Woensdag 22/01/2020

Daklozen

Brussel wil niet meer het OCMW van België zijn en gaat daklozen registreren

Beeld Tim Dirven

Het Brussels Gewest wil voortaan de gegevens van elke dakloze verzamelen in een elektronisch sociaal dossier. Dat moet beter afgestemde hulpverlening opleveren, maar ook de kosten afwentelen op het OCMW van zijn oorspronkelijke gemeente. 

De daklozenordonnantie liep het afgelopen jaar vertraging op door het Samusocial-schandaal en de daaropvolgende onderzoekscommissie, maar morgen komt ze in de commissie Sociale Zaken van het Brussels Parlement. 

Twee jaar lang werkten de ministers Pascal Smet (sp.a) en Céline Frémault (cdH) aan de creatie van een gewestelijke instelling voor daklozenopvang, maar het zijn er twee geworden. 

New Samusocial, de voorlopig nieuwe naam van Samusocial, wordt een publiekrechtelijke vzw en zal de noodopvang verzorgen. De nieuw op te richten vzw Bruss'Help zal instaan voor het doorsturen van daklozen naar de juiste hulpverlening en zal ook onderzoek doen naar de daklozen en hulpverlening in Brussel.  

"De daklozenorganisaties waren bang dat één structuur vooral ten voordele van de noodopvang zou gaan en zagen daarom liever twee aparte organen", zegt minister Smet. 

Lees het volledige interview met minister Pascal Smet: "Samusocial-schandaal heeft de zaken op scherp gezet"

Sociaal dossier

Alle andere organisaties moeten voortaan een erkenning hebben, die hen ook verplicht om voor elke dakloze een sociaal dossier aan te leggen, dat ze delen met andere organisaties. Verschillende privacygaranties zijn ingebouwd. Zo moet elke dakloze toegang krijgen tot zijn gegevens en die kunnen aanpassen. Als hij een woning vindt, moet het volledige dossier gewist worden. Je kunt het vergelijken met een medisch dossier bij de dokter.

Als iemand zich voor het eerst aanmeldt bij een erkende organisatie, dan stelt die een sociaal dossier op met tien parameters, waaronder zijn naam en demografische gegevens, maar ook de reden waarom hij dakloos is en zijn vorige woonplaats.

Die laatste parameter moet een aantal Brusselse gemeentes, en Brussel Stad in het bijzonder, ontlasten. Brussel wil niet meer het OCMW van België zijn.

Tot nu toe draagt Brussel de lasten van daklozen die uit heel België afzakken, terwijl de laatste OCMW waar een persoon is ingeschreven volgens de wet verantwoordelijk blijft. "Ofwel wordt de rekening voor de opvang van deze dakloze doorgestuurd, ofwel neemt dat OCMW die persoon terug", zegt Smet.

Doorverwijzen

Op basis van het sociaal dossier moet Bruss'Help de dakloze beter kunnen doorverwijzen naar de juiste organisaties. Die doorverwijzing kan een dakloze voortaan ook niet meer weigeren. Alleen in de wintermaanden heeft hij het recht om in de noodopvang te blijven.

De sector is positief over de modernisering, maar heeft praktische bedenkingen. "Hoe gaan ze dat doen?", vraagt Jean Peeters van het Gemeenschappelijk Daklozenfront zich af. "Mensen gaan hun identiteit niet zomaar geven en zullen misschien een foute naam opgeven."

La Strada, de organisatie die binnenkort deel uitmaakt van Bruss'Help, vraagt om een haalbaarheidsstudie. "We moeten zeker zijn of de ingezette middelen proportioneel zijn voor het doel."

Ook het delen van de gegevens tussen organisaties roept vragen op. Een aantal organisaties vreest dat de registratie daklozen zal afschrikken om hun verhaal nog te doen. "Een dakloze moet het recht hebben om tegen een bepaalde organisatie te vertellen over het huiselijk geweld waarvoor hij gevlucht is, maar dat tegen een ander centrum voor zich te houden", zegt Christine Vanhessche van de federatie Ama. "Met deze verplichting bestaat het risico dat hij geen hulp meer wil. Men ontmenselijkt het sociaal werk. Wij willen af van dat sociaal dossier, of op zijn minst van het verplichte en delende karakter ervan."

Minister Smet verzekert dat alles met respect voor de privacy van de daklozen zal gebeuren. Zo zal niet alle informatie op elk moment voor iedereen zichtbaar zijn. Als een centrum bijvoorbeeld een psychologische of medische analyse uitvoert, dan zal in het sociaal dossier enkel het bestaan van de analyse staan, niet de resultaten ervan. "Een sociaal dossier is echter nodig voor een goede opvolging, net zoals een globaal medisch dossier."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234