvliegtuig boven het Schotse Lockerbie in 1988. Al-Megrahi werd uiteindelijk vorig jaar door de Schotse deelregering vrijgelaten omdat hij stervende zou zijn. Vandaag is hij nog steeds in leven en worden in Groot-Brittannië grote vragen gesteld over de mogelijk werkelijke ruil voor zijn vrijlating: oliecontracten voor BP.

Om de oliebelangen veilig te stellen aarzelde de toenmalige Russische president, en nu premier, Vladimir Poetin niet. In 2008 schortte hij tijdens een bezoek aan Libië 4,5 miljard dollar Libische schulden op in ruil voor lucratieve contracten voor Russische energiebedrijven.

Nicolas Sarkozy

Al sinds president George Pompidou Kadhafi in 1973 uitnodigde onderhield Frankrijk goede relaties met Libië. In 1984 ontmoette François Mitterrand Kadhafi op Kreta. Er werden in die tijd ook Franse wapens aan Libië verkocht. Na de Lockerbieaanslag en de aanslag op een DC-10 met 170 passagiers, hoofdzakelijk Fransen, werden VN-sancties van kracht. Meteen na hun opheffing in 2004 begaf toenmalig Frans president Jacques Chirac zich naar Libië. In 2006 ondertekenen beide landen een civiel nucleair samenwerkingsakkoord. In 2007, na Franse bemiddeling voor de vrijlating van Bulgaarse verpleegsters, mocht Kadhafi op staatsbezoek komen in Parijs. Onder patronage van huidig president Nicolas Sarkozy worden voor tien miljard euro contracten afgesloten, waarvan een groot deel nog altijd op ondertekening wacht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234