Vrijdag 05/03/2021

Brussel

Brussel mag dan veelkleurig en onvoorspelbaar zijn, helemaal kwam de verkiezing tot saaiste stad van Europa niet uit de lucht gevallen. Politicus, Brusselaar en bierminnaar Sven Gatz weet hoe het tij te keren. Brussel moet één herkenbaar toeristisch lokmiddel krijgen, het moet 'bierhoofdstad van de wereld' worden. Dublin deed het met The Guinness Storehouse. Voor Brussel mikt Gatz op de imposante, leegstaande Bellevuebrouwerij.

Door Kris Hendrickx / foto's ivan put

Is Brussel nu een boeiende stad voor toeristen of niet? Veertienhonderd toeristen die door de reiswebsite Trip Advisor werden ondervraagd, oordeelden enkele weken geleden nog van niet en bedachten onze hoofdstad met de titel 'saaiste stad van Europa'. Tegen die verkiezing kan heel wat ingebracht worden. Hoe kan een stad met vijftig procent buitenlanders uit alle windstreken en alle bijbehorende keukens bijvoorbeeld saai zijn? Hoe halen buitenlanders het in hun hoofd om de hoofdstad van het land met 's werelds grootste biervariëteit saai te noemen? En sinds wanneer heet een stad die om elke hoek een ander - zij het vaak onafgewerkt - gezicht toont, vervelend?

Al die argumenten ten spijt legt de enquête wel degelijk de vinger op een stinkende Brusselse wonde. Niet alleen toeristen, maar ook veel expats vinden dat de hoofdstad zich op meer dan één vlak gedraagt als een bokkige en moeilijk te veroveren schoonheid. Steden als Londen, Parijs, Berlijn of Barcelona slaagden erin een afgelijnd en aantrekkelijk imago te ontwikkelen, waar toeristen hun weg in vinden. Brussel daarentegen blijft aanmodderen met accessoires als Manneken Pis, een handvol pralinewinkels, de Grote Markt en het Atomium. Parels als de art nouveau of de bierrijkdom worden dan weer slechts mondjesmaat aan de man gebracht.

Brusselaar Sven Gatz, naast politicus ook bierkenner en auteur van cafégids Gruuten Dëst, meent dat hij de oplossing heeft voor het Brusselse probleem. "Het idee is een jaar geleden beginnen te gisten", vertelt Gatz. We zitten in café Monk in hartje centrum en Gatz heeft net een eerste slok van zijn Bersalis genomen. "Een mooi bier van een beginnend brouwer... Toen heb ik The Guinness Storehouse in Dublin bezocht. Ik was zo onder de indruk dat ik ben beginnen broeden op een manier om dit ook in Brussel te doen. Gaandeweg ben ik ervan overtuigd geraakt dat Brussel zo'n project gewoon nodig heeft."

Wat oorspronkelijk maar een ideetje was, werkte Gatz uit tot de nota Brussels, beer capital of the world. De basiselementen daarvan in een notendop: de imposante en grotendeels ongebruikte Bellevuebrouwerij - 18.000 vierkante meter groot - aan het kanaal in Molenbeek wordt een hypermodern bezoekerscentrum dat op de Belgische biercultuur focust. De Brusselse overheid zorgt er vervolgens voor dat het centrum als één van de toeristische hoofdattracties van de hoofdstad gepromoot wordt. "Het moet meer en ambitieuzer worden dan een biermuseum", benadrukt Gatz. "Brussel moet op de kaart gezet worden als bierhoofdstad. Het bezoekerscentrum moet daarbij een grote, herkenbare toegangspoort worden naar die ongelofelijke bier- en caférijkdom in Brussel en België. Zo moeilijk kan dat niet zijn. InBev en bierpaus Michael Jackson hebben ervoor gezorgd dat onze bieren nu al wereldberoemd zijn. Het komt erop aan dat potentieel ook te gebruiken."

Terug naar Dublin, waar The Guinness Storehouse een toeristisch succesverhaal is waar niet enkel Brussel kan van leren. Het biercentrum opende in 2000 in een leegstaand gebouw van de Guinnessbrouwerij en kreeg in de eerste zes jaar meteen vier miljoen bezoekers over de vloer. Ter vergelijking: zelfs het gerenoveerde Atomium kan daar met 600.000 entrees per jaar niet aan tippen.

Het succes van The Guinness Storehouse heeft veel te maken met zijn laagdrempeligheid: een tastbare en tot de verbeelding sprekende evocatie van het brouwproces, een expo over de wereldbefaamde Guinness-reclamestrategie - Guinness is good for you, weet u wel -, een tapcursus en proefmoment, het zijn maar enkele elementen die van het project een schot in de roos maken. "Heel belangrijk is bijvoorbeeld ook de uitgebreide shop", legt Gatz uit. "Daar vind je niet enkel bier, maar ook hippe T-shirts, meel om Guinness-brood te bakken en noem maar op." De Storehouse slaat perfect de brug tussen oud en nieuw. In het authentieke brouwerijgebouw met stalen gebinte, werd consequent voor de meest moderne inrichting gekozen. Als parel aan de kroon rijst de gravity bar als een ufo boven de site uit, een ufo die meteen een uitzicht van 360 graden over Dublin biedt. "Alleen al die vliegende schotel zien maakt je nieuwsgierig", vertelt Gatz. "Hooguit vijftien procent van de bezoekers zijn echte bierliefhebbers", weet Gatz. "De rest zijn mensen die het gevoel hebben dat ze Dublin niet kunnen verlaten zonder een bezoek aan The Storehouse, ook al hebben ze bij wijze van spreken nog geen pint aangeraakt in hun leven."

