Donderdag 24/09/2020

Bruce Springsteen: The Promise - The Darkness in the Edge of Town Story *****

Beeld UNKNOWN

In 1976 stond Bruce Springsteen met zijn rug tegen de muur. Het jaar voordien was hij - na twee commerciële flops - wereldwijd doorgebroken met Born to Run. Maar het succes dreigde hem te vervreemden van alles wat hem dierbaar was, en een juridisch conflict met ex- manager Mike Appel belette hem om een opvolger op te nemen. Wat niet wil zeggen dat The Boss bleef zitten niksen. Hij schreef liefst zeventig songs waarvan er twee jaar later slechts tien op Darkness on the Edge of Town terecht zouden komen. Deze prachtig uitgegeven box vertelt het verhaal in woord, beeld en, uiteraard, muziek.

De reden waarom Mike Appel en Bruce Springsteen met elkaar in proces lagen, was evident: de zanger had als jonge beginneling een contract getekend waarbij Appel, die naast manager ook producer en platenbaas was, niet alleen de artistieke controle had over wat hij deed, maar ook het merendeel van de rechten op diens nummers bezat. De zaak sleepte twee jaar aan, en beide partijen vertellen hun kant van het verhaal in The Promise, de inmiddels op filmfestivals allerhande bejubelde documentaire die de periode tussen Born to Run en Darkness on the Edge of Town in beeld brengt aan de hand van archiefbeelden, studio-opnamen en nieuwe interviews met alle betrokkenen.

Daarnaast een dubbel-cd - ook apart verkrijgbaar overigens - met liefst eenentwintig nooit eerder uitgebrachte nummers, waaronder de originele opnamen van 'Fire', 'Because the Night' en 'Talk to Me', songs die Springsteen cadeau deed aan respectievelijk The Pointer Sisters, Patti Smith en Southside Johnny omdat ze volgens hem niet representatief waren voor wie hij op dat moment was. Daarbovenop nog eens twee dvd's met bootlegopnamen van liveconcerten en een nieuwe, vorig jaar in Asbury Park opgenomen uitvoering van de Darkness-plaat, zonder publiek en sober in beeld gebracht, maar wél gespeeld met de passie van een band die nog alles te bewijzen heeft.

Dwangneuroot
Het geheel zit opgeborgen in een lijvige ringmap vol replica's van Springsteens originele handgeschreven teksten, inclusief doorhalingen, alternatieve strofes en refreinen, plus een essay waarin de zanger zelf herinneringen ophaalt aan wie hij toen was. Een dwangneuroot die - vanwege geen lief en geen leven - al zijn tijd opofferde aan de muziek, en van de E Street Band precies hetzelfde verwachtte. In de documentaire noemt hij zichzelf een onderdrukker en een controlefreak die drummer Max Weinberg dagen aan een stuk altijd weer hetzelfde ritme liet spelen tot het geluid helemaal goed zat.

Maar ook: een artiest met een visie, die na het succes van Born to Run besefte dat hij vervreemd was van de plek waar hij was opgegroeid en van de mensen die daar woonden. Waar hij met zijn doorbraakplaat nog een heuse wall of sound had opgetrokken, keerde hij nu terug naar de essentie. Nummers als 'Racing in the Street' en 'Something in the Night' waren soberder van toon en werden kaler gearrangeerd.

"Liever dan rijk en beroemd wilde ik goed zijn", vertelt Springsteen in The Promise, en eerder dan een doorslagje van Born to Run te maken - iets waar zowel de platenfirma, manager Jon Landau als de E Street Band op aanstuurde - opteerde The Boss voor twee handen vol songs waarop de glamour ver te zoeken was. In plaats daarvan zong hij over het leven in de fabriek waar zijn vader werkte ('Factory'), en spitsten de nummers zich toe op de zoektocht naar innerlijke kracht in situaties waar de voortekenen het slechtste doen vermoeden ('Adam Raised a Cain', 'The Promised Land').

Hits waren vies
Springsteen liet zich inspireren door de charts van de jaren zestig en schudde zelf de ene klassieke popsong na de andere uit zijn mouw. Maar hits waren vies, en dus zou het uiteindelijk tweeëndertig jaar duren voor songs als 'The Little Things (My Baby Does)', 'Gotta Get That Feeling' en 'Someday (We'll Be Together)' publiek zouden worden gemaakt. Afdankertjes kan je het moeilijk noemen. Meer nog: 90 procent van dit songmateriaal is beter dan de gemiddelde Best of van eender welke andere artiest, en ook al zijn deze opnamen kinderen van de jaren zeventig, toch klinken ze fris en vitaal, en tonen ze een artiest op wiens creativiteit kennelijk geen maat stond. De livebeelden illustreren op de koop toe dat zowel Bruce als zijn E Street Band op dat moment ook een verbluffende liveband waren, met een tomeloze inzet en showmanschap die de soms wat twijfelachtige beeldkwaliteit van die bootlegopnamen ruimschoots compenseren.

En er is nog meer. Als we de songs uit deze sessies meetellen die eerder al op de outtakesbox Tracks verschenen, zijn er nu een veertigtal uit deze periode vrijgegeven. Nog dertig te gaan, kortom, en het valt niet uit te sluiten dat een aantal daarvan opduikt op de deluxe-edition van The River, die er vroeg of laat vast ook komt. Dat kan nog even duren. De eerste berichten over deze nieuwe box werden tenslotte al in '93 de wereld in gestuurd. Maar voor de slechte verstaanders: het was het wachten waard. Een mooier kerstcadeau kunnen Springsteenfans zich dit jaar niet dromen. (Columbia/Sony)

Download eerst: Racing in the Street, Someday We'll Be Together, Because the Night, Darkness on the Edge of Town

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234