Maandag 27/01/2020

broadway krijgt de grootste musical sinds 937 na christus: 'monty python's spamalot'

Michael Palin: 'Vroeger had ik dit erg gevonden. Maar we moeten vooruit en zien of Python kan leven zonder de Pythons. Ik bekijk het met opwinding, angst en plezier'

De ridders die 'ni' zingen

Wie niet spontaan in een deuk ligt bij het horen en zien van: 'We are the knights who say 'ni'. We demand... a shrubbery', moorddadige konijnen, beledigende Fransen ("I wave my private parts at your aunties") of hoogoplopende discussies over het soortelijk gewicht van kokosnoten en zwaluwen zal allicht geen Monty Python-fan zijn. Voor de rest van de wereldbevolking is er heugelijk nieuws. In het Shubert Theatre in New York is de musical Monty Python's Spamalot in première gegaan, gebaseerd op Monty Python and The Holy Grail. Maar kan Monty Python zonder Monty Python?

New York

Eigen berichtgeving

Wilfried Eetezonne

Mocht De zaak Alzheimer in Amerika gedraaid zijn, hij zou binnenkort een musical worden. Ver gezocht? Niet helemaal. Sinds het succes van de liveversie van Disneys Beauty and the Beast (1994) lijkt elke film wel in aanmerking te komen voor een musicalversie. Staan momenteel wereldwijd op de planken of in de steigers: Chitty Chitty Bang Bang, Dirty Rotten Scoundrels, Hairspray, The Lion King, Little Women, The Producers, Mary Poppins, Billy Elliot, The Lord of the Rings en Batman. Het is een trend die na de gouden jaren tachtig en negentig een creatieve malaise binnen de Angelsaksische musical aantoont.

Een tweede trend, nog altijd binnen de Angelsaksische musical, is dat het grote musicaldrama zoals Les Misérables, Miss Saigon of Rent tegenwoordig (even) uit de mode lijkt. Er mag weer gelachen worden in het theater. In landen waar het politiek correct zijn verheven is tot een mantra mag die humor in het theater nogal incorrect zijn. Dat laatste is te danken aan Mel Brooks, die in 2001 zijn eigen film The Producers op de planken bracht over een joodse producent die de boel wil belazeren door de slechtste show ooit op te zetten en besluit om de musical Springtime for Hitler te produceren, compleet met tapdansende nazi's. Cultregisseur John Waters volgde met Hairspray, waarin een dik lelijk tienermeisje ontdekt dat ook zij een heldin kan zijn door eigenhandig de segregatie in de jaren zestig aan te pakken.

Volgens Monty Python-man Eric Idle, die Spamalot schreef, heeft dat vooral te maken met golfbewegingen binnen het genre. "The Producers luidde de terugkeer in van de musical-comedy. Jarenlang was er niets om mee te lachen, behalve met de acteerprestaties en Andrew Lloyd Webber", schrijft hij op zijn weblog. "Ik weiger te geloven dat mensen daar plezier aan beleefden, hoewel iedereen zei: 'Oh, mooi, al die mist op de scène'."

Eric Idle wilde allang een musical maken en ironisch genoeg was hij het die destijds aan Mel Brooks voorstelde om The Producers op het podium te zetten, een idee dat Brooks aanvankelijk afdeed als onmogelijk.

"Ik had gelijk. Ik was op de première en daar kreeg ik het idee om Spamalot op te zetten", zegt hij daar nu over. Probleem was de andere Pythons overtuigen, die elk een vetorecht hebben over alle Python-projecten. Idle stuurde hen niet enkel het scenario, maar ook de helft van de songs. Michael Palin zat op dat moment in het Himalaya-gebergte voor de BBC; John Cleese in Santa Barbara en Terry Jones verbleef op het moment dat hij het postpakket kreeg in zijn tuin met Terry Gilliam. Tot Idles grote verbazing werd er onmiddellijk een telefonische vergadering belegd.

"Er was een angstaanjagende eensgezindheid. Terry en John wilden zeer graag meewerken maar hadden het gevoel dat het mijn project was en dat ik geen bemoeienissen wou van grijze ex-Pythons. Als het flopt, kunnen ze enkel mij de schuld geven. Als het lukt, zullen ze er zeker zijn op de première."

Wat de ridders van de ronde tafel tijdens hun queeste naar de graal meemaken in de film en Spamalot is nogal wat. Van de zwarte ridder die blijft doorvechten ook al zijn alle ledematen afgehakt, een konijn dat een heel leger uitmoordt tot bekogeld worden met een koe (in de musical heeft de koe overigens een eigen song). De songs, gecomponeerd door Idle en John Du Prez, zijn er dan ook naar: 'Fisch Schlapping Song', 'The Song That Goes Like This', 'You Won't Succeed on Broadway' en 'Always Look on the Bright Side of Life', dat geleend werd uit de Python-film The Life of Brian. Wat de musicalwereld aan de vooravond van Spamalot bezighoudt, is hoe die Monty Python-humor kan werken buiten de fanclub. Niet dat die gering is. Meer dan 10.000 tickets zijn al de deur uit en 31.000 fans wereldwijd hebben zich aangemeld om de digitale nieuwsbrieven te ontvangen. Met een productiebudget van 8,23 miljoen euro is dat niet voldoende.

Vraag is dan ook hoe je moeilijkere doelgroepen bereikt die enkel een afwezige blik in de ogen krijgen bij de zin "Nudge, nudge, wink, wink. Say no more."?

"Als we enkel de fans bereiken, floppen we", stelt communicatieverantwoordelijke Tom Callahan in het vakblad Playbill. "We mogen de fans niet teleurstellen, maar tegelijk mag je het andere publiek niet alieneren. Het is een zeer dunne lijn."

Bovendien levert niet elke (grappige) film een grappige podiummusical op. Veel zo niet alles heeft te maken met het verwachtingspatroon van het publiek, dat door de film hoog ligt. De bitterzoete humor van The Full Monty, over werkloze arbeiders die besluiten een Chippendales-carrière te beginnen, bleek een hit op het witte doek. De show brak geen potten. Idem voor The Witches of Eastwick. De duivelse glimlach van Jack Nicholson uit de film kon nu eenmaal niet gekopieerd worden.

Bij Spamalot is er behoorlijk wat talent betrokken. Regisseur is niemand minder dan veteraan Mike Nichols, vooral bekend van films als Closer en de serie Angels in America. In de cast zit Tim Curry (The Rocky Horror Picture Show) als Arthur, Hank Azaria (The Simpsons) speelt Lancelot en David Hyde Pierce (zie kader) is De Niet Zo Dappere Robin. Kunnen zij de Pythons vervangen?

Callahan hoedt zich ervoor om die namen uit te spelen. "Er zijn heel wat elementen die we naar voren kunnen schuiven om het publiek te overtuigen om te komen kijken. We willen ons kruit ook niet verschieten. We hebben de cast nog niet uitgespeeld, omdat we het nog niet nodig hadden en ook om de illusie bij het publiek niet te doorbreken." Het publiek mag immers niet doorhebben dat het niet om de echte Pythons gaat.

Michael Palin was om die reden aanvankelijk nogal voorzichtig in zijn reactie. "Wat ik weet van Broadway, en dat is niet veel, is dat het een enorm risico is", vertelde hij aan The New Yorker. "We komen echt op nieuw terrein door materiaal van Python te laten gebruiken door niet-Pythons. Vroeger had ik dat erg gevonden en zou ik alles wat we hadden hebben beschermd. Maar we moeten vooruit en zien of Python kan leven zonder de Pythons. Ik bekijk het met opwinding, angst en plezier."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234