Donderdag 01/12/2022

Buitengewoon kunstparcours

Het tweejaarlijkse Kunst & Zwalm is 'in transitie'. De kunstroute, die sinds 1997 een stevige traditie opbouwde, beleeft een afgeslankte overgangseditie. Toch staat er een sterk parcours in oude cafés, verlaten stallen en glooiende heuvels.

Sinds 1997 strijkt om de twee jaar een groep kunstenaars neer in Zwalm om ter plaatse kunst te maken. Van het begin af was het de bedoeling dat kunstenaars zoveel mogelijk met de omgeving werkten - ook met plaatselijke materialen - en de bezoeker een andere blik op het landschap zouden bieden. Het kunstparcours groeide, trok buitenlandse kunstenaars aan en kreeg ruimere subsidies, ook van de Europese Unie. 2011 was een moeilijke editie: in het voorjaar overleed kunstenaar en bezieler Patrick Merckaert. Hij had de krijtlijnen al uitgezet en Kunst & Zwalm vond dat jaar nog plaats. Het zou de laatste editie zijn - voorlopig althans.

"Dit jaar zijn we teruggekeerd naar de basis. Back to basics", legt organisator Eric Bracke uit. "Oorspronkelijk hadden we de bedoeling om voor de aflevering van 2015 naar Ronse te trekken. Je hebt daar de problematiek van migratie en de nabijheid van de taalgrens. Dat leek ons een mooi thema. Cultuurcentrum De Ververij wilde in ons project stappen en directeur Jan Leconte zou intendant worden, maar uiteindelijk kwamen de aangevraagde subsidies van de Vlaamse gemeenschap er niet en haakten de partners af. Ons idee was dan maar om het heel klein te houden: geen kunstparcours, maar een tentoonstelling op één plek. Uiteindelijk sloten een aantal jonge kunstenaars zich aan en zo hebben we toch weer vijftien kunstenaars op een parcours van zo'n zeven kilometer - een afstand die goed te bewandelen is."

Kunst & Zwalm in transitie doet het met een subsidie van 2.000 euro van Zwalm. "Een serieus bedrag voor zo'n kleine gemeente", zegt Bracke. "De provincie Oost-Vlaanderen heeft ons 500 euro gegeven. Dat lijkt misschien weinig, maar de provincies bouwen hun culturele inspanning stilaan af." Het resultaat mag er zijn. Het is een mix van minder bekende kunstenaars en enkele grote namen zoals Johan Tahon, Noël Drieghe, Patrick Merckaert en Mark Cloet. "Alle kunstenaars werken gratis mee en de meeste wonen in de buurt of zijn met Zwalm verbonden", zegt Bracke. "Bezoekers zullen zich misschien afvragen waarom er zoveel Drieghes en Van Der Lindens meedoen. (lacht) Ze zijn inderdaad familie van elkaar. Dat komt omdat we voor deze editie teruggevallen zijn op het lokale netwerk."

Snel gaan kijken

Zoals de traditie het wil, hebben de meeste kunstenaars nieuw werk gemaakt: ze hebben dat ter plaatse vervaardigd of lieten zich inspireren door het landschap of de plek waar ze tentoonstellen. Zo heeft Thijs Van Der Linden haarscherpe tekeningen gemaakt van bomen en van het landschap waardoor het kunstparcours zich slingert. In de aanpalende ruimte op het vertrekpunt - Huize Drieghe-Bracke - toont Alex Michels geabstraheerde landschappen, vaak een spel van kleurvlakken en een horizon. Michael Vandorpe heeft in de buurt gelogeerd en liet zich inspireren door zijn vele fietstochten. Zijn sfeervolle potlood- en houtskooltekeningen hangen verspreid in vroegere stallen.

In het huis zelf is het atelier van Noël Drieghe toegankelijk. Het is een buitenkans om zijn kleine schilderijen, schetsboeken en maquettes voor sculpturen te zien. Op het vertrekpunt is voorts nog een installatie: met enkele minimale ingrepen - omgevallen stoelen, een oude radio en speelkaarten op tafel tussen pinten verschaald bier - laat Wout Lievens uitschijnen dat kaartspelers net in een hevige ruzie uiteen zijn gegaan. Iets tussen tableau vivant en nature morte in.

Johan Tahon - internationaal bekend om zijn vaak boomlange figuren in gips en brons - mag zich uitleven in de gesloten, prachtige kerk van Rozebeke. "Een cadeau", zegt de kunstenaar. "Mijn werk is gloednieuw, het komt net uit de oven. Ik laat me niet inspireren door de plek. Dat belemmert mij. Maar ik ga wel op zoek naar een geschikte plaats voor mijn beelden." In de kerk toont Johan Tahon figuren die overgoten lijken met glazuur: ze druipen alsof er net een doopritueel heeft plaatsgevonden. "Het brengt het element tijd in mijn werk", zegt Tahon, die gefascineerd is door rituelen. "Je vindt ze overal ter wereld terug."

Zo gaat het parcours voort. Met keramische sculpturen van Griet Drieghe, die met hun ronde vormen verwijzen naar de molenstenen uit de buurt; een schilderij van een (plassende?) man, ruggelings voor een landschap, door Thibaut Dhaeyer in café De Zavelput;en een houten, open, hoekig huisje van Trees De Mits, dat fraai contrasteert met de glooiingen van de Zwalmse heuvels. Snel gaan kijken is de boodschap. Kunst & Zwalm loopt maar drie weekends.

Kunst & Zwalm in transitie opent morgen om 11 uur en loopt nog op 30/8, 5-6/9 en 12-13/9. Toegang plus bezoekersgidsje: 3 euro, kunst-en-zwalm.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234