Dinsdag 26/05/2020

'Broeders van Liefde kunnen banden met instellingen verbreken'

'Ik zal met het Vaticaan de gevolgen bekijken', reageert broeder René Stockman op het nieuwe euthanasiestandpunt van de Belgische orde. Maar wat kunnen die gevolgen zijn? Theologen duiden de onenigheid binnen de congregatie.

Verrassend volgens de een, logisch volgens de ander. Zo wordt de brief van het Belgische bestuur van de Broeders van Liefde aan hun dertien psychiatrische instellingen genoemd. In die brief laten ze weten dat euthanasie bij patiënten die ondraaglijk psychisch lijden, voor hen wel een optie is.

De opgeluchte geluiden die na de bekendmaking in België klonken, weerklinken niet in Rome. Het hoofdbestuur, dat daar gezeteld is en geleid wordt door de Vlaming René Stockman, betreurt de beslissing van zijn Belgische broeders. Hij vindt euthanasie binnen de muren van de instellingen not done. In deze krant kondigde hij dan ook aan met het Vaticaan samen te zitten (DM 25/4). "We zullen dan zien welke gevolgen dit heeft."

Zelf wil Stockman niet dieper ingaan op wat voor gevolgen mogelijk zijn. Professor theologie Hans Geybels (KU Leuven) wil dat wel. Hij ziet uiteenlopende scenario's, gaande van een scenario waarin er niets gebeurt, over maanden van diplomatiek overleg, tot een scenario waarin de Broeders van Liefde de banden met de dertien instellingen in kwestie verbreken.

"Als Stockman straks beslist om dat laatste te doen, dan zou dat een hele zware consequentie zijn", zegt Geybels. "Het zou heel erg pijnlijk zijn voor de Broeders van Liefde zelf. Die instellingen in ons land zijn in hun schoot ontstaan. Op die manier zouden ze een punt zetten achter een lange traditie."

Het zou volgens Geybels ook kunnen dat de opleidingen van internationale broeders in België onder druk komen te staan. "Als blijkt dat de standpunten in België zo afwijken van die in Rome, dan zouden ze in Rome kunnen beslissen om die opleidingen in de toekomst elders te organiseren."

De gevolgen van een eventuele breuk voor de instellingen zelf schat de theoloog klein in. Die instellingen werken volgens hem al erg autonoom. "De religieuze oversten zijn hun grip, hun bestuursmacht daar al langer kwijt. In het beste geval zetelen er nog enkele broeders in een raad van bestuur." De patiënten en de hulpverleners zouden, zonder Broeders van Liefde, weinig verschil merken. "Misschien dat de spirituele begeleiding voor hen wegvalt. Dat zou kunnen."

Ongezien

Geybels benadrukt dat het vermoedens zijn. Het enige wat volgens hem vaststaat, is dat de gevolgen op korte termijn het naarst zijn voor Stockman zelf. "De beslissing van de Belgische orde heeft zijn gezag ondermijnd." Grote gevolgen voor zijn positie binnen het Vaticaan ziet de theoloog niet. De man heeft immers hun standpunt verder uitgedragen. "Maar ik kan me wel voorstellen dat ze willen dat hij aan de slag gaat en moet overleggen."

Geybels zelf gelooft dat het wel vaker voorkomt, spanningen zoals deze bij congregaties. "Dat heb je in elke groep die meer dan twee leden telt."

Moraaltheoloog en medisch ethicus Paul Schotsman (KU Leuven) vindt de onenigheid die zich nu binnen de congregatie openbaart, dan weer ongezien. "Uiteraard zijn er wel al eerdere onderwerpen geweest, zoals abortus, die voor spanningen zorgen binnen gemeenschappen. Maar zulke uitgesproken meningsverschillen als die nu bij de Broeders van Liefde heb ik nooit eerder opgemerkt."

Volgens Schotsman is dat enigszins logisch. "Er is geen andere congregatie die zo aanwezig is in het landschap van de geestelijke gezondheidszorg in ons land als de Broeders van Liefde en die zo erg worstelt met een standpunt als dat over euthanasie bij psychisch lijden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234