Woensdag 07/12/2022

Brug tussen oost en west stabieler dan gedacht

Istanbul is dezer dagen een bruisende muziekstad. Dat bleek ook uit Istanbul Ekspres, een Turks festival van De Centrale en Vooruit dat zaterdag in Gent op memorabele wijze werd afgerond met de oriental dub van Baba Zula.

Door Dirk Steenhaut

Gent l Voordien raakte het talrijk opgekomen publiek al in de ban van twee andere bands van het baanbrekende Doublemoonlabel. Het Taksim Trio bracht verbluffende updates van Turkse klassiekers; Mercan Dede & Secret Tribe introduceerden het begrip soefitrance.

Met een programma waarin ruimte was voor rap, MTV-rock, Anatolische folk, zigeunervibes, Ottomaanse klassieke muziek en elektronica wisten de organisatoren van Istanbul Ekspres de Vlaamse en Turkse gemeenschappen dichter bij elkaar te brengen. Een hartverwarmende vaststelling, want cultuuruitingen die de dialoog tussen bevolkingsgroepen bevorderen, zijn in onze verdeelde samenleving broodnodig.

Ook toonde het festival aan dat de tijd ook in Turkije niet stil heeft gestaan en dat de brug tussen oost en west stabieler is dan vaak wordt aangenomen. Fusiedrang en kruisbestuiving staan bijvoorbeeld centraal bij Doublemoon, een platenlabel dat het experiment aanmoedigt en er consequent in slaagt stilistische extremen te verenigen.

Het resultaat is avontuurlijke en zinnenprikkelende muziek zoals die van het kersverse Taksim Trio (JJJJ), opgericht door klarinetvirtuoos Hüsnü Senlendirici ('hij die vreugde brengt'). Met zijn groep Laço Tayfa werkte de man al samen met de Brooklyn Funk Essentials en met zijn vorig jaar verschenen solo-cd verwierf hij in eigen land de status van superster. Het heeft zijn behoefte aan muzikale exploratie niet aangetast. Senlendirici houdt van ongewone instrumentencombinaties en knoopte op het podium van Vooruit een lyrisch gesprek aan met een baglama (langhalsluit) en een kanoen (tafelharp). Het resultaat was dromerige, meeslepende luistermuziek die putte uit klassieke tradities maar werd gespeeld met de attitude en techniek van door de wol geverfde jazzmuzikanten.

Heel andere koek was de set van fluitspeler Mercan Dede (JJJ), die al twintig jaar in Montreal woont en ook als techno-dj actief is. Met zijn band Secret Tribe combineert hij zijn draaitafelkunsten, samples en andere elektronische snufjes met live gespeelde, akoestische instrumenten. Daarbij put hij uit de traditie van de soefi, een mystieke beweging binnen de islam die het hoogste geluk nastreeft in een vereniging met God. Die extase, belichaamd door de draaiende derwisjen, is blijkbaar ook het doel van de danseres die tijdens Dede's optreden over het podium tolde en voor fraaie visuele effecten zorgde.

Alleen schortte er wat aan de opbouw van de set, misten we de hemelse stemmen van Susheela Raman of Aynur Dogan en vertoonde zijn etnodancevariant soms een neiging tot kabbelen. Maar toen de Turken in de zaal op Dede's aangeven de folktraditional 'Toen ik naar Uskudar ging' begonnen te zingen, zorgde dat voor kippenvel.

Het liep al tegen middernacht toen het publiek zich van de theater- naar de balzaal begaf voor de slotparty met Baba Zula (JJJ), een excentriek gezelschap dat regelmatig samenwerkt met Mad Professor, Sly & Robbie en Alex Hacke van Einstürzende Neubauten. De groep maakt even aanstekelijke als dansbare smeltkroesmuziek, met Turkse folk, reggae en electro als basisingrediënten. Zanger en baglamaspeler Murat Ertel had zich in een Kabouter Ploppak gehesen en bracht, naast twee buikdanseressen, ook enkele gasten mee. De Gentse contrabassist Kristof Roseeuw en twee lokale koperblazers gaven de opzwepende oriental dub van Baba Zula af en toe een jazzy randje, terwijl de Canadese maar naar Istanbul uitgeweken zangeres Brenna MacCrimmon voor warmte en sensualiteit zorgde.

Opmerkelijk was ook het aandeel van cartooniste Ceren, die op haar laptop het gebeuren becommentarieerde met tekeningen die te zien waren op een groot scherm.

Coprogrammator Wim Wabbes toonde zich erg tevreden over het festival: "We lokten ongeveer drieduizend toeschouwers en alle zalen kenden een hoge bezettingsgraad, ook voor concerten van muzikanten die zich nog in de underground ophouden. Belangrijk is dat de Turkse Gentenaren nu de weg naar Vooruit hebben gevonden. We zullen de muziekscene van Istanbul dus zeker ook in de toekomst blijven volgen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234