Als het Dublinse concept zo'n hit is heeft dat ten slotte veel te maken met de manier waarop The Guinness Storehouse in de kijker wordt gezet. Consequente promotie door de toeristische dienst, verwijzingen op alle stadswebsites en de integratie in verschillende hop on/hop off-lijnen zorgen ervoor dat alle wegen in Dublin wel naar het biercentrum lijken te leiden.

Hoe brouwerij-eigenaar InBev de toekomst van zijn gebouw ziet, blijft tot nader order ongewis. Het voorstel van Gatz blijft voorlopig dan ook een idee. Zij het eentje van een meeslepende soort. Brussels minister van Financiën Guy Vanhengel (Open Vld) heeft het over een schitterend idee, maar hoopt dat de centen van InBev zullen komen. En ook zijn collega, mobiliteitsminister Pascal Smet (sp.a) is enthousiast. "Ik heb het gebouw onlangs nog bezocht. Op het enorme dak zou je een groot terras met zicht op Brussel kunnen inrichten, met ligstoelen, palmbomen... Een ambitieus bierproject zou ook perfect passen in de ontwikkeling van de zone: samen met een heraangelegd kanaal, Thurn & Taxis en het openluchtzwembad aan het kanaal wordt het dan een wel erg boeiend gebied."

De favorieten van Gatz

Als auteur van de Brusselse cafégids 'Gruuten Dëst' kent Sven Gatz het hoofdstedelijke kroegenlandschap als geen ander. Voor DMM selecteerde Gatz zijn vijf favoriete traditionele hoofdstadcafés.

l Monk

"De Monk is voor mij de modernere en zachtere versie van De Dolle Mol, waar ik kwam toen ik nog een zachte punker was. Het café is een unieke kruising tussen grand café en bruine discussiekroeg, tussen kosmopolitisch en dorps. We zitten in hartje Brussel, maar dit café heeft bijvoorbeeld wel nog een koer en een zaalvoetbalploeg, één van de slechtste van Brussel trouwens. Je kan hier altijd wel terecht voor een gesprek dat over meer dan het weer gaat. De naam is een dubbele verwijzing: naar jazzpianist Thelonious Monk, maar ook naar de trappistenbieren die hier rijkelijk vloeien."

INFO Sint-Katelijnestraat 42, 1000 Brussel

l Cirio

De kans dat u art-nouveautempel Falstaff kent is groot. Iets minder bekend is evenknie Cirio, aan de andere kant van het Brusselse beursgebouw. Het belle-époquecafé ademt hetzelfde soort elegantie als zijn beroemde buur, maar heeft het voordeel dat de toeristen het wat minder goed weten liggen. De Cirio diende onder meer als decor voor de film Eline Vere en claimt de ontdekking van het half-en-halfje, een Brusselse specialiteit die bestaat uit een half glas wijn en een half glas champagne of schuimwijn. Vergeet u niet een bezoekje te brengen aan de herentoiletten. Elegantie stopt immers niet in de gelagzaal.

INFO Beursstraat 18, 1000 Brussel

l Plattesteen

"De Plattesteen heeft een interieur dat je zou kunnen omschrijven als art deco voor de armen. Het is een heel populair café met legendarische dagschotels die in de hele stad bekendstaan als rijkelijk en eenvoudig. En het magnifieke terras biedt meteen uitzicht op twee van de talrijke stripmuurtekeningen die Brussel ondertussen telt. Die striptekeningen en de bijbehorende wandeling zijn één van de weinige dingen die in Brussel eens redelijk consequent zijn uitgevoerd."

INFO Kolenmarkt 41, 1000 Brussel

l Biercircus

Het Biercircus is nog een echt biercafé, met één van de uitgebreidste bierkaarten van de hoofdstad. 's Avonds wordt het een toevluchtsoord voor de die-hardbierfans, terwijl de talrijke ambtenaren die in de buurt werken overdag vlot de weg naar het etablissement vinden. "Het middagpubliek komt dan voor de keuken die enkel gerechten op basis van bier aanbiedt", weet Gatz. "Het mooie is dat iedereen in de middagpauze hier dan wel een bierspecialiteit voor de neus heeft." Het Biercircus bevindt zich in de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Sneeuwwijk, een oude statige buurt die als een eilandje afgesneden is door de noord-zuidverbinding, parlement en kleine ring.

INFO Onderwijsstraat 89, 1000 Brussel

l Saint-Charles

"Nog een echt dorpscafé met een biljart in de Molenbeekse Karreveldwijk, niet ver van Jette waar ik zelf woon. Hier wordt nog Nederlands en Frans door elkaar gesproken door echte Brusselaars. Het is één van die cafés met een eigen populatie, met gasten die een nieuweling eerst wantrouwig bekijken en willen weten met wie ze te doen hebben. Als blijkt dat je niet te veel van je tak maakt, verdwijnt het wantrouwen. Later op de avond worden de stoelen hier al eens opzij geschoven en wordt er gedanst, weliswaar na het ledigen van een aanzienlijk aantal pinten."

INFO Gentsesteenweg 394, 1080 Molenbeek n

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234