Woensdag 21/08/2019

'Buitenlandse universiteiten zijn grootste concurrenten'

Luc Sels en Rik Van de Walle ijveren voor

een verplichte ijkingstoets voor alle aankomende studenten. Het is niet de enige keer dat de Gentse

en Leuvense rector het met elkaar eens zijn. 'We focussen soms te veel op onderlinge verschillen

in rankings of studentenaantallen.'

cht, u rijdt met de motor?" Fotograaf Thomas Sweertvaegher kijkt op. De Gentse rector Van de Walle kijkt even lachend de andere kant op. "Ik zou ook willen, maar ik moet eerst mijn vrouw overtuigen. Een motor en ik: zij maakt zich er zorgen over."

Maakt u zich ook druk? Over de hervorming van het academiejaar welteverstaan. U wilt vaart maken, terwijl KU Leuven op 2022 mikt.

Rik Van de Walle: "Wij zijn vragende partij om de hervorming sneller in te voeren. Er is al heel wat gedebatteerd, onder meer over de mogelijke invoering van module-onderwijs. Er zal ook hier een middenweg gevolgd moeten worden. Voor mij staat het leerproces centraal. Ik vind het belangrijk dat studenten een tweede kans krijgen binnen het academiejaar en dat zij tijdens de kerst en in de zomer vakantie hebben. Vandaag zijn dat in de praktijk vaak vervroegde blokperiodes. Om dit mogelijk te maken, zullen we iets eerder in september moeten starten. Idealiter beginnen alle universiteiten en hogescholen op hetzelfde moment."

Luc Sels: "Ik zie dezelfde kalender liefst ook bij de Franstalige universiteiten. Sinds kort zijn we hierover in gesprek binnen de Vlaamse Interuniversitaire Raad. Met de nieuwe groep rectoren kunnen we snel aan de slag. Maar ik wil wel, ook binnen de eigen universiteit, een debat ten gronde voeren. Als een faculteit of enkele opleidingen niet meewillen, dan is dat vaak voldoende om het niet te laten doorgaan."

Van de Walle: "Maar er zijn ook weer geen honderd verschillende manieren om zo'n academiejaar te hervormen. Het moet relatief gemakkelijk zijn voor de vijf Vlaamse universiteiten om het over de principes eens te worden."

Critici vrezen dat zo'n hervorming voor extra werkdruk zorgt.

Van de Walle: "Het is juist dat praktische en logistieke vraagstukken niet over het hoofd mogen worden gezien. Zij zullen de haalbaarheid en invoeringsdatum in belangrijke mate bepalen. Maar er is misschien ook ruimte voor rationalisatie op het niveau van de opleidingen of vakken en er kan ook worden nagedacht over nieuwe onderwijs- en leervormen."

Sels: "Het gaat om meer dan louter enkele data. Het draait ook om meer permanente evaluaties. Op die manier zullen er minder hoorcolleges - een woord waarvan ik sowieso gruwel - worden gegeven. We willen ook snoeien in het aantal vakken en ze voor meer studiepunten inboeken, waardoor er minder examens worden georganiseerd. Vandaag zijn er aan de KU Leuven zo'n 5.000 vakken met minder dan tien studenten. In sommige opleidingen krijgen studenten tot veertig uur per week les. Daar valt winst te halen. Een meer activerend onderwijs, dat is een van de enige domeinen waar wij in Vlaanderen op internationaal vlak achteroplopen."

Nu u toch op internationale schaal kijkt: hoeveel topuniversiteiten telt Vlaanderen?

Van de Walle (gedecideerd): "Vijf."

Sels (denkt na): "Twee comprehensieve (waar alle soorten opleidingen te vinden zijn, RA) universiteiten die aan de Europese top meedraaien. Maar ze zijn alle vijf bijzonder goed. Vlaanderen kan onmogelijk vijf comprehensieve universiteiten in een top-100 krijgen. We moeten dat ook niet willen."

Was er in het verleden te veel concurrentie tussen de universiteiten?

Van de Walle: "We focussen soms te veel op onderlinge verschillen in rankings of op de studentenaantallen. Ik zou daar graag komaf mee maken. In de Verenigde Staten of het Verenigd Koninkrijk zijn de kwaliteitsverschillen tussen universiteiten gigantisch. Hier niet. Een beetje concurrentie is goed, maar we mogen niet vergeten dat niet de KU Leuven, maar buitenlandse universiteiten onze grootste concurrent zijn. We moeten elkaar daarom helpen."

Sels: "Dat klopt. Als decaan van de faculteit economie keek ik niet naar Gent, maar naar Tilburg en de Solvay Business School. De vijf Vlaamse universiteiten werken vandaag al veel samen, maar in cruciale domeinen, bijvoorbeeld bij investeringen in supercomputers of op vlak van infrastructuur, kunnen we meer doen."

Hoe oprecht is die oproep als KU Leuven zeer zichtbaar aanwezig is in Antwerpen, Brussel en Gent? Sommige rectoren ergeren zich daar aan.

Van de Walle: "Het stoort mij nauwelijks. Helemaal niet eigenlijk. Ik zie ook geen trams meer met het logo van de KU Leuven erop door Gent rijden. Ik geloof sowieso niet dat dat hen studenten oplevert. En ik geloof nog minder dat het ons studenten kost."

Sels: "Het is niet zo dat wij overal vlaggen neerzetten. Maar Leuven is nu eenmaal een kleinere stad. Het is logisch dat we ook op andere plaatsen aanwezig zijn. Al ben ik bereid tot een gentleman's agreement met de andere rectoren om op een fatsoenlijke wijze te kunnen samenwerken in andere steden."

Gaat u ook overeenstemming vinden over een verdere verengelsing van het hoger onderwijs?

Sels: "Ik vind het jammer dat er over taal zo zwart-wit wordt gedacht. Een pleidooi voor meer Engels is niet automatisch tegen het Nederlands gericht. Maar we zitten dicht bij Brussel, en we zien dat veel kinderen van expats naar de Franstalige of de Nederlandstalige universiteiten gaan. Wij hebben nu vier Engelstalige bacheloropleidingen, het toegestane maximum. We zouden daar graag acht of twaalf van maken, zodat elke groep opleidingen één Engelstalige variant heeft."

Van de Walle: "Wij zijn wat voorzichtiger. Onze enige Engelstalige bachelor, samen met de VUB, is een groot succes, ook bij expats. We willen wel een aantal anderstalige masters organiseren, voor zover dit een meerwaarde is voor alle studenten, ook de Nederlandstalige. We vinden het wel cruciaal dat de overheid ons meer autonomie geeft. Nu worden ons zeer strenge taalvoorwaarden opgelegd."

Sels: "Je kunt als overheid niet zeggen dat dertig procent van de studenten op uitwisseling naar het buitenland moet gaan en tegelijk de huidige eisen behouden. Die zorg leeft aan alle universiteiten. En dat zeg ik met alle respect voor het behoud van de Nederlandse taal."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden