Woensdag 25/11/2020

Bruin en rafelig

'Onze songs zijn oersimpel, maar dat geldt voor alle muziek die mensen raakt'

Spiritualized®

'Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space'. Neen, dit is niet your captain speaking, wel de jongste beleidsverklaring van Spiritualized®, de Britse groep rond Jason Pierce. De cd is verpakt als een geneesmiddel en helpt volgens de makers tegen alle ziektes. Daarenboven komt er nog muziek uit. Nou moe.

Bijna een jaar nadat Spiritualized® op Les Nuits Botanique in Brussel speelde, is de groep opnieuw in het land, zaterdag op Pukkelpop. Rekening houdend met haar glorieuze passage enkele maanden geleden op het Nederlandse Pinkpop-festival, is dit een concert om naar uit te kijken. Vorig jaar bracht de Britse band haar beste en meest ambitieuze plaat uit: Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space B P. Vooral in het Verenigd Koninkrijk oogstte het werkstuk veel lof. Aanvankelijk vermeide Spiritualized® zich in een neopsychedelische landstreek. In de loop der jaren vergrootte ze echter haar muzikale spectrum. Dat culmineerde dus in Ladies And Gentlemen..., een gevarieerde plaat, met nog altijd een repetitieve, psychedelische grondlaag, waarop gospel-, blues-, country-, soul- en klassiek getinte songs tot bloei komen. De spilfiguur blijft natuurlijk Jason Spaceman, alias Jason Pierce, die voor hij met Spiritualized® begon, in Spacemen 3 zat, vandaar ook zijn artiestennaam. "Psychedelisch is een te beperkte term voor onze muziek. Wat zeg ik? Voor welke muziek dan ook. Voor mij is de muziek van Stravinsky psychedelisch en het toppunt van psychedelica vind ik Buddy Holly's 'Slippin' And Slidin''. Ik denk trouwens dat elk label dat je op ons plakt, te beperkend is."

Om de klankenrijkdom van Ladies And Gentlemen... te bereiken, deed Spiritualized® een beroep op onder meer The London Community Gospel Choir, de strijkers van het Balanescu Quartet, een reeks koperblazers, pedalsteel-gitarist BJ Cole en pianist Dr. John. De legendarische producer-muzikant Jim Dickinson kreeg geen credit, maar staat wel op de danklijst. Vreemd. "Na de opname van alle muziek, heb ik met hem drie weken in Memphis doorgebracht, maar geen van de mixen die we uitprobeerden, zijn op de plaat beland. Toch is hij belangrijk geweest, we hebben vooral veel gepraat. Hij drukte me op het hard dat zodra de plaat brown and fuzzy - bruin en rafelig - was, ik ze als voltooid mocht beschouwen. Dat bleef door mijn hoofd spoken."

Jason Pierce is ontegenzeggenlijk de spil van Spiritualized®. "De overige groepsleden hebben best wel muzikale vrijheid, hoor. Net als de gastmuzikanten trouwens. Mensen als Alexander Balanescu of Dr. John ga je niet naaldje tot draadje vertellen wat ze moeten doen. Zij voelden wat we met onze muziek wilden."

Enkele songs van de cd herinneren aan de wall of sound van Phil Spector en de veelgelaagde, ingenieuze composities van Beach Boy Brian Wilson. "Ik vind dat mooie muziek, het is een compliment, maar het is niet mijn ambitie om zulke muziek te maken. Ik hoop dat mijn muziek klinkt als niets anders, al besef ik ook wel dat ik niet in een vacuüm werk en dus per definitie beïnvloed wordt." Zeker door repetitieve muziek: de herhaling is immers een zeer prominente stijlfiguur in het werk van Spiritualized®. Niet verwonderlijk dus dat nogal wat songs erg op een mantra lijken. "Repetitieve muziek okay, maar dan alles van Suicide en Kraftwerk tot Terry Riley en Steve Reich. Al denk ik dat de voorliefde voor herhaling meer te maken heeft met mijn beperkte kwaliteiten dan met iets anders. Ik ben geen gitarist, ik bespeel mijn instrument alleen in de studio of op een podium. Het draait vaak meer om wat niet in onze muziek dan om wat je wel hoort. Onze songs zijn oersimpel, maar dat geldt voor alle muziek die mensen raakt. Een beat die sneller is dan je hartslag, windt je op; een die trager is, ontspant je: om zulke basiswaarheden kan je niet heen. Ik denk dat het R.L. Burnside was die ooit zei: "I've got me a chord for this song. If I can get me another chord, I'll write another song". Daar kan ik me volledig bij aansluiten."

In 'Come Together' heeft Pierce het over Little Jay. De stap naar Jason is klein en dus denk je al makkelijk dat hij over zichzelf zingt. "Tja, ik hoop niet dat de mensen ernaar luisteren en denken dat het liedje over mij handelt. Dat schept immers een afstand tussen hen en de muziek. Het interesseert me niet waarover volgens Lou Reed 'Venus in Furs' of 'Street Hassle' handelt. Het enige waar het om draait is: wat brengt die muziek bij mij als luisteraar teweeg? Zelfs als het effect heel anders is dan door de auteur is bedoeld. Dat vormt geen probleem."

Nog voor je een noot muziek hebt gehoord, trekt Ladies And Gentlemen... al de aandacht. De cd is immers verpakt als een geneesmiddel, inclusief een heuse bijsluiter. Daarop staan niet alleen de muzikanten en songs vermeld, ook de eventuele bijwerkingen van de muziek en de aangeraden dagelijkse hoeveelheid. Om die teksten op te stellen, kopieerde Jason Pierce bijsluiters van bestaande geneesmiddelen en veranderde de naam door Spiritualized®. Met welk geneesmiddel zou Pierce de cd willen vergelijken? "Het is geen eenduidige plaat, dus zou ik er een hele reeks moeten opsommen: zowel slaap- en kalmeermiddelen, uppers en downers."

Volgens de bijsluiter dient de cd om het hart en de geest van de luisteraar te behandelen. "Je mag dat niet te letterlijk opvatten, maar we willen natuurlijk wel muziek maken die mensen raakt. Zeker ook fysiek, je moet haar kunnen voelen in je ruggengraat en in je buik en in je nek. Als muziek dat kan, dan heeft ze soul."Christophe Verbiest

Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space B P verscheen op Dedicated en wordt gedistribueerd door BMG. In het najaar verschijnt een live-cd van Spiritualized®.

De groep speelt zaterdag om 14.25 uur op Pukkelpop.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234