Maandag 21/06/2021

Broers onder de radar

'Ik ben neerslachtig, ik weet niet meer wat te doen. Ik word overal gezocht, ben niet meer veilig. Als dit blijft duren, riskeren we naast hem in een cel te eindigen.' Met hém bedoelde Ibrahim el-Bakraoui (29) in zijn testament wellicht op Salah Abdeslam. Ibrahim blies zich op in Zaventem, zijn broer Kalid el-Bakraoui (27) een uur later in metrostation Maalbeek.

Er zit sinds gisterochtend een propere zak in de vuilnisbak op de stoep voor het appartementsgebouw in de Max Roosstraat 4 in Schaarbeek. Enkele uren na de aanslagen was dit de plek die door een Brusselse taxichauffeur werd aangewezen als die waar hij 's ochtends drie mannen met vier grote koffers had opgepikt. Hij vond het al gek dat het trio ermee akkoord ging om vanwege plaatsgebrek een vierde hier achter te laten -en dat hij de koffers niet mocht helpen in- of uitladen.

Het was niet doorgedreven speurwerk die de speurders naar dit adres bracht. Het was een taxichauffeur.

"Er werd een huiszoeking uitgevoerd", zei federaal procureur Frédéric Van Leeuw. "Wat leidde tot de ontdekking van 15 kilo explosieven type TATP, 150 liter aceton, 30 liter zuurstofwater, ontstekingsmechanismen en een grote tas met schroeven en bouten. Evenals materiaal om bommen te maken: plastic bakken, diverse werktuigen, ventilatoren."

En een laptop, in de vuilnisbak op de hoek van de straat. Daarin werd een audio-opname aangetroffen met de stem van Ibrahim el-Bakraoui, de oudste broer: 'Ik ben neerslachtig, ik weet niet meer wat te doen. Ik word overal gezocht, ben niet meer veilig. Als dit blijft duren, riskeren we naast hem in een cel te eindigen.'

Opvallend in de vrijgegeven passages is dat Ibrahim met geen woord rept over Allah, IS of het hiernamaals. En 'hem' is hoogstwaarschijnlijk Salah Abdeslam. Zijn vingerafdruk werd een week voor de aanslagen aangetroffen in het huis in de Driesstraat in Vorst, waar de Algerijnse IS-strijder Mohamed Belcaid (35) na een vuurgevecht met de politie omkwam en twee medestanders op de vlucht sloegen, onder wie Salah. Zo wordt het beeld helderder: de overlevenden van de aanslagen in Parijs hebben zich gehergroepeerd, zoals altijd is gevreesd. De dood van Belcaid en de arrestatie van Salah lijkt het commando ertoe te hebben verplicht om versneld toe te slaan.

"Ik heb slechts een keer met een van hen vluchtig gesproken", zegt Jhon Jairo Valderrama (50), de Colombiaanse buurman op de vijfde verdieping in de Max Roosstraat. "Ze zijn hier pas enkele weken geleden komen wonen. Het hele gebouw is eind vorig jaar verkocht en de nieuwe huisbaas is pas begonnen delen te verhuren."

De broers Bakraoui leefden hier als schimmen, wetend dat ze werden gezocht vanwege hun indirecte betrokkenheid bij de aanslagen in Parijs op 13 november. Khalid, de jongste, huurde een appartement in Charleroi dat diende als safehouse voor die aanslagen. Het is ook hij die onder een valse naam tekende voor de gasaansluiting in het huis in Vorst.

Volgens de Schaarbeekse burgemeester Bernard Clerfayt bleven de broers niet helemaal onder de radar. "Er was een melding dat de nieuwe huurders een beetje bizar waren", zei Clerfayt, gisteren op Radio 1. Volgens Clerfayt is het echter heel moeilijk om voortdurend te weten wie waar woont. "Als de huurder correct betaalt aan de eigenaar, dan heeft die geen reden om melding te doen."

Allebei vervroegd vrij

Onderzoekers gaan ervan uit dat het niet de bedoeling was dat het commando per taxi naar Zaventem zou rijden. Wellicht was dat een taak voor Salah, wiens rol ook in Parijs grotendeels die van chauffeur was. Zijn advocaat Sven Mary verklaarde zaterdag dat hij aanstuurde op de status van spijtoptant. Wellicht probeerde Salah vanuit zijn isolatiecel in Brugge wat tijd kopen, want het kan bijna niet anders of hij wist van de nakende aanslag, wat Sven Mary intussen al minstens één slapeloze nacht heeft gekost.

De grote vraag die nu rijst is hoe justitie het zicht op de broers Bakraoui kon verliezen.

Ibrahim pleegde op 30 januari 2010 met een kalasjnikov een overval op een wisselkantoor langs de Adolphe Maxlaan, hartje Brussel, en later nog een in Laken. Het was de periode toen Brussel een plaag kende van dit soort overvallen en burgemeester Freddy Thielemans (PS) een ervan afdeed als een "fait divers". Ibrahim el-Bakraoui werd op 30 september 2010 veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf zonder uitstel of opschorting. Hij liet na een voorwaardelijke vrijlating in februari 2014 na om zich te melden in het justitiehuis en stond sindsdien geseind als op te sporen voor zijn nog uit te zitten gevangenisstraf.

Khalid werd op 11 februari 2011 veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf voor een reeks carjackings en het bezit van enkele kalasjnikovs bij zijn arrestatie, maar hij kwam in januari 2014 vervroegd vrij. Hij stond wel als op te sporen als terreurverdachte vermeld bij Interpol.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234