Vrijdag 17/09/2021

Bruni's beroemde voorgangers

Door haar politieke rol in het Elysée zet Carla Bruni een eerste stap in het kielzog van beroemde voorgangers, zoals actrice Evita Peron, en recenter de voormalige Amerikaanse first lady Hillary Clinton, die de mosterd haalde bij Eleanor Roosevelt.

Eleanor Roosevelt

Eleanor Roosevelt (1884-1962), die op 17 maart 1905 huwde met haar verre neef Franklin Delano Roosevelt, wierp zich eerst op als strijdster voor vrouwenrechten, lobbyde voor gelijk loon en een wetgeving op de kinderarbeid. Wanneer haar echtgenoot na WO I verlamd raakt door polio, treedt ze steeds meer op als zijn stand-in. Ze volgt hierbij niet alleen de ideeën van haar man, maar ook haar eigen ambities zoals een verbetering van de Amerikaanse gezondheidszorg. Dat zet ze voort wanneer haar man in 1928 tot gouverneur van de staat New York wordt gekozen.

Wanneer FDR in 1932 met succes een gooi doet naar het presidentschap, verandert Eleanor voorgoed het rolmodel van de first lady, die tot dan een leven in de schaduw leidde. Roosevelt schrijft It's up to the women, een publicatie waarin ze vrouwen, ongeacht hun afkomst of stand, oproept om zich actief in te zetten voor sociale en politieke hervormingen. Ze zal ook een grote rol spelen in het opstellen en uitvoeren van sociale programma's in het kader van de New Dealpolitiek tijdens de Grote Depressie.

In 1936 volgt een tweede ambtstermijn, een derde zou volgen in 1940, een vierde in 1944. Dat zijn niet alleen overwinningen voor FDR, ook Eleanor zegeviert: Amerika kiest voor de presidentsvrouw.

Na de dood van haar man treedt ze in 1946 op vraag van president Truman toe tot de VS-delegatie van de pas opgerichte Verenigde Naties, waar ze als voorzitter van de Commissie voor de Rechten van de Mens mee de hand heeft in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die eind 1948 wordt aangenomen in de Algemene Vergadering van de VN.

Mevrouw Tsjang Kai Tsjek

Naast Roosevelt misschien wel de machtigste first lady van de vroege twintigste eeuw is Soong May-ling (1897-2003). Afgestudeerd in 1917 met een graad in Engelse literatuur en filosofie ontmoette ze Tsjang Kai Tsjek in 1920. Ze trouwden op 1 december 1927 nadat Tsjang de leiding over de Chinese Nationalistische Partij (Kuomintang) overnam. Soong May-ling werd actief in de Chinese politiek. Behalve zijn vrouw was ze ook de belangrijkste adviseur van haar man.

Tijdens WO II vertegenwoordigde ze China op het internationale toneel. De Dragon Lady was de tweede vrouw die het Amerikaanse Congres toesprak. Na de nederlaag van Tsjang in de Chinese burgeroorlog in 1949 volgde ze haar man naar Taiwan. Globaal bleef ze veel aanzien genieten.

Hillary Rodham-Clinton

Voormalig Democratisch presidentskandidate en senator Hillary Rodham-Clinton (61) was tijdens het presidentschap van haar echtgenoot Bill Clinton (1992-2000) de eerste first lady sinds Eleanor Roosevelt die probeerde om het ambt weer invloedrijk te maken. De glamoureuze Jackie Kennedy, echtgenote van de later vermoorde JFK, was misschien wel populairder in de media maar woog minder op het beleid. Hillary Clinton wel. Ook al ging ze aanvankelijk vergelijkingen met de eigengereide Roosevelt uit de weg, ze handelde wel naar haar beeld. De ex-advocate wierp zich op als pleitbezorgster van universele gezondheidszorg en zat in die hoedanigheid een presidentiële werkgroep voor. Hoewel haar initiatief door het Congres en de invloedrijke farmaceutische lobby werd gekelderd legde dat beleidswerk wel de basis voor haar eigen politieke carrière.

Clinton werd in 2000 en 2006 verkozen tot senator voor New York toen ze begin dit jaar met gezondheidszorg als voornaamste thema een mislukte gooi deed naar de nominatie voor het Witte Huis. Ze lokte een historisch aantal vrouwen naar de voorverkiezingen en blijft vandaag cruciaal voor de campagne van Democratisch presidentskandidaat Barack Obama.

Clinton geldt als erg sterke vrouw, een imago dat kracht werd bijgezet door haar nuchtere rol aan de zijde van haar man toen die in het laatste jaar van zijn ambt aankeek tegen een (mislukte) afzettingsprocedure omdat hij meineed pleegde over een liefdesaffaire met stagiaire Monica Lewinsky.

Eva 'Evita' Peron

Evita Peron (1919-'52) was een actrice van arme komaf toen ze in Buenos Aires huwde met Juan Peron, die president werd van Argentinië in 1945. Als first lady trok ze zich het lot aan van de armen, en liet zich graag opvallen als drijvende kracht achter de regering van haar echtgenoot. Ze reisde het land rond om de populariteit van haar man op te krikken maar werd bij de midden- en lagere klasse zelf meer geliefd. Door haar vroegtijdige dood door kanker in 1952 overleeft tot vandaag de mythe dat ze een 'heilige' was voor Argentiniës armen. Ze was echter geobsedeerd door de macht, wat bij historici twijfels doet rijzen over haar democratische ingesteldheid. Toch was ze tegelijk ook de drijvende kracht achter de Peronista Feminista-partij, die uiteindelijk stemrecht afdwong voor de Argentijnse vrouwen.

Raisa Gorbatsjov

Alle vrouwen van Russische leiders vertoefden in de schaduw, behalve Raisa Gorbatsjov (1932-'99). De echtgenote van Michail Gorbatsjov introduceerde als eerste een 'westerse' stijl in het strak geregisseerde Kremlin. Met haar verschijning 'verzachtte' ze het agressieve imago van de Sovjet-Unie dat door Reagan als het 'Kwade Keizerrijk' was omschreven.

Met haar academische achtergrond als bagage - ze doceerde sociologie aan de Staatsuniversiteit van Moskou - had Raisa achter de schermen ook een grote invloed op het beleid van haar man, die ze vergezelde op buitenlandse staatsreizen. Zijn politiek van perestrojka en glasnost, die uiteindelijk zou leiden tot het einde van de Koude Oorlog en het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, zou er zonder haar nooit zijn geweest.

(MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234