Vrijdag 24/01/2020

Bronzen rat en konijn nu eindelijk terug naar China

Door de gulle tussenkomst van de Franse magnaat François-Henri Pinault (Fnac, Gucci, Puma), krijgt China twee artefacten terug die in 1860 werden gestolen. De rel rond de bronzen beelden begon vier jaar geleden, bij de verkoop van de erfenis van Yves Saint Laurent.

Toen de kunstcollectie van de Franse couturier Saint Laurent in februari 2009 werd geveild, toonde de Chinese overheid een onwaarschijnlijke interesse in twee stukken: achttiende-eeuwse bronzen koppen van een rat en een konijn, die tot aan de Brits-Franse plundering en verwoesting van het Zomerpaleis in Peking in 1860 deel uitmaakten van een dierenriemfontein. Peking wilde dat de objecten werden teruggegeven maar Pierre Bergé, de partner en erfgenaam van de overleden modepaus, voelde daar weinig voor. Alleen als China voortaan de mensenrechten zou respecteren, dixit Bergé, konden ze worden gerestitueerd. Tot die tijd zou hij ze zelf houden.

Onlangs werden de rat en het konijn voor een onbekend bedrag aangekocht door zakenmagnaat François-Henri Pinault. Hij schenkt ze binnenkort aan China. De waarde van de bronzen dieren is bovenal symbolisch. Immers, ze maken deel uit van de pijnlijke en sterk gekoesterde Chinese herinnering aan de vernedering door het Westen in de negentiende eeuw.

Sinds 2000 werden vijf andere elementen van de fontein teruggekocht, onder meer door Stanley Ho, een casinomagnaat uit Macau. Ho zei "vereerd" te zijn dat hij zijn "patriottische plicht kon vervullen en artefacten kon helpen terugkeren naar het moederland". Met zijn geste toont Pinault dat hij een man is met kennis van zaken. Hij beseft dat het stellen van deugdzame daden in een land als China erg wordt gewaardeerd. Sterker nog: dergelijk gedrag laat zich makkelijk verzilveren. Slim gezien, als je bedenkt dat Pinault, die volgens Forbes goed is voor 15 miljard dollar, met zijn luxemerken als Gucci, Yves Saint Laurent en Puma meer wil inzetten op de Chinese markt.

De bronzen onderdelen van de fontein uit Peking zijn overigens lang niet de enige Chinese artefacten die na plunderingen in westerse musea en collecties zijn beland. Volgens Unesco bezitten Europese en Amerikaanse musea meer dan 1 miljoen Chinese kunstwerken en bevinden er zich zelfs tien keer zoveel in private verzamelingen. Sinds 2002 heeft China een fonds voor het terugkopen van die artefacten. Bedrijven die het fonds spijzen, krijgen in ruil voor hun vaderlandslievende daad belastingvermindering.

De schenking door Pinault werd dit weekend bekendgemaakt, aan het einde van het staatsbezoek van de Franse president Hollande aan China. Tijdens deze reis sleepten het Franse staatshoofd en de grote handelsdelegatie die hem vergezelde, tal van Chinese bestellingen in de wacht. Zo is er onder meer een Airbusbestelling geplaatst voor een bedrag van 4 miljard dollar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234