Dinsdag 19/01/2021

'Brussel is niet de hopeloze stad die vele Belgen er in zien'

Ook dit jaar is de grote architectuurbiënnale van Rotterdam (IABR) gewijd aan de stad. Het thema van deze editie: 'Making City'. Curator Joachim Declerck is Vlaming, woont in Brussel en geldt als een van de grote architecturale spraakmakers van het land.

Declerck is meer een theoreticus dan een bouwmeester. In Brussel staat hij aan het hoofd van de Architecture Workroom Brussels (AWB), een onafhankelijke werkplaats, die gesubsidieerd wordt door het Vlaamse kunstendecreet. Declerck: "AWB is een think-and-do tank. We werken samen met overheden, private partners en culturele instellingen om op het gebied van architectuur en stedenbouw innovatieve voorstellen te ontwikkelen voor dringende maatschappelijke problemen. Internationale uitwisseling van kennis is een speerpunt in onze werking. Onze subsidie van 65.000 euro gebruiken wij als een hefboom voor die werking. Ze laat toe om resultaten en verworven inzichten aan het brede publiek mee te delen.

"Wij gebruiken onze financiering niet voor brood en spelen, maar voor culturele innovatie. Wij proberen dingen in beweging te brengen langs een culturele weg. Die beweging genereert de middelen om de stad daadwerkelijk te veranderen, niet omgekeerd."

Wat maakt jullie aanpak anders dan die van anderen?

"Als er zich in de openbare ruimte een urgent probleem stelt, reageren de betrokken partijen daar vaak op vanuit vaststaande denkbeelden. Administraties hebben bijvoorbeeld hun procedures en richtlijnen. De correcte toepassing ervan wordt dan de hoofdzaak, het resultaat bijzaak. Dat leidt niet tot een adequate omvorming van de stad. Vaak wordt gewoon de verkeerde vraag gesteld, en volgt er dus ook een verkeerd antwoord. Bovendien praten die partijen niet met elkaar. Wij proberen hen te verleiden om samen met ons rond de tafel te gaan zitten."

Wie komt er dan bij jullie aan tafel?

"Wij brengen de mensen samen die 'eigenaar zijn van het probleem'. Betrokkenheid is de eerste stap naar oplossingsgericht denken. We laten ze samen nadenken over drie dingen. Een: 'Wat is het echte probleem?' We laten hen zelf ontdekken wat het juiste kijkkader is. Ook hier weer: dat gaat niet als je enkel kijkt met een blik van buitenaf. Veel Belgen denken bijvoorbeeld dat Brussel een probleem is omdat in Brussel alle problemen samenkomen. Zo raak je nergens. Als je daarentegen inziet dat Brussel een 'aankomstzone' is van nieuwe Belgen, die later weer doorstromen, dan reageer je veel juister op de situatie. Tweede vraag: 'Waar heeft men een gelijkaardig probleem succesvol aangepakt, en hoe ging dat in zijn werk?' Daar speelt internationale expertise een grote rol. Drie: 'Welke methode en middelen kunnen we toepassen?'"

Concreet?

"Onze Test Site in Istanbul, een van de projecten op de biënnale, is een goed voorbeeld. Die stad kent een ongeziene groei, die bedreigend is voor de groene noordrand waar de natuurlijke watervoorraden van de stad zich bevinden. Het beleid verbiedt hier elke uitbreiding, maar anderzijds zal de aanleg van een derde brug over de Bosporus haast fataal verstedelijking in de hand werken. Door grondig overleg, tot op het hoogste politieke niveau, zijn we er in geslaagd een uitweg te formuleren. Binnenkort worden daar ook concrete projecten aan gekoppeld waarmee we de oplossingen ook echt kunnen testen."

Een utopie die misschien ook realiteit wordt dan?

"Ons vertrekpunt kan utopisch lijken, maar dan met een test op het terrein."

www.architectureworkroom.eu

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234