Dinsdag 26/05/2020

Brussel

Brussel wil kilometerheffing: wat ligt er juist op tafel?

Nachtelijke filevorming in de Brusselse Wetstraat, een invalsweg naar de hoofdstad.Beeld EPA

Of het nu precies een kilometerheffing is, dan wel een tol. Het idee van Brussels mobiliteitsminister Elke Van Den Brandt maakt heel wat los. Ook andere hoofdsteden hebben met taksen de verkeersdruk aangepakt. Maar wat ligt er nu in Brussel op tafel?

Terwijl Vlaanderen de kilometerheffing heeft afgewimpeld, wil Brussel ze invoeren. Althans een variant ervan. In plaats van taksen op het hebben van een wagen wil de Brusselse regering die volledig verschuiven naar het gebruik. De jaarlijkse vaste belasting om met een auto rond te rijden, wil Brussels mobiliteitsminister Elke Van den Brandt (Groen) afschaffen of verlagen. En een variabele belasting komt in de plaats. 

De minister bouwt daarmee voort op het regeerakkoord, waarin staat dat de verkeersbelasting wordt herzien. Het doel is uiteindelijk om de “verkeersopstoppingen, met name tijdens de spitsuren, te beperken.” De tekst stipt ook aan dat de hervorming van toepassing moet zijn op alle voertuigen, dus niet enkel de Brusselse. 

Camera’s 

Hoe de Brusselaars dat precies willen aanpakken is nog lang niet duidelijk. Wel is zeker dat de heffing zou afgedwongen worden door de camera’s die het gewest nu al heeft om de lage-emissiezone te controleren. De prijs zou mogelijk ook afhangen van wanneer bestuurders in hun auto springen, waardoor rijden in de spits bijvoorbeeld duurder wordt. “De modaliteiten staan nog niet vast”, zegt Pieterjan Desmet, woordvoerder van Van den Brandt. “Maar in principe gaat het over het tijdstip en het type voertuig.”  

Nog volgens de woordvoerder kan alles pas worden onderzocht “eenmaal zou blijken dat Vlaanderen toch niet mee stapt in de slimme kilometerheffing”. Brussel verhoogt dus de druk op de andere gewesten om mee te stappen in het verhaal van de kilometerheffing. Als zij niet willen, zou Brussel bereid zijn om soloslim te spelen. 

Het risico is dan dat bestuurders uit andere gewesten het gelag betalen, zo klaagt automobielfederatie Febiac aan. Zij zouden de heffing die ze in Brussel betalen niet kunnen compenseren in de belastingen in hun thuisgewest. Febiac schermt ook met een uitspraak van het Europees Hof van Justitie. Dat floot Duitsland terug, omdat het een vignet wilde invoeren voor Duitse wegen. Maar omdat de Duitsers dat zouden kunnen inbrengen in hun belastingen, achtte het hof zoiets discriminerend ten opzichte van andere EU-burgers. 

Toch is die verwijzing volgens rechtenprofessor Geert Van Calster (KU Leuven) “niet pertinent”. “Er is geen Europese belemmering voor een intelligente en evenwichtige maatregel om het milieu te verbeteren. Als het gaat over een kwestie tussen Vlamingen, Walen en Brusselaars heeft Europa daar geen grip op.” 

Verschillende Europese steden vragen tol om de stad in te rijden. In Londen betalen bestuurders tijdens de werkweek een congestion charge van minstens 10,5 pond per dag (11,6 euro). “Ook in Stockholm is de impact van een tol bewezen", zegt transporteconoom Stef Proost (KU Leuven). “De eerste zorg was daar om de files aan te pakken, maar ook de luchtkwaliteit is verbeterd. Voor de invoering was de meerderheid tegen de tol, na de invoering was de meerderheid voor.” Het tarief wordt daar bepaald door het exacte tijdstip waarop een wagen de stad inrijdt. Dat zou nog een veel groter effect hebben op de files dan als er alleen een onderscheid is tussen spits of niet. 

Het is belangrijk dat de gewesten samen nadenken om het autoprobleem in Brussel aan te pakken, zeggen experts. De ring ligt op het grondgebied van de drie gewesten en een kwart miljoen Vlamingen komt dagelijks in Brussel werken. “Mobiliteit stopt niet aan de gewestgrenzen", zegt VUB-mobiliteitsdeskundige Cathy Macharis. “Je moet zorgen dat er alternatieven zijn voor pendelaars, denken aan openbaar vervoer en transitparkings. Anders stel je mensen voor een voldongen feit.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234