Maandag 27/01/2020

Welzijn

Budget Jambon I te laag om wachtlijsten in de zorg af te bouwen

Minister-president Jan Jambon (N-VA). Beeld BELGA

De Vlaamse regering wil de wachtlijsten in de zorg terugdringen. Maar de budgetten die daarvoor uitgetrokken worden, zijn ruim onvoldoende. De zorgsector heeft nood aan enkele miljarden. In werkelijkheid zal de komende legislatuur 400 à 500 miljoen euro geïnvesteerd worden. ‘Heel veel mensen zullen in de kou blijven staan.’

Over de budgettaire plannen van de nieuwe Vlaamse regering is nog maar weinig geweten. Ook het parlement kreeg, tegen de gewoonte in, nog geen overzicht van het financiële plaatje van Jambon I. Maar over de investeringen in de zorg sijpelden de afgelopen week wel al enkele cijfers naar buiten. Er zou 270 miljoen extra uitgetrokken worden voor de gehandicaptenzorg, 140 voor de ouderenzorg en 60 miljoen voor de jeugdzorg. “De Vlaamse regering zal stevige budgetten vrijmaken voor een warm en sociaal Vlaanderen”, klinkt het in het regeerakkoord. “Voor mensen met een handicap dringen we de wachtlijsten zo snel mogelijk terug.”

Nu al is duidelijk dat die ambitie wellicht dode letter zal blijven. “Het budget is ruim onvoldoende om zelf maar een begin te maken”, zegt Matthias Somers, wetenschappelijk medewerker bij de progressieve denktank Minerva, over de plannen voor de gehandicaptenzorg. Margot Cloet, gedelegeerd bestuurder van de zorgkoepel Zorgnet-Icuro, maakt zich eveneens grote zorgen. “De regering zegt dat ze de Vlamingen niet in de kou willen laten staan, maar op deze manier zullen wel heel veel mensen in de kou blijven.”

Geestelijke gezondheidszorg 

In aanloop naar de verkiezingen maakte Zorgnet-Icuro een eigen analyse van het geld dat nodig is om de zorgnoden tegemoet te komen. De kloof met de geplande investering is diep. De geestelijke gezondheidszorg zou zo’n 800 miljoen euro nodig hebben. In de plannen die al bekend raakten, is volgens Cloet sprake van 12 miljoen. “Daarmee kan je heel weinig oplossen.”

De uitbouw van de geestelijke gezondheidszorg is al jaren een pijnpunt in de zorgsector. Er is vooral een grote nood aan bijkomende ambulante zorg, zodat mensen met psychologische problemen snel geholpen kunnen worden. Nu is het aanbod gewoon ontoereikend en ontbreekt de juiste expertise vaak in centra voor geestelijke gezondheidszorg, waardoor veel mensen uiteindelijk in een psychiatrisch ziekenhuis moeten worden opgenomen. Dat kost de maatschappij niet alleen veel meer geld, het betekent ook dat patiënten te lang op de juiste hulp moeten wachten.

Ook in de gehandicaptenzorg liggen de beloofde centen veel te laag om een betekenisvolle kentering teweeg te brengen. Onder de vorige minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) werd de financiering grondig hertekend. Voortaan krijgen mensen met zorgnoden een budget toegewezen dat ze zelf vrij kunnen besteden aan de zorg die ze zelf kiezen. Talloze mensen hebben intussen recht op zo’n budget, maar bijna 15.000 mensen met een handicap wachten op dit moment tot het geld ook beschikbaar is. Dat kan lang duren: in sommige gevallen tot wel 20 jaar, zegt Somers.

1,6 miljard nodig

Om de wachtlijsten weg te werken is volgens een studie van het Vlaams agentschap voor personen met een handicap (VAPH) 1,6 miljard nodig. Veel meer dan de voorziene 270 miljoen dus. Het absolute minimumscenario van het VAPH gaat uit van 200 miljoen euro extra over de komende legislatuur. Daarbij worden de huidige wachtlijsten niet weggewerkt en komt er ook geen hulp voor wie de komende jaren nog op de wachtlijst belandt. “De wachtlijsten gaan dus helemaal niet teruggedrongen worden”, concludeert Somers, gezien het budget amper boven dat minimumscenario uit komt. Integendeel: de komende jaren zullen net duizenden mensen extra in de rij komen te staan.

De kans is erg klein dat de regering de budgetten nog gevoelig op zal trekken. De begrotingsgesprekken liepen tijdens de formatie moeizaam. Nu al rekent de regering op een begrotingsevenwicht dat er pas in 2021 komt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234