Vrijdag 30/10/2020

Standpunt

Bruno Tobback is ieder draagvlak kwijt

Bruno Tobback.Beeld Franky Verdickt

 Yves Desmet is commentator bij De Morgen.

Hoe komt het toch dat na de zwaarste financieel-economische crisis van de voorbije twintig jaar, in een campagne waarin het gezellig ouderwets nog eens links tegen rechts was en waarin voor het eerst sinds mensenheugenis geen communautaire thema's meespeelden, de sp.a toch haar slechtste resultaat ooit neerzette? Alleen gewapend met die vraag trok ik naar vijftien (gewezen) topfiguren uit de partij. Ze maakten een gruwelijk eerlijke, harde en ontluisterende analyse van waar en wanneer het fout liep. Maar net in die eerlijkheid toont zich ook hun liefde voor de partij en de hoop op een wederopstanding.

Hun analyse gaat veel verder dan het huidige voorzittersgevecht tussen John Crombez en Bruno Tobback, al moet vastgesteld dat de zetelende voorzitter ieder draagvlak bij zijn verkozenen en kader kwijt is, en moet werken met een partijbestuur dat al maanden tegen hem in staking is - er komt gewoon haast niemand meer opdagen. Maar tegelijk zal niemand de impasse waarin de partij is verzeild alleen op het conto van Bruno Tobback schrijven, en al evenmin verwacht iemand van John Crombez dat hij de partij morgen opnieuw zal revitaliseren. Er is tijd nodig om een verleden te verwerken en een toekomst op te bouwen.

De sp.a heeft gloriejaren gekend toen ze een complementaire groep talentvolle politici aan het hoofd had, die ook nog eens elkaar het licht in de ogen gunden. Dat was bij de Agusta-generatie zo, en bij de Teletubbies. Maar toen die groepen, om verschillende redenen, desintegreerden, vertaalde zich dat ook telkens in stemmenverlies.

Yves Desmet.Beeld rv

Daarnaast is ook de samenleving en haar demografie veranderd. De arbeidersklasse is niet zo groot meer als vroeger, omdat hun kinderen konden verder studeren, en hun vaders op brugpensioen konden gaan toen hun fabrieken delokaliseerden. Die nieuwe generatie, nochtans product van de verwezenlijkingen van de sociaaldemocratie - betere lonen, gedemocratiseerd onderwijs -, heeft inmiddels een eigen huis en wat beleggingen bij de bank, en is van de weeromstuit een stuk behoudender geworden. Waarom de sp.a niet meer scoort? Dat is toch simpel, zei een vriend me toen hij hoorde dat ik met deze reeks bezig was: "Er zijn gewoon veel minder armen dan vroeger."

Een ander klassiek doelpubliek van de partij was het intellectuele en culturele publiek, dat men zorgvuldig van zich heeft vervreemd door Frank Vandenbroucke uit de partij te jagen. Een reconstructie van dat Shakespeariaanse drama dat de buitenwereld nooit begrepen heeft, is ook bijzonder leerrijk. En tot slot moet de vaststelling gemaakt worden, zoals de saga rond Yasmine Kherbache in Antwerpen aantoont, dat de partij, die het toch vooral van de steden moet hebben, soms een lastige relatie heeft met de nieuwe Belgen.

Al die elementen worden een week lang met de vijftien sp.a'ers besproken. Niet omdat ze hun partij kwaad toewensten, integendeel. Wel omdat iedere remedie moet beginnen met een correcte diagnose.

Lees hier het eerste deel van Verbleekt Rood: Hoe de sp.a aftelt tot ze John Crombez tot voorzitter kan kronen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234