Woensdag 16/06/2021

Lobbybureaus

Brusselse lobbybureaus krijgen miljoenen om schimmige zaakjes goed te praten

null Beeld © BELGAIMAGE
Beeld © BELGAIMAGE

Ook dubieuze regimes willen een zo smetteloos imago. Daarom roepen ze de hulp in van pr- en lobbybureaus om corruptie, onderdrukking en slavernij goed te praten of toe te dekken. En daar strijken ze miljoenen voor op, zo blijkt uit een rapport van ngo Corporate Europe Observatory. Steeds meer van die bureaus zijn gevestigd in Brussel.

"Moeder Teresa klopt niet bij ons aan. Als bedrijven bereid zijn te betalen voor hun mediarelaties is het omdat ze een probleem hebben." De woorden komen uit de mond van Ivo Ilic Gabara van pr-bedrijf BGR Gabara, en ze zijn perfect van toepassing op het rapport dat Corporate Europe Observatory (CEO) vandaag openbaar maakt.

In dat rapport staat te lezen dat dictators, repressieve regimes en overheden die mensenrechten schenden, maar al te graag betalen voor de diensten van Brusselse pr-bureaus en lobbyconsultants om hun imago proper te wassen, handelsovereenkomsten af te sluiten en politieke steun bij de Europese instellingen en lidstaten los te krijgen. "In het hart van Brussel en ook in andere Europese hoofdsteden werken pr-mensen en lobbyconsultants voor de meest autocratische regimes en schenders van mensenrechten ter wereld", aldus het rapport.

Corporate Europe Observatory onderzocht in zijn rapport achttien cases waarin pr- en lobbybedrijven ingeschakeld worden om schimmige regimes een beter imago te bezorgen en/of relaties met Europese instellingen en politici aan te halen.

Een van de opmerkelijkste cases is ongetwijfeld die van de Nigeriaanse overheid die het bedrijf Bell Pottinger en enkele andere pr-kantoren inschakelde om de wereldwijde kritiek op ontvoering van 270 schoolmeisjes door Boko Haram te counteren. Pr-kantoren werden ingehuurd om de inspanningen van Nigeria om de meisjes te redden in een zo positief mogelijk daglicht te stellen. Een van de kantoren, Bell Pottinger, kwam in 2011 in opspraak door het manipuleren van Wikipedia-pagina's.

Louis Michel

Het rapport neem ook voormalig Europarlementslid Louis Michel (ALDE) op de korrel. Twee maanden nadat de VN Rwanda van oorlogsmisdaden beschuldigde, richtte hij 'Friends of Rwanda' op. Die vereniging had de bedoeling de banden tussen Europa en het verantwoordelijke regime aan te halen. Nochtans had Michel als Europarlementslid gepleit voor een wetgeving die 'conflictmineralen' uit onder meer Rwanda in Europa zou verbieden.

"Rwanda is er op gebrand de buitenwereld te laten geloven dat het een democratisch regime is dat de mensenrechten respecteert. Nochtans was de regering betrokken bij het plannen van aanslagen op dissidenten in onder meer België. Het land schakelde internationale pr-bedrijven in om zijn imago wit te wassen", zegt Katharine Ainger, auteur van het rapport. Overigens speelt ook voormalig Brits premier Tony Blair met zijn bedrijf Tony Blair Associates een kwalijke rol in Kazachstan, aldus Corporate Europe Observatory.

Nog een markant voorbeeld is dat van de overheid van Bangladesh die BGR Gabara engageerde, een pr-bedrijf dat opereert vanuit Brussel en Londen. Het betaalde het bedrijf 17.000 euro per maand, onder meer om de ineenstorting van de fabriek Rana Plaza beter te 'verkopen', maar ook om de ophanging van een oppositielid zo acceptabel mogelijk te maken in het Westen. Dubieus? Jawel, maar het witwassen van imago's is nu eenmaal big business, zegt Katharine Ainger. "Precieze cijfers hebben we niet, omdat lobbybedrijven zich niet verplicht moeten registreren in de EU, maar het groeit. Enorm zelfs."

Het scenario is telkens hetzelfde: dubieuze regimes willen hun economische macht vergroten door zoete broodjes te bakken met het Westen. En daar zijn pr-kantoren geschikte partners voor. Over hun werkwijze is Ainger duidelijk: "In veel gevallen doen overheden dat ook door politici of invloedrijke mensen een luxueus tripje of andere leuke dingen aan te bieden. Voormalig Oostenrijks Europarlementslid Hans-Peter Martin (SDÖ) heeft bijgehouden hoeveel lobbyisten hem benaderden en hem freebies aanboden, en hij kreeg bijna dagelijks iets aangeboden. Ook van internationale overheden."

Andrew Stroehlein, Europese mediadirecteur van Human Rights Watch: "Paranoia kost veel geld. Deze regimes hebben veel meer geld ter beschikking dan mensenrechtenorganisaties om campagne voeren. En niet een klein beetje meer: tien tot zelfs vijftig keer meer. Ironisch genoeg zou het voor hen goedkoper zijn om politieke gevangenen vrij te laten dan lobbyfirma's te betalen om vergaderingen en aandacht in de media te krijgen. Maar dat is de mentaliteit van autoritaire regimes."

Volgens een schatting van Corporate Europe Observatory zijn er in Brussel 15.000 à 25.000 lobbyisten. De meeste werken voor bedrijven, maar ook overheden besteden hun diplomatie steeds meer uit aan gespecialiseerde lobbyfirma's. "Ambassades zijn wel nog altijd belangrijk, maar ze zijn niet in staat de logistiek en de complexiteit van hedendaagse diplomatie te behappen", aldus Katharine Ainger.

Of het gevaarlijk is om diplomatie over te laten aan commerciële partners, die zich door haast eender wie laten inhuren? "Het gevaar is vooral dat het gebeurt zonder dat iemand er ook maar toezicht op heeft. We ijveren voor een verplichte registratie van lobbyisten, pr-bedrijven en advocatenkantoren die zich met lobbying bezighouden, zoals dat in de VS bestaat. Dat zou al een hele stap voorwaarts zijn", aldus Ainger.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234