Zondag 27/11/2022

Broeikaseffect zal België doen bibberen

verschuiving van warme Golfstroom naar het zuiden

Brussel / Eigen berichtgeving

Katrijn Serneels

De aarde warmt op, maar onze kusten zouden in plaats van een tweede Azurenkust veeleer een tweede Spitsbergen of Noorwegen kunnen worden. Een temperatuursdaling van maar liefst vijf graden voorspellen professor Arnold Taylor, fysisch oceanograaf, en zijn team van het Plymouth Marine Laboratory (PML) in Engeland. "Over 200 jaar wordt het Belgisch en Brits klimaat kouder, maar de eerste tekenen, dat wilde ganzen hun vlucht aanpassen, zullen over 20 jaar al zichtbaar zijn", zegt professor Taylor.

Dat de hele wereld opwarmt, behalve enkele kleine landen aan de Noordzee, is pure logica. "Ons zacht Britse en Belgische klimaat hebben we te danken aan de Golfstroom, de warme zeestroming die maakt dat het bij ons in West-Europa warmer is dan in Canada en Newfoundland op dezelfde breedtegraad", zegt professor Taylor tegen De Morgen.

Maar nu brengt de geleidelijke opwarming van de aarde het ontstaan van de Golfstroom, en dus van ons zacht klimaat, in gevaar. "De Golfstroom ontstaat in Groenland, waar door het broeikaseffect smeltwater van de ijskappen lekt. Het smeltwater is zo koud dat het opnieuw bevriest voor het in zee terechtkomt. Als het bevroren smeltwater dan toch in zee tuimelt, zinkt het en duwt het andere, warmere waterlagen uit de weg. Zo ontstaat er een sterke warme ondergrondse stroming die we de Golfstroom noemen."

Als het broeikaseffect sterker wordt, zal de ijskap in Groenland niet alleen sneller smelten, maar zal het water niet langer bevriezen voor het in de zee terechtkomt. "Het zal dan ook niet meer zinken en warme waterlagen wegduwen, waardoor de Golfstroom ophoudt te bestaan. Volgens het Duitse model toch, want zij denken dat de Golfstroom over 50 jaar zal verdwijnen. Dan zullen onze streken een soort Spitsbergen worden, en hoeven we niet langer naar de Alpen om te skiën."

Skiliftjes in de Highlands en Heist-op-den-Berg zijn volgens Taylor wel nog niet voor morgen. "Ik geloof meer in het Britse model, dat iets minder radicaal is. Dat voorspelt dat de Golfstroom door het warmere smeltwater minder sterk zal worden, en van koers veranderen. Hij zal verder van de West-Europese kust gaan liggen, en dichter naar de zuidelijke kusten opschuiven, zodat je een groter contrast krijgt tussen het klimaat in Italië en Spanje, en dat in België en Engeland.

"De Sahara naast Spitsbergen, wat het Duitse model suggereert, dat vind ik wat te sterk. Siberische toestanden lijken me hier uitgesloten, want als de warme invloed van de Golfstroom vermindert, wordt dat voor een stukje gecompenseerd door de algemene opwarming van de aarde. Kouder zal het wel worden, en onze fauna en flora zullen op termijn meer aan Denemarken of Noorwegen doen denken. Zuidelijke planten zoals druiven zullen minder sterk aanwezig zijn en noordelijke vegetatie zoals sparren, zal toenemen. Een van de eerste tekenen zal de trek van de wilde ganzen zijn, die warmere streken dan de onze zullen zoeken om te overwinteren."

Terwijl België Deense trekjes krijgt, zullen de overstromingen en hevige regens zoals onlangs in Italië alleen maar toenemen. "Als de invloed van de Golfstroom in Zuid-Europa sterker zal worden, zijn er twee scenario's mogelijk. Ofwel krijg je daar een droog Sahara-klimaat, en wordt Spanje een beetje woestijnachtig, ofwel krijg je een tropisch en natter klimaat. Veel hangt af van de richting van de winden in het veranderde klimaat."

Om te zien welk scenario het juiste is, de Sahara of de tropen, Spitsbergen of Denemarken, is het nog even wachten op de bewegingen van de Golfstroom. "Maar die ligt nooit stil, hij beweegt altijd als een slinger acht jaar in noordelijke, acht jaar in zuidelijke richting. Nu zit hij al vier jaar op weg naar het zuiden, en pas over vier jaar zal hij de zuidelijke grens bereiken. Als hij die verlegt, dan kan de trek naar het zuiden definitief zijn, en staan wij in de kou."

KLIMATOLOGIE

Opwarming aarde brengt Golfstroom en dus ons zacht klimaat in gevaar

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234