Zondag 26/06/2022

Brusselse chipkaart grootste vijand van privacy

De MoBIB-chipkaart van de MIVB, De Lijn en de NMBS heeft de Big Brother Award 2012 gewonnen. Een bedenkelijke eer, want met de prijzen huldigt de Mensenrechtenliga 's lands grootste privacyschenders.

Voor de tweede keer heeft de Liga voor de Mensenrechten haar Big Brother Awards uitgereikt. Dat gebeurde donderdagavond in de Hallen van Schaarbeek, in het kader van een vierdaagse privacyconventie van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). De prijskamp werd veertien jaar geleden voor het eerst georganiseerd in het Verenigd Koninkrijk, maar inmiddels worden privacyschenders over de hele wereld in de bloemetjes gezet.

Winnaar van de avond was de MoBIB-kaart. Die bevat een chip waarop de vervoersbewijzen van de gebruiker worden opgeslagen, zodat elke Belg met één universele kaart toegang heeft tot het openbaar vervoer. Je koopt een kaart voor vijf euro, die je nadien via internet of een automaat in het station kunt opladen met een ticket of abonnement. In tegenstelling tot de huidige kartonnen kaartjes, moet je ze niet in een machine steken. Het volstaat om ze voor de lezer te houden.

Maar volgens de Liga doet MoBIB vragen rijzen over de anonimiteit van de burger. "De kaart slaat niet alleen je drie laatste trajecten op, maar gooit ze ook te grabbel voor hackers", zegt Caroline De Geest van de Liga. Uit een technische studie van de Waalse vleugel van de Liga, blijkt dat men de kaart vanop afstand kan lezen en kraken. Dat kan via Radio Frequency Identification (RFID), een technologie die ook wordt gebruikt om de chips in oren van koeien en schapen te lezen.

Slecht nieuws voor de MIVB, dat sinds januari 2008 met de elektronische MoBIB-kaart werkt. Binnenkort volgen ook de NMBS, De Lijn, de TEC, deelfietsendienst Villo en autodeelservice Cambio. De Lijn begint in mei met de verdeling van de kaarten bij de 65-plussers in Vlaanderen.

Woordvoerder Tom Van der Vreken nam de prijs eigenhandig in ontvangst, maar gelukkig is hij niet. "De MoBIB-kaart houdt niet je hele traject, maar enkel je opstapplaats bij. Dat is nodig om te bepalen hoeveel de reiziger moet betalen voor de overstap. Dat de kaart vanop afstand kan worden gelezen, klopt. Dat kan vanop twee meter afstand, maar dan wel met een antenne van twee meter. Dat valt toch een beetje op", klinkt het. In februari komen De Lijn en de Liga samen om de punten van kritiek te overlopen.

De Liga zette ook nog vier andere privacyschenders in de bloemetjes. In de categorie Media en Technologie won de 'slimme' energiemeter. Die wordt nu al getest door netbeheerders Eandis en Infrax. "De meter stuurt ieder kwartier je gegevens door naar je leverancier, die dus een gedetailleerd zicht op je leefpatroon krijgt", vertelt De Geest. "Bovendien krijgt de klant zijn gegevens via het internet, erg interessant voor inbrekers en hackers."

In de categorie Overheid won de politiezone Westkust. Aanleiding is 'de algemene Big Brother-cultuur' in de politiezone, door de automatische nummerplaatherkenning en -screening van auto's, de 'disproportionele toename' van bewakingscamera's en het Very Irritating Police-project (VIP), waarbij hangjongeren worden gevolgd. Om diezelfde redenen mocht de politiezone Westkust ook de publieksprijs mee naar huis nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